دريانيوز: با توجه به خشكسالي هاي سال هاي اخير و روند رو به افزايش بيابان هاي كشور و از جمله در استان هرمزگان و جزيره اي عمل كردن  دستگاههاي مختلف از جمله آب ، برق، مخابرات ، راه و ... نياز است كه در راستاي مهار بيابانها بصورت واحد عمل شود .
    در اين راستا مدير كل منابع طبيعي و آبخيزداري هرمزگان طرح و برنامه اي دارد كه اگر اجرايي شود؛ تحولي عظيم دربخش بيابانزدايي در كشور اتفاق مي افتد .دراين گزارش با ما همراه باشيد.
   مدير كل منابع طبيعي وآبخيزداري هرمزگان گفت: بخشي نگري و نبود هماهنگي بين بخشي لازم يكي از چالش هاي جدي برنامه ريزي توسعه بشمار مي رود . "الياس پرورش"افزود:اين امر نه تنها باعث اتلاف منابع و اعتبارات كشور در بسياري از بخش ها گرديده است، بلكه لطمات جبران ناپذيري نيز به منابع طبيعي وارد نموده است.
   پرورش گفت:كشور ايران داراي اقليم خشك ونيمه خشك مي باشد واكوسيستم آن بسيار شكننده است . سهم نزولات جوي كم %(28 متوسط دنيا)، نوسانات بارش وپايين بودن سطح اعتماد بارندگي و به تبع آن خشكسالي هاي مكرر،تخريب منابع طبيعي وفقر پوشش گياهي ، كاهش روزافزون توليد مراتع و ديم زارها، وقوع سيل هاي مخربي كه مرتبا"تاسيسات زيربنايي، روستاها وحاشيه شهرها را تهديد مي كند، وقوع زمين لغزش ها،كاهش دبي پايه رودخانه ها، تخليه بيش از حد آبخوان هاي زيرزميني، مهاجرت بي رويه روستائيان به شهرها ، فرسايش خاك و رسوب گذاري در مخازن سدهاي بزرگ كشور و مسايل بسياري از اين قبيل ، همه و همه نشان از اختلالي دارند كه در واحدهاي توليدي طبيعت پيدا شده است .
   وي خاطرنشان كرد:اين واحدها را اصطلاحا" حوزه آبخيز" مي گويند كه در شرايط مناسب و تحت مديريت صحيح وعلمي،با مواد اوليه اي كه چيزي جز باران نيست،عرصه توليد برخي از مهمترين نيازهاي بشر از قبيل مراتع سرسبز براي تعليف،جنگل هاي انبوه و وسيع براي توليد اكسيژن ، چوب وكاغذ وغيره ، محصولات مختلف زراعي و باغي در زمين هايي كه به روش علمي كشت و زرع مي شوند، آب هاي پاكي كه به پايين دست روان مي شوند و فعاليت هاي مولد و مفيد براي انسانهايي كه با خردمندي از نعمت هاي خدا در آبخيز بهره برداري مي نمايند .وي خاطرنشان كرد:بطور كلي كشور از 6 كلان حوزه ، 36 حوزه آبخيز اصلي و 1069 حوزه آبخيز فرعي تشكيل شده است كه به عنوان تقسيمات طبيعي پهنه سرزميني كشور محسوب مي گردند.پرورش تصريح كرد:از طرفي 82 درصد از مساحت كشور را عرصه هاي منابع طبيعي تشكيل داده است. عرصه هاي طبيعي بواسطه تامين آب و زمين ، بستر توسعه محسوب مي گردد و به دليل تاثير گذاري بر ساير بخش هاي توسعه اي و تاثيرپذيري از آنها، در صورت عدم اعمال مديريت صحيح ، نه تنها اين منابع پايه از بين مي روند، بلكه توسعه نيز پايدار نخواهد ماند.
مديركل منابع طبيعي وآبخيزداري هرمزگان اهم مشكلات موجود در اين رابطه بدين شرح اعلام كرد:1-بخشي نگري و نگاه بخشي در برنامه ريزي توسعه و نبود همسويي و هماهنگي لازم بين بخش هاي مختلف توسعه2-در نظرنگرفتن واحد سرزميني مشخص ، منطبق با شرايط و مكانيزم هاي طبيعت جهت برنامه ريزي3-بهره برداري بيش از ظرفيت از منابع طبيعي، اعم از جنگل ها، مراتع، آبخوان ها وغيره واز بين رفتن تعادل اكولوژيك و هيدرولوژيك در بسياري از مناطق و به تبع آن ناپايداري توسعه  4-فرسايش خاك و افزايش بلاياي طبيعي نظير سيل، رانش زمين،خشكسالي،تشديد روند بيابانزايي، گسترش كانون هاي بحراني فرسايش بادي و توسعه ريزگردها در مقياس وسيع5-عدم برنامه ريزي در قالب مديريت جامع ، مشاركت ضعيف و كمتر دخيل بودن مردم و جوامع محلي در سطوح مختلف برنامه ريزي.
    وي تصريح كرد:روند توسعه كنوني ، ضرورت نگرش مديريت جامع ، يكپارچه و همسو بين بخش هاي مختلف توسعه را بيش از پيش اجتناب ناپذير ساخته است . پرورش گفت:آنچه در اين بين ، بيش از ساير عوامل ، بعنوان مانعي بر سر راه تحقق هدف متعالي فوق در جهت توسعه پايدار مطرح بوده است ؛ نگاه بخشي و بخشي نگري از يك سو و در نظر نگرفتن واحد برنامه ريزي مناسب مديريت و بهره برداري از سرزمين از سوي ديگر كه تضاد بين بخشي ، تخريب منابع پايه و در نهايت ناپايداري توسعه را به دنبال داشته است .
وي افزود:حوزه هاي آبخيز بعنوان واحدهاي مديريت و برنامه ريزي سرزمين ، ظرف مناسبي جهت ايجاد هماهنگي و برقراري توازن در توسعه بين بخشي با تكيه بر توان طبيعي و ظرفيت اكوسيستم آبخيزها محسوب مي گردد . 
     پرورش گفت: امروزه برداشت بيش از ظرفيت از منابع آب زيرزميني (عدم تناسب بين برداشت و تغذيه آبخوان ها ) ، ناپايداري منابع آب و به تبع آن ناپايداري توليد كشاورزي ، تخريب پوشش گياهي ، فرسايش خاك وپر شدن مخازن سدها از رسوب،افزايش سيل و خسارات ناشي از خشكسالي،تشديد روند بيابانزايي ، توسعه كانون هاي بحراني بيابانزا و وقوع طوفان هاي شن وانتقال ذرات خاك و ريزگردها در مقياس بزرگ منطقه اي وغيره ،همه وهمه حكايت از بهره برداري نامناسب وضرورت اعمال مديريت جامع بر منابع سرزمين است . 
   وي ديدگاههاي موجود در رابطه با مسائل كلان توسعه رابدين شرح اعلام كرد:1-ضرورت جامع نگري ، رويكرد و نگرش سيستمي در توسعه متوازن ، هماهنگ و پايدار بخش هاي مختلف با تاكيد بر حفظ منابع طبيعي و پايه نظير آب ، خاك ، جنگلها و مراتع بعنوان پشتوانه ، بستر و زيربناي توسعه  2-اصل قراردادن حوزه آبخيز بعنوان واحد برنامه ريزي و اعمال مديريت جامع بر حوزه هاي آبخيز.
آبخيزها واحدهاي توليد و باز توليد آب در چرخه طبيعت هستند .امروزه آب به مسئله اصلي در بسياري از مناطق دنيا تبديل شده است بنحوي كه بعضاً چالش هاي امنيتي نيز بدنبال داشته است (اشغال بلنديهاي جولان توسط اسرائيل.)عرصه هاي بالادست حوزه هاي آبخيز منشا ايجاد آبخوان ها وحفظ ظرفيت سفره هاي آب زير زميني در پايين دست هستند كه در شرايط حاضر دشت هاي زيادي با بيلان منفي و افت فاحش مواجه و دشت هاي ممنوعه همه ساله در حال افزايش مي باشند.
تحت اين شرايط پايداري توليد كشاورزي ، حفظ اشتغال ونگهداشت جمعيت مولد روستايي ، وابسته به آبخيزهاي بالادست مي باشد.انجام عمليات آبخيزداري و آبخوانداري و حفظ و احياء پوشش گياهي جنگلي و مرتعي در نقش سدهاي زنده ، ضامن حفظ و استمرار توليد كشاورزي وآباداني روستاها محسوب مي گردد. اكوسيستم حوزه هاي آبخيز ، سيستمي بهم پيوسته است.اين پيوستگي باعث شده است حتي توليدات دريايي متاثر از وضعيت آبخيزهاي بالادست باشد . موضوعي كه در بحث پديده كشند قرمز در خليج فارس به عينه مشاهده شد و با ورود سيلاب گل آلود به دريا در بارندگيهاي انجام شده مهار گرديد . ارتباط سيلاب حوزه هاي آبخيز با حيات جنگل هاي حرا و توليد
ماهي و ميگو و كنترل پديده هايي نظير كشند ، همه و همه مواردي است از ضرورت اعمال مديريت جامع بر حوزه هاي آبخيز .
3-توسعه تشكل هاي مردم نهاد ، تقويت اتحاديه هاي صنفي بهره بردار و مشاركت موثر آنها در سطوح مختلف برنامه ريزي4-تشكيل شوراي عالي آبخيزهاي كشور با مشاركت كليه دستگاههاي اجرايي و نمايندگان جوامع محلي  بهره بردار در سطح كلان و به تبع آن در سطح استانها، شهرستانها و دهستانها  5-توجه به حفظ و توسعه منابع طبيعي به منظور پيشگيري و كنترل پيامدهاي ناگوار آن از قبيل سيل، فرسايش خاك و پرشدن مخازن سدها از رسوب ، شن هاي روان و طوفان هاي گرد و خاك (ريزگردها) كه در سال 1388 و در ادامه آن در سال جاري در مقياس وسيعي كشور را تحت تاثير قرار داد . 
   وي گفت:توسعه متعادل مراكز جمعيتي ، صنعت ، بهره برداري از معادن،راهسازي ، سد سازي ، كشاورزي، بهره برداري صحيح از اراضي  و ... همسو با ملاحظات زيست محيطي و ظرفيت عرصه هاي طبيعي بايستي در يك قالب و محدوده سرزميني نظام مند و هماهنگ گردند .پرورش گفت:حفظ منابع پايه طبيعي و دستيابي به توسعه اي درخور و پايدار با پذيرش آبخيز بعنوان واحد برنامه ريزي و اعمال مديريت جامع حوزه هاي آبخيزامكان پذير مي باشد .وي افزود:برقراري هماهنگي بين بخشي و ساماندهي فعاليتها و برنامه هاي عمراني و توسعه اي،توسعه متوازن و پايدار،حفظ منابع طبيعي، بهبود وضعيت اقتصادي آبخيزنشينان و جلوگيري از مهاجرت روستائيان به شهرها از جمله دستاوردهاي اعمال مديريت جامع حوزه هاي آبخيز به شمار مي رود. پرورش گفت:مديريت جامع حوزه هاي آبخيز ، آرمان جامعيت حفظ واحياي منابع زيست بوم همگام با سلامت انساني و رفاه اجتماعي را در يك حوزه آبخيز دنبال مي كند.
  چنين رهيافتي در عمل،مجموعه فرآيندهاي كليه كنشگران در فرآيندهاي اجتماعي ، اقتصادي و زيستي يك واحد برنامه ريزي(حوزه آبخيز)مي باشد كه در قالب تصميم گيري و برنامه ريزي جامع ، ضامن تحقق توسعه پايدار است .