دريانيوز:طرح هدفمند كردن يارانه‌ها در اين دو، سه سال اخير چالش‌هاي سياسي بسياري حتي ميان سه قوه ايجاد كرده است، اما به هر حال اكنون كه اين طرح به صورت قانون درآمده ؛ شيوه اجرايي كردن آن بسيار مهم است و در كاهش تبعات آن نقش مهمي را ايفا خواهد نمود.
   < به نظر بنده طرح هدفمند كردن يارانه ها طرحي است كه دولت نهم و دهم با شجاعت و جسارت در دست اجرا دارد، طرحي كه قرار بود در دوره اصلاحات اجرا
شود اما سياستمداران وقت بدليل احتمال وقوع تبعات اقتصادي و اجتماعي آن،از اجراي آن خودداري كردند . " >حسن شاهدادي" كارمند آموزش و پرورش، ادامه مي دهد: در حالي كه در كشور هاي پيشرفته دنيا بر مصرف سوخت وارداتي صد درصد ماليات قرار مي دهند، در كشور ما نه تنها مالياتي بر آن قرار نداده اند بلكه معادل سه چهارم قيمت واقعي  آن، يارانه به آن تعلق مي گيرد كه اين امر توزيع ناعادلانه ثروت و از بين رفتن سريع منابع موجود كشورمان را سبب مي شود. براي مثال؛ هم اكنون ميزان مصرف سوخت ايران با 76 ميليون نفر جمعيت با ميزان مصرف سوخت كشور چين با جمعيت يك ميليارد و 300 ميليوني برابري مي كند!   

شتاب مجريان در يك جراحي اقتصادي 
   يك استاد دانشگاه در اين باره مي گويد:سالهاست كه دلسوزان كشور ودانايان اقتصادي فريادشان از بلبشوي ارزان نگه داشتن اجباري كالاهاوخدمات دولتي بلنداست و مدلها را نيز براي بهبود وتصحيح پيشنهاد كرده بودند كه به علت تبعات و شايد هم ملاحظات اجتماعي و سياسي از طرف دست اندركاران ناديده گرفته شد تا اينكه حجم بالايي از درآمدملي رابلعيد."سيد رضاهاشمي زاده" معتقد است : اگر در همان سالها و براساس نوعي پيشروي ملايم و آرام قيمت هاواقعي مي شدوهمدلي جاي رقابتهاي سياسي وجناحي رادر بين دست اندركاران مي گرفت اكنون اين مطالبات انبوه وغيرقابل تحمل نمي شد .حال هيچ كس شكي در درست بودن حذف انبوه يارانه هاي غير واقعي تحميل شده بر پيكره اقتصادي ندارد اماآنچه همه را نگران كرده عجله وشتاب مجريان در يك جراحي اقتصادي است كه ممكن است به مرگ ناگهاني اين بيمار بينجامد.ضمن آنكه در شرايط كنوني،وضعيت اقتصادي ما حال و روز خوبي ندارد و دوران متلاطمي را تجربه مي كند.

متفاوت بودن جنس مسايل مردم
   به گفته ي اين مدرس علوم ارتباطات و روزنامه نگاري دانشگاه آزاد بندرعباس ؛ علي رغم ادعاي آنكه زيرساخت ها فراهم است در بسياري ازموضوعات روزمره مردم درگير مصايب ومشكلاتي هستند كه هزينه هاي گزافي را به آن تحميل مي كند، دربخش حمل ونقل و رفت وآمد دربسياري از نقاط شهري وبه ويژه روستايي مردم با گرفتاري و گير وبندهاي متعددي روبرويند. متاسفانه نوعي انديشه مديريتي در بين مسوولان حاكم است كه "مركزنشيني "خود را به همه جاي ايران تسري مي دهند درحالي كه جنس مسايل مردم درجاي جاي كشور با پايتخت متفاوت است، حتي شرايط محيطي و زيستي و فرهنگي آنها كه برنامه ريزان در طرح ريزي اقتصادي واجرايي توجهي به آن ندارند،در همين هرمزگان ،شرايط آب وهوايي به گونه ايست كه نمي توان نسخه واحدي را با ساير نقاط كشور براي آن پيچيد. "هاشمي زاده" در ادامه مي افزايد: گرمي وشرجي فوق العاده و طاقت فرسادر اين منطقه بايد در تقويم يارانه اي كشور لحاظ شود و يا در قيمت گذاري سوخت و ديگر حامل هاي انرژي همانطور كه در مناطق سردسير نمي توان سردي وبرودت مكان و زمان را ناديده انگاشت.

مثل ماشين كار مي كنيم 
   "محمد صادق " يك راننده تاكسي است ؛ مي گويد: من كه بدم نمي آيد درآمدم بيشتر شود، اما همين حالا ما هر روز اول صبح بايد كلي با مسافرها چك و چونه بزنيم، سر همين 100 تومان، 200 توماني كه به كرايه ها اضافه شده كلي شاكي اند كه مگر حقوق ما اضافه شده كه كرايه ها بالا رفته و بايد واسه همه شون توضيح بدهي كه بابا اين نرخ جديد، من درآوردي كه نيست. حالا فكر كنيد با هدفمندي قيمت همه چيز بالا بره، زندگي كردن سخت تر مي شه و امثال ماها بايد مثل ماشين كار كنيم! گرچه حالا هم كمتر از ماشين
كار نمي كنيم .

مديريت مصرف ، پادزهر سم تورم 
   هاشمي زاده با بيان اينكه؛ اين شيوه يارانه دهي و قيمت گذاري ،فشار مضاعفي رابه مردم واردمي كند، مي گويد:در طليعه اجراي اين طرح ملي،عده اي از مسوولان تنهابه اين روي آوده اند كه با سخنان ؛ " مردم نگران نباشندوهيچ اتفاقي نمي افتدو همه چيز تحت كنترل است "به مردم روحيه اميدبدهنددرحالي كه اميد و روحيه بدون آگاهي واطلاع رساني دقيق نمي تواند از رنج و زحمتي كه آزادسازي يك باره قيمت هاايجادمي كند بكاهد. وي بر اين باور است :مردم بايدبدانند كه برداشتن يارانه از گرده كالاهاي اساسي، جهش قيمتي را سبب مي شود وفشار تورمي سنگيني راحداقل در كوتاه مدت مثلا براي يكسال در پي دارد،اين مبالغ نقدي واريزي به حساب مردم هم يك دهم آن افزوني قيمت هاوفشارهاراجبران نمي كند،اينجاجدا از صبر و حوصله ،مديريت مصرف وساماندهي رويه زندگي مي تواند پادزهر اين سم تورمي باشد.اميد دادن با خوش باورپروري مردم متفاوت است ،زندگي پس از حذف يارانه هابسيارگران خواهدشد،شايد ده برابر شودمخصوصا افسارگسيختگي وهرج ومرج زدگي درقيمت ها،كالاوخدمات وبه طورمعمول عده اي هم بناي سودجويي و زياده خواهي و ماهي گيري از آب گل آلوده رامي گذارند .
   اين مدرس دانشگاه معتقد است : بالارفتن قيمت هابه ويژه باشرايط روحي جامعه وانفجارقيمتي برخاسته از آن حتي حيات اجتماعي طبقه موسوم به متوسط جامعه را درمعرض خطر جدي قرار مي دهد چون اكثر آنها درآمدهاي ثابت داشته و حقوق بگير دولت اند و محلي براي جبران خسارتهاي تورمي ندارند،از اين رو برخي اقتصاددانان مدعي اند طبقه متوسط نابودخواهد شد،چون نگاه دولت به بركشيدن فرودستان جامعه است وفرادستان هم نيازي به اعانه ندارند آنها فشار وارده را به زيردست هامنتقل مي كنند وتمام خرجكردهاي خود را از دل درآمدهاي گوناگونشان بيرون مي كشند،فقط طبقه مياني و سرگردان شايدبه زير خط فقر سقوط كند كه براي جبران آن حمايتهاي بيشتر دولتي وسازماني از چنين افرادي لازم است والا نتايجي چون افزايش مفاسداداري وگريزپايي از كارو تلاش وانزجارشغلي رخ برمي نمايد.

روزمرگي حاكم برانديشه مديريتي جامعه
   استاد "هاشمي" مي افزايد : ريشه بسياري از  نابساماني هاومصرف گرايي ها در جاخالي دادن سازمان ها از تعهداتشان است و يا روزمرگي حاكم
بر انديشه مديريتي جامعه كه با باري به هر جهت رفتاركردن،نتوانسته اند يا نخواسته اند طرحي جامع براي نيازها و حوايج جامعه دراندازند، مثلا آب
شست وشو و شرب يكي است،در حالي در بسياري ازكشورها،مردم دوجور آب لوله كشي دارند و يا خودروهايي با مصرف بالا توليد مي شود يا استاندارد نبودن چينش مهندسي شهري ،همه چيز در مركز شهرهاباترافيك ناروان خلاصه شده ،تجميع اماكن موردنياز مردم در مراكز شهري موجب سيال جمعيت وسرازيري آنهابه سمت اينگونه جاها مي شود كه نتيجه اش ترافيك ،بالارفتن مصرف سوخت وحمل هزينه به مردم است . در همين بندرعباس نگاه عالمانه اي در طراحي مهندسي شهري نبوده و راههاي دسترسي به مركز شهرمحدود است و معطلي ،سردرگمي  وخستگي واز همه مهم تر گران تر شدن سرانه هزينه هاي آنها را موجب مي شود. 
   وي مي گويد: البته نمي توان هميشه مردم را مقصر وضعيت كنوني انگاشت وهمواره آمارهاي بالاي مصرف را به رخ آنهاكشيد،وقتي براي كمترين كار اداري مجبوريد به شكل فيزيكي به مركز مختلف مراجعه كرد وحتي احيانا پاسخي نگرفت و چندباره رفت وآمد،سر جمع چنين رويداد و روندي ،بالارفتن هزينه ها و افزوني بهاي تمام شده خدمات ودسترسي هاست . نكته ديگر در هدفمندي يارانه هاآن است كه برخي مديران در صحبت هاوسخنان خود همواره از مقايسه قيمت برخي خدمات انحصاري دولت مثل بنزين باديگر كشورهاي همسايه سخن مي گويند، درحالي كه يادشان مي رود در اين سيماي مقايسه اي خود به حقوق ها و دستمزدها و يا نرخ ديگر چيزهاهم اشاره كنند، مگر ميزان دريافتي كاركنان ما و يا درآمدهاي مردم نسبت با ديگر كشورهاي مقايسه شونده هم يكسان است،اگرقرار بر قياس و برابرسنجي است قيمت مواردانحصاري دولتي مثل خودرو وهمچنين دريافتي هاي مردم نيز مي بايست در اين سنجش لحاظ شود.

سازمان هاي حمايتي ،نجات بخش اقتصا د و مردم
   "سيد رضا هاشمي زاده" با اشاره به اينكه ؛ناشفاف بودن رويه اجرا و چندصدايي حاكم بر فضاي اجرايي اين طرح موجب پريشاني افكارعمومي شده، معتقد است: قطعابعد از  افزايش قيمت ها،خطر غيراقتصادي شدن در كمين توليدخواهدنشست. بنابراين به شدت صنعت وتوليد نياز به تقويت وحمايت دارد وحتي اختصاص يارانه به اين بخش هاوگشوده سازي درهاي پشتيباني مي توانداز زمين گيري كامل جريان توليد بكاهد، والا در غير اين صورت هيولاي واردات تمام ريال هاي نفتي را قرباني خواهدكرد وآشفتگي هاي اقتصادي و اجتماعي افزايش مي يابد.به هرحال عظمت طرحي كه باتك تك زندگي مردم سروكاردارد مي طلبد مديران ومسوولان همدل باشند و اين مسيرصعب باتوجه به عادات ديرينه مردم ما به نوعي ولنگاري مصرفي ورفت وآمد ونشست و برخاست ها و ريخت وپاش ها وبي حساب و كتاب گري ها جور در نمي آيد،مديريت مصرف،تدبير منزل وصرفه جويي مي تواند در كوتاه مدت و در عرصه خانوادگي  رهگشاباشد ودر نقشه كلان،توسعه خدمات عمومي ،گسترش بيمه هاي مختلف اجتماعي وخدماتي وتجميع سازمان هاي حمايتي از سوي قوه اجرايي ،نجات بخش اقتصاد ومردم جامعه ماخواهدبود.

راههاي موفق سازي اين طرح 
  اين مدرس علوم ارتباطات و روزنامه نگاري مي گويد: اكنون كه قرار است هم پاي اقتصادجهاني،قيمت هابه جهاني شدن نزديك شود وطبقات فرودست وفرادست سهمشان از خزانه تفاوت وتغيير كندعزم جزم، همصدايي مديران ،مشاوره پذيري از كارشناسان وافراد مجرب وآزموده، وسعت دهي به چترهاي پشتيبان اجتماعي (بيمه هاوصندوقهاي مظاهرتي)وبسيج همه امكانات ومقاومت در برابر زياده خواهان راههايي است كه در موفق سازي اين طرح ياري مي كند.چنين طرح بزرگي داراي آثار وپيامدهايي است كه خيلي از آنهانهفته وناپيداست ودر رونداجرا معلوم مي شود وشايد صدها حفره ونابساماني است كه اكنون بر روي كاغذ و در مقام طرح تنها خطوط مبهمي اندكه آزمون
نشده اند وپيامدهاي خود را هنوز نشان نداده اند،آمادگي دولتمردان براي اصلاح و جلوگيري ازهدررفت ها وبرخي كژتابي هاي اقتصادي واجتماعي چنين طرح پرچالشي،ازتبعات زيان آوري كه مي تواند چرخ هدفمندي را زنجير كند،مي كاهدبه هر حال گذر از اين گردنه بي همراهي خضر روشن بيني ،آماده باش همه اجزا و افق نگري امكان ندارد والاسرنگبين ،صفرامي افزايد وفرودستان درلابه لاي اين بهمن مهيب گيرمي افتند و چه بسا ديگر نتوانند راه نجاتي بيابند.
وقتي ديگرمردم توان پس اندازكردن ندارند وهمه درآمدآنهاخرج روزمره وجاري آنهامي شود دولت مي تواندنظام بانكي را در واگذاري تسهيلات به مردم در خريدخانه و ديگرخواسته هاي آنهاروغن كاري كند.

التيام عوارض حذف يارانه ها، تنهابه مدد همت جمعي
   وي در خاتمه تاكيد دارد: بي شك راست گرداني قيمت ها در بستر يك شيب مدارا وحساب شده،جامعه را از گزند نگراني و ترديد و بيم مي رهاند.مهندسان و كارشناسان اجتماعي،مسوولان اجرايي به سختي ومهابت اين طرح هشدارمي دهند وبا بازنمايي واقعيت هاسعي دارند ضريب خطاي اجرا به پايين ترين درجه برسد و بهترين دست آوردهاي اقتصادي واجتماعي چهره بگشايد وگرنه تلخي ها و سياهي هانمي گذارند كه چنين طرح قابل احترامي به فرجام نيك برسد . اكنون لازم است قاطعانه در اين زمينه تصميم وچاره جويي شود وتبعات احتمالي همه آن نيز كاملا پذيرفته شده چرا كه جراحي بزرگ حذف يارانه ها، عوارض ودرد زيادي داردكه تنهابه مدد همت جمعي وهمگرايي التيام مي يابد.

زهرا بيگلري