حكايت كهنه بازار شهر !

 آنچه مبرهن است اينكه ظاهرا حكايت كهنه بازار شهر!

دريانيوز :يا همان طرح ساماندهي بازار روز بندرعباس فقط روي كاغذ است و هر زماني كه روي  دغدغه هاي  تامين مايحتاج شهروندان زوم مي شود، همه به ياد طرح ساماندهي مي افتند و تا يادآوري بعدي موضوع فراموش مي شود . شايد مهمترين مساله اين است كه عزمي براي اجرايي شدن طرح ساماندهي اين بازار نه تنها در اين دوره كه در ديگر دوره هاي مديريت شهري وجود نداشته است!!
در حال حاضر طرح ساماندهي بازار روز ؛ پروژه اي كه سالهاست گفته مي شود امروز يا فردا اجرا خواهد شد ، در شرايط مبهمي قرار دارد كه از يك سو مديران شهري بر اتمام اجراي آن در آينده نزديك خبر مي دهند و از سوي ديگر  برخي مسئولان (معاون فني و شهرسازي شهرداري بندرعباس) از كمبود اعتبارات اختصاص يافته به دستگاه اجرايي مربوطه بعنوان يكي از علل تعلل در ساماندهي اين  بازار سخن مي گويند !
     اينطور به نظر مي رسد كه اجراي طرح ساماندهي بازار روز در پيچ و خم هاي مديريت شهري و در لابه لاي طرحهاي مختلفي كه نا خود آگاه از سوي مسئولان دلسوز پياده مي شوند ؛ عميقا ناديده گرفته شده !  چرا كه تراكم و ازدحام بيش از حد دستفروشان شايد دليل لازمي براي تاخير اجراي اين طرح  بوده اما هيچگاه كافي نبوده ( مشكلي كه هنوز هم لاينحل مانده ) و اين در حاليست كه افكار عمومي شديدا درگير دغدغه ي " ساماندهي بازار روز؛ شايد فردا، شايد هيچ وقت"مي باشد!! براستي زمان تحقق اين آرزوي در كنج دل مانده و پوسيده سالهاي دور شهروندانمان ! كي است ؟!  شايد چندان بي راه نباشد كه بگوييم ؛ساماندهي بازار روز و اقدام براي نوسازي و بهسازي بافت فرسوده آن مسووليتي فرابخشي است كه مي بايست توسط شهرداري ، مجمع امور صنفي، شركت‌هاي آب و فاضلاب، مخابرات و برق نسبت به احداث شبكه فاضلاب، ترميم، بازسازي خطوط برق و آب و اجراي طرح جامع شبكه مخابرات و ديگر ارگانهاي مربوطه مي باشد كه بايد به جد دنبال شود اما از آنجايي كه ظاهرا  چنين تعاملي جدي و محقق  بين سازمان ها براي اجرايي شدن اين طرح وجود ندارد، طرح ساماندهي بازار روز سال هاست كه به تعويق افتاده ( !! در حالي كه مديران شهري از از تعاملي حرف مي زنند كه شاهدي براي آن ندارند . ) !
     شايد لازم است كه صد باره بر اهميت ساماندهي بازار روز تاكيد شود و اينكه بايستي موانع اجرايي نشدن طرح ساماندهي آن را بررسي كرده و علي رغم همه موانعي كه هست و مقاومت هايي كه ممكن است در بازار وجود داشته باشد ، اين طرح تحقق يابد .
     البته بايد توجه داشت كه با وجود اينكه ورود به طرح ساماندهي بازار ممكن است با منافع بسياري از بازاريان تضاد پيدا كند ، فرصت مناسبي خواهد بود براي اهل كسبه جهت  بدنه سازي و مقاوم سازي محل كسب آنان. در نتيجه  در صورت درك اين مسئله از سوي بازاريان مي توان به روان سازي اجراي طرح ساماندهي اين بازار اميدوار شد .... و چه خوب است كه مسوولان ماهمواره به خاطر داشته باشند  كه  شهروندان شايسته خدمت هستند و بايد محل عرضه مايحتاج عمومي آنها مكان مناسبي باشد كه بتوانند با آرامش نيازهاي خود را از اين مكان‌ها تهيه كنند! 
شنبه - ساعت  30 :11 ظهر در بازار نفس گير شهر!  
...و همچنان نفسهاي آخر را مي كشد ... بوي زمخت درماندگي و كهنگي از ابتداي ورودي بازار به مشام مي رسد و تو را مي كشاند به عمق فاجعه اي  در كوچه پس كوچه هاي مديريت شهري " !!چهار بسته هزار تومن ... " گوش كه تيز مي كني  همهمه اي از  قيمتهاست كه به گوش مي رسد در حاليكه گوشه گوشه ي افكارت را  تسخير كره اند ! 
    همچنان پيش مي روي از يك ورودي با عرض سه متر و ناگهان توقف ! ماشين حمل مرغ تازه ، موتوري در حال دور زدن و گاري يك گاريچي در حاليكه در هم تنيده و قفل شده اند ،  تو را بيشتر از پيش  به دغدغه هاي روزمره ات گره مي زنند ! كمي جلو تر دكه فرهنگ و اقتصاد را مي بيني  كه در هم سخت گره خورده اند ! و دستفروشاني كه در يك رديف شانه به شانه ي هم داده اند  و هر يك  با چرتكه روزگار  نگاهت را تعقيب مي كنند ... و عبور مي كني از اين تلاطم !
براستي همان هفت خان رستم دقيقا اينجاست نه جاي ديگر!!! 
   خود را به لاين اول بازار مي كشانيم ، كمي از گذشته فاصله گرفته اما هنوز شلوغي و كثيفي چشمت را مي آزارد ، هنوز از خيل تنه هايي كه مي خوري خلاصي نيافتي هنوز بوي سيرابي و گنديدگي آب در ميانه راهت آزار دهنده است ؛  انگار كه وارد تابلويي خط خطي  شده باشي !!
     همه چيز درهم است ، هيچ چيز با سليقه تو نمي خواند، حسابي تو ذوقت مي خورد ! با همين لاين كه كشيده شوي ، روبرو پيرمردي را مي بيني در حصار عالمي
سوا از عالم من و تو ،پياز هايش را در كارتني مي چيند و جلوتر جوانكي كه با نگاهش  آرزوهاي برباد رفته اش را داد مي زند در حاليكه روي گاري اش نشسته و زانوهايش را بغل گرفته ، در دور دستهاي همهمه ي اطرافش  غرق شده ! شايد هم به دغدغه اي دور مي انديشد يا شايد ... نگاهت را روانه بساط خرمايي ها مي كني ؛ بساطي آغشته با ذرات گرد و غبار جاي پاي من و تو ، مگسهاي سمج و ... اما ظاهرا مرد خرما فروش فهميده كه بايد بساطي بهداشتي راه بيندازد ! به همين خاطر با يك چوب نيم متري كه نايلوني از سرش آويز شده به مقابله با سماجت مگسها  مي پردازد اما عجب بساطي هم راه انداخته ! پرطرفدار، خانمهايي  كه مشتاقانه در نوبت خريد خرمايش صف كشيدند !!! غريب حكايتي است اين حكايت " از ماست كه بر ماست . "
   در همين حوالي چيزي افكارت را قلقلك مي دهد  و حواست به سمت ديگري سر مي خورد ، دوربين نمان را به سمتش هدف مي گيريم  و او با لبخندي از ما مي خواهد كه غلافش كنيم ؛ درست است تو نيز آدرسش را مي داني ، همان مرد ي كه گوشه سمت چپ بازار بساط ساندويجي راه انداخته آنهم در پستوي بازاري با آن همه آلودگي و كثيفي كه از سر و كولش بالا مي رود  !!!  گفتن ندارد  ، كه در بساطش حتي الفباي بهداشت را  هم نمي شود ديد !! در عوض كودكان قد و نيم قدي را مي بيني 
كه پاي اين بساط ، درحاليكه در قاموس ذهنشان  خوراكي هاي رنگارنگي تداعي شده ، چشم به دستان  او  دوخته اند  و كسي به آنها از زندگي هيچ  نگفته !!!!!
    او در اعتراض ما به بساط غير بهداشتي اش مي گويد " قبلا ميزي با يك اتاقك شيشه اي داشتم كه مخصوص كارم بود اما شهرداري اومد بساط مو جمع كرد و برد،  منم مجبورم با اين شرايط كاسبي كنم ، چاره ي ديگه اي  نيست " ! مرد جواني در حاليكه پاي بساط ساندويچي نشسته و با اشتها در حال خوردن ساندويچش است ، مي گويد " ما كاسبا مجبوريم  ناهارمون رو حوالي محل  كسب مون بخوريم ، نمي تونيم كه محل كسب مون رو بزاريم  بريم ... " 
به سمت لاين دوم بازار كشيده مي شويم ،  بي توجهي فروشندگان به تميزي و اذهان خط خطي شده كه دور و برت پرسه مي زنند ، خسته ات مي كند ، كلافه مي شوي و ترجيح مي دهي كه خود را به ساحل آرامش برساني  اما نمي يابي پس بايد ادامه دهي  اما نه ! نمي تواني ....
" آرامش نداري ، چندشت ميشه ! گاهي اوقات نصفه نيمهه هاي خريدم منصرف مي شم و بر مي گردم خونه . البته از نظر تميزي نسبت به سالهاي گذشته كمي بهتر شده اما هنوز نيازمند كار جدي تريه " اين را خانم" قصمي " كارمند يك شركت نيمه خصوصي  مي گويد . او كه معمولا 9 - 8  روزي يكبار براي خريد ميوه و سبزي مورد نيازش سري به بازار روز مي زند ،اينگونه  ادامه مي دهد " هر چند  شهرداري وسط بازار رو آسفالت كرده اما خود فروشنده ها نظافت رو رعايت نمي كنند.  البته  يه خوبي كه اين بازار داره اينه كه تنوع ميوه و سبزيجاتش بيشتر از بقيه ي جاهاست "  خ - فرهادي هم كه با نظر خانم قصمي در خصوص تنوع ميوه و سبزيجات بازار روز موافق است ، با لحني معترضانه مي گويد " متاسفانه در اطراف اين بازار هيچ جاي پاركي وجود ندارد و هر بار كه براي خريد مي روي براي حمل خريدهايت با مشكل مواجه اي ! اينه كه ترجيح ميدي خريدتو از سوپر سر كوچه محله ات بكني . "   
   سراغ يكي از  آقايان ميوه فروش  مي رويم . س - كياني كه مشغول چيدن ميوه هايش است درباره نظافت اينجا مي گويد "  شهرداري هفته اي يكبار ( آخر هفته ها)  براي نظافت اين بازار  مي ياد ؛ در واقع نظافت با شهرداريها !
   " در همين حين خانمي كه در حال سوا كردن پرتغال در نايلونش مي باشد،  مي گويد " بدليل فاصله داشتن از محل زندگي مون معمولا كمتر از اينجا خريد مي كنم اما اگر چندين مجموعه ي خريد اين چنيني به صورت پراكنده در سطح شهر براي  تامين مايجتاج مون وجود داشت ، ديگه شاهد اين همه شلوغي و ترافيك نبودي  ! اينجا هم ميوه هاش تازه تره و هم قيمتهاش مناسب تره  اما حيف كه چهره شلخته و نامرتبي داره ! و لازمه كاري درموردش انجام بشه . " حال روبرو و كمي پايين تر از اينجا سبزي فروش را مي بيني كه در حال جارو زدن زباله هاي مغازه اش است ، نگاهمان را بر روي جارويش زوم مي كنيم و او همچنان ادامه مي دهد تا اينكه  بالاخره  زباله ها را يكجا كرده و همه را به  سمت وسط بازار  مي پاشد !!! و ما نيز كه انگار مچش را گرفته باشيم،  به سمتش رفته و از او توجيه كارش را مي خواهيم و او اينگونه پاسخ مي دهد " كار هميشگي مونه ، شهرداري مي ياد جمع مي كنه . البته هميشه هم سر موقع نمياد و زباله تا ساعتهامي مونه !! راستي كه خوب گفتند " اول يك سوزن به خودت بزن بعد يك جوالدوز به ديگران " به اين فكر مي كنم كه اگر هر فروشنده اي مثل تو زباله هايش را خودش جمع كند و پخش و پلا نكند آنوقت مردم مجبور نيستند كه اين همه كثافت رو يكجا آنهم با اين بوي نامطبوع ببينند !! 
بازار روز از نگاهي ديگر!  
همچنان در سبزي فروشي هستيم  . در حال خريد چند بسته سير است با شاگرد مغازه حساب مي كند ." سلام آقا ، هميشه از اينجا خريد مي كنيد ؟ " نه الحمدولله! من مسافرم " ." چرا الحمدولله ؟  "آخه شما ببينيد يه چيز بهداشتي اينجا مي بينيد ، كثافت از همه جا مي بارد  .
    تنوع داره اما بسته بندي بهداشتي نداره ... " ! او خود را " سلطاني " و بازرگان معرفي مي كند كه هم اكنون ساكن امارات است . او در جايگاه صادركننده مواد غذايي، كفش و ... از تفاوت بازارهاي مواد غذايي اينجا و امارات مي گويد و اينكه ؛ ايران با وجود داشتن بهترين صيفي جات متاسفانه ما ايرانيها نه راه صادراتش ، نه راه  عرضه ي آن و نه حتي نحوه  خوردنش را مي دانيم  ! همين فلفل ، سير ، ... بايد نوع بسته بندي و عرضه اش را بلد باشيم تا جذ ب مشتري نماييم  كه متاسفانه اينطور نيست" آقاي سلطاني با اعتراض به كيفيت نان كه به همه چيز شبيه است جز نان ! ادامه بحث اش را حول محور تورم مي چرخاند ؛ اينكه بايد تورم و ريشه ي آن اعلام شود ...
    در حاليكه بحث مان داغ شده ، شهروند ديگري كه خود را " اسدي ( " جانباز ) معرفي مي كند رشته ي كلام را از ما  مي گيرد و با تعصب خاصي مي گويد " تو كشور روسيه شما مي تونيد هندونه اي كه از ايران مي ياد رو كيلويي صد تومن بگيريد آن هم با كيفيت عالي در حاليكه  اينجا هندونه رو كيلويي ششصد تومن بهت مي فروشن اونم از نوع بي كيفيتش !  آخه چرا تو مملكتي كه اينقدر آباده بايد ...  و رو به بازرگان ادامه  مي دهد " چرا ما بايد كالايي رو كه خودمون بهترش رو داريم از خارج وارد كنيم ، شما كه بازاري هستيد بايد مارك  اونجا رو بشكنيد و حرفتون رو سند كنيد ... " 
    و حالا بعد از اين بحث داغ و قشنگ به اين مي انديشي كه " اسب حيوان نجيبي ست ... و چرا در قفس هيچ كسي كركس نيست ... گل شبدر چه كم از لاله قرمز دارد ... و چرا  مي گويند مرغ همسايه غاز است  ! اما فراموش نمي كنيم كه " بازار روز ؛ نفسش به شماره افتاده! يك ، دو ، ... .  "

زهرا بيگلري