دریانیوز:شهر ما قشنگ نيست؟!‌اين سوال شايد اندكي كوتاه و ساده باشد اما مهم است.خيلي وقت‌ها براي همه ي ما پيش آمده كه با ديدن نماي يك ساختمان يا مكان، احساسات متفاوتي داشته باشيم. احساس تحسين و شكوه ويا احساس مصونيت واطمينان و يا حتي حقارت. بي شك اين موضوع يكي از دغدغه‌هاي اصلي مديريت شهري است چرا كه تنوع ساخت و ساز و عدم ايجاد يك نماي چشم نواز در شهر؛مسئله‌اي است كه مي‌تواند هويت يك شهر را زير سؤال ببرد وچهره آن را مخدوش كند.چون نما،معرف فرهنگ واصالت ماست. 
   در همين رابطه ؛ نكته ي مهمي كه از ديد مديران شهري ما دور مانده ، ورودي شهر ماست.در واقع وقتي ما از منظر شهري حرف مي زنيم بخش مهمي از آن به ورودي شهر ما بر مي گردد كه حداقل در معماري جديد بايستي به اين مسئله توجه شود.
    به‌طور مثال وقتي يك معمار ساختماني را طراحي مي‌كند وآن را مي‌سازد، به ورودي آن ساختمان خيلي توجه مي‌كند. اين معمار تمام تلاش خود را مي‌كند كه ورودي ساختمان قشنگ وداراي جاذبه باشد.
   به‌خاطر اينكه همين مبادي ورودي ساختمان يا شهر است كه تاثيراوليه ومهم خودش را مي‌گذارد. اما متاسفانه در ورودي شهر ما علاوه بر اينكه هيچ‌گونه نظم فضايي حاكم نيست، معماري خاصي كه معرف شهر ما بعنوان يك شهر ساحلي باشد نيز وجود ندارد كه اين خود يكي از دلايل نازيبا بودن شهر مان است . 
  كافيست سري به محلات مختلف شهرمان بزنيم تا متوجه تنوع نامحدود ساخت وسازها شويم ،ساختمانهاي كوتاه وبلند،كوچه هاي تنگ و باريك ،كج و معوج  وخلاصه شهري با معماري هزار و يك سليقه كه سبب آشفتگي در شهر شده است.
     در حاليكه منظر شهر ما يا به عبارتي ديگر آن چيزي را كه ما مي‌بينيم از لحاظ حقوقي يك حقوق عمومي است كه به تمام شهروندان تعلق دارد كه متاسفانه اعمال سليقه‌هاي مختلف از سوي صاحبان املاك و نبود يك سلسله الگوهاي محاسبه‌شده بر آشفتگي هرچه بيشتر معماري شهرمان افزوده است ! 
   بگذاريد به توصيف بخشي از معماري شهر بندرعباس بپردازيم .از گلشهر شروع مي كنيم؛محله بهشت بندر ، كوشاو ... با وجود اينكه اين محلات به نام محلات بالا شهر شناخته شده اند اما فاقد نظام معماري هستند يعني اينكه معمار طرحش را مي دهد اما سازنده به راحتي در آن دخل وتصرف مي كند كه در نتيجه ي آن حتي در اين محلات كه از مبلمان شهري مناسب تري برخوردارند ، كوچه هاي باريك،فضاهايي بي قاعده كه نه ظرفيت تبديل به فضاي سبز را دارند و نه شبيه كوچه هاي عريض اند (مرجان 10 )يا كوچه هايي كه هم بن بست اند هم نيستند (كوشا 8)را مي توان شاهد بود . خلاصه اينكه هر جايي ساخت و ساز شده ، ساخت و سازي بي قاعده ! و نظام معماري حلقه گمشده اي است كه شايد يكي از دلايل آن مهاجر پذيري اين شهر باشد . 
 حال در حوالي همان گلشهر هستيم،چهار راه نخل (سابق)كه متاسفانه بدليل وجود زباله هاي ناشي از سوپرهاي ميوه ، گوشت ، مرغ و بساط ماهي فروشان  چيزي در حد يك زباله داني است ! 
     به طرف خيابان ترمينال و در ميانه راه به سمت محله "طلابند" مي رويم كه علاوه بر بيگانگي با مقوله شهرسازي با فرهنگ شهرنشيني نيز بيگانه اند. در ساخت و سازهاي اين محله هيچ گونه استانداردي تعريف نشده، خانه ها به آن شكلي ساخته شده اند كه صاحبان آنها مي خواستند، يعني شهرداري هيچ ضابطه اي براي اين كار ندارد .
     علاوه برآن يكي جلوي خانه اش بساط كسب غيربهداشتي به راه انداخته ، يكي هم بساط  تعميراتي آنهم بدون مجوز كسب وبرخي نيز بي آنكه مجوزي از شهرداري دريافت كرده باشد ،بخشي از كوچه  را تصرف كرده به وسعت خانه اش افزوده.
    اين در حالي است كه درقانون شهرداري، فصل ششم، وظايف شهرداري - ماده 55 مي خوانيم : <شهرداري مكلف است از از ايجاد وتاسيس كليه اماكن كه بنحوي از انحاء موجب بروز مزاحمت براي ساكنين يا مخالف اصول بهداشت در شهرهاست،جلوگيري كند" همچنين در اين ماده آمده است" شهرداري مكلف است طبق ضوابط در پروانه‌هاي ساختماني نوع استفاده از ساختمان را قيد كند."
   در صورتيكه برخلاف‌مندرجات پروانه ساختماني در منطقه غيرتجاري محل كسب يا پيشه ويا تجارت دائر شود شهرداري مورد را در كميسيون مقرر در تبصره 1 ماده 100 اين قانون مطرح مي‌نمايد و كميسيون درصورت احراز تخلف مالك يا مستاجر با تعيين مهلت مناسب كه نبايد از دو ماه تجاوز نمايد در موردتعطيل محل كسب يا پيشه و يا تجارت ظرف مدت يكماه اتخاذ تصميم مي‌كند.> اما متاسفانه اين قوانين در اين محله هيچ جايگاهي ندارد وشهرداري تاكنون نسبت به اين تخلفات بي توجه بوده و هست . 
   نگاهي هر چند اجمالي به نحوه ساخت و ساز در اين محله ، نقشه و فقدان معماري  در خانه هاي ساخته شده، كوچه هاي غير استاندارد و ... گذشته از اينكه اين يقين را ايجاد مي كند كه محله طلابند خود چاله اي بزرگ در اين شهر به حساب مي آيد،ما را به سمت اين حقيقت سوق مي دهد كه متاسفانه در نظام مديريتي شهر مامنظر شهري هيچ جايي ندارد!اما براي بهبود منظر شهري و زيباسازي شهر كه تنها رنگ آميزي جداول و ديوارها وگلكاري بولوارها نيست ، شايد بهتر باشد نوع نماي ساختمان به وسيله شهرداري به سازندگان ساختمانها داده شود البته نه آنگونه كه حق انتخاب به طور كامل از صاحبان املاك سلب شود بلكه با پيشنهاد الگوهاي تصويب شده به صاحبان املاك،آنان يكي از الگوهاي پيشنهادي را انتخاب نمايند در اين صورت هم صاحب ملك مي تواند خانه اش را با هر نقشه اي كه دوست دارد بسازد و هم زيباسازي
و منظر شهري مورد بي توجهي قرار نمي گيرد .
   در اين رابطه بايستي اضافه كرد؛ برخي از مردم كه در ظرف شهر زندگي مي كنند ، متاسفانه فرهنگ شهرنشيني ندارند و همچنين روح مشاركت!بطوريكه خود را هميشه رودر روي مديريت شهري مي بينند نه در كنارآن.به همين دليل نيز اين مسئله خود يكي از عللي است كه دادن حق انتخاب صرف به صاحب ملك جهت ساز و ساز را منتفي مي سازد .
   در نتيجه اينكه ؛ در جاهايي بايستي برخورد ريشه اي كرد واين برخورد بايد با اعمال مقتدرانه يك قانون سنجيده و عملي شود اما متاسفانه در بسياري مواقع با متخلفان شهرباملاطفت برخورد مي شود واز ساخت و ساز خلاف آنها چشم پوشي مي شود( كه يكي از دلايل آن مي تواند ترس مديران شهري از اين مسئله باشد كه در انتخابات شورا ها افكار عمومي به آنها نه بگويند)در حاليكه در نتيجه ي اين تخلفات به معابر عمومي ما آسيب مي رسد در واقع تجاوز به حريم عمومي صورت مي پذيرد !
بطور مثال در بافت مركزي شهر مي توان شاهد ساخت وسازهايي بود كه ناقض حقوق عمومي اند ، ساخت و سازهاي تجاري كه عملا عابر پياده را از حق شهروندي خود محروم مي كند . 
    گذشته از بافت هاي فرسوده ، خانه هاي مخروبه و قديمي ،كوچه هاي باريك و كثيف ،خيابانهاي پر چاله چوله ؛شهر ما بيشتر خاكستري رنگ است واين رنگ شايد همان سيماي رنگارنگ زباله هايي باشد كه در همه ي محيط هاي شهر خودنمايي مي كنند ، هواي خاكستري رنگ شهر ما شايد همان ساختمانها ي سيماني باشد كه از فرط كج و معوج بودن ، معماري شان رنگ باخته و مجالي براي عرض اندام  رنگ در شهر باقي نمي گذارد.
   در حاليكه شهرنشيني با شتاب بسيار زيادي رو به جلو مي رود  ، ما دنبال آن به آهستگي در حركتيم . كوتاه سخن اينكه در مقوله شهري و شهرسازي و در شيوه هاي مديريتي و ابزار مديريتي همچنان عقب هستيم .

زهرا بيگلري