دريانيوز : اعضاي كميسيون آب و كشاورزي مجلس شوراي اسلامي در جريان سفر دو روزه خود به استان هرمزگان از توانمندي ها و قابليت هاي منحصر به فرد تنوع زيست محيطي و گردشگري طبيعي استان هرمزگان بازديد كردند .
به گزارش خبرنگار ما، دكتر "ساعدي" رئيس كميسيون آب و كشاورزي مجلس شوراي اسلامي كه در راس هياتي مركب از اعضاي اين كميسيون به همراه نمايندگان استان هرمزگان در مجلس شوراي اسلامي ، به منظور بررسي توانمندي ها ، چالش ها و دستاوردهاي امور كشاورزي ، منابع آب ، محيط زيست و منابع طبيعي استان هرمزگان، سفر دو روزه اي را به استان هرمزگان انجام داد، از شهرهاي رودان، ميناب و جزاير قشم و هنگام بازديد
نمودند .
كميسيون آب و كشاورزي مجلس همچنين با شركت در كارگروه آب و كشاورزي استان كه به رياست دكتر "شيخ الاسلامي" استاندار هرمزگان برگزار شد ، از نزديك با مسائل و مشكلات استان هرمزگان، در حوزه هاي مختلف مرتبط با كميسيون خود آشنا شدند. اين گزارش نگاهي دارد به اهم مسائل مطرح شده در بخش محيط زيست و گردشگري طبيعي استان هرمزگان كه از سوي مهندس"محسني" مديركل حفاظت محيط زيست استان در منطقه حفاظت شده "حرّا" به سمع و نظر نمايندگان مجلس رسيد. با ما در اين گزارش همراه باشيد.
مديركل حفاظت محيط زيست استان هرمزگان گفت: منطقه حفاظت شده حرّا در سال 1351 با وسعتي معادل 82360 هكتار با نام "منطقه حفاظت شده "حرّا" تحت نظارت قرار گرفت كه با افزايش سطح به 85686 هكتار در سال 1354 عنوان پارك محلي را به خود اختصاص داد. وي افزود: اين منطقه در سال 56 13با برخورداري از برنامه "انسان و زيستكره" يونسكو، به لحاظ برخورداري از شاخص هايي مانند: معرف بودن، يونيك بودن، غني بودن و تنوع آثار به عنوان ذخيره گاه زيستكره برگزيده شد. پس از انقلاب اسلامي در سال 61 مجدداً به سطح منطقه حفاظت شده عودت داده شد، در عين حال كنوانسيون رامسر وسعت 100 هزار هكتار را به عنوان منطقه اي داراي ارزشي اكولوژيك به عنوان تالاب بين المللي ثبت نموده است.
به گفته وي؛ حد و حدود منطقه حفاظت شده حرّا، حدّ فاصل بين جزيره قشم در بندرخمير از منطقه سايه خوش ، دلتاي رودخانه مهران در غرب تا منطقه لافت و بندر پل در شرق ، سواحل بندرخمير در شمال و روستاهاي حاشيه جنوبي در جوار جاده را شامل مي شود. مديركل حفاظت محيط زيست هرمزگان در ادامه با اشاره به تنوع پوشش گياهي و جانوري اين منطقه خاطرنشان كرد:گونه گياهي غالب منطقه حرّا و اجتماعات جانوري آن شامل بي مهره گان 21 گونه (نرم تنان و شكم پايان)، سخت پوستان 10 گونه ، دو گونه ميگوي صورتي و ميگو سفيد ، ماهيان 32 گونه، خزندگان 2 گونه، لاك پشت هاي دريايي2 گونه، مارها 5 گونه و پرندگان 93 گونه مي باشد كه جلوه خاصي را از طبيعت خداوند به نمايش گذاشته است.
مهندس "محسني" پس از ارائه اين توضيحات ضمن تقدير از حضور نمايندگان مجلس، به نقش حائز اهميت قوه مقننه در وضع قوانين مناسب جهت حفظ و نگهداشت منابع زيست محيطي به عنوان سرمايه هاي ملي كشور اشاره كرد و گفت: انتظار داريم نمايندگان محترم مجلس شوراي اسلامي با درك صحيحي كه نسبت به اهميت حفظ سرمايه هاي طبيعي و محيط زيست انساني دارند، همچنان پشتوانه خدمتگزاران مجموعه حفاظت محيط زيست در اقصي نقاط مملكت باشند.
وي ادامه داد: از جمله اهم موارد مورد نياز سازمان حفاظت محيط زيست كه نيازمند پشتوانه قانون و حمايت جدي است،تدوين و تصويب قوانين زيست محيطي به گونه اي است كه داراي ضمانت اجرائي و حسن اجراي قانون (ماده 105 يا 61 برنامه سوم ويا 32 و 71 تنفيذي برنامه چهارم) همچنين توجه ويژه به ارزشهاي اقتصادي منابع طبيعي و جبران خسارات ناشي از آلودگي و تخريب محيط زيست و عوارض زيست محيطي از جمله ماده 104 در خصوص فعاليت هاي صنعتي و خسارات آلودگي نفتي و فلزات سنگين در درياكه آثار غيرقابل جبراني را به مسائل زيست محيطي وارد مي نمايند در شمار انتظارات جدي سازمان حفاظت محيط زيست از مجريان قانون است.
وي ادامه داد: اهرم كنترل و نظات مجلس بر سازمان هاي ذيربط در خصوص استيفاي حقوق زيست محيطي به منظور تامين پشتوانه لازم امنيت زيست محيطي از ديگر مواردي است كه لازم است با جديت مورد امعان نظر باشد. به گفته وي؛ايجاد و رديف اعتباري مشخص و مستقل جهت جبران خسارات ناشي از خشكسالي بر محيط زيست مناطق تحت مديريت تنوع زيستي در كنار ايجاد رديف اعتباري خاص جهت برنامه مديريت دولت سبز در دستگاههاي اجرائي كه در برنامه چهارم از اعتبارات هزينه اي حذف شده است امر خطيري است كه نيازمند حمايت مجلس محترم است.
اين مقام مسئول همچنين گفت: ايجاد مكانيزمي جهت ارتقاء سهم نسبي اعتبارات هزينه اي ، تملك دارائيهاي محيط زيست به صورت استاني ملي و موضوع تمركز و ملي شد اعتبارات محيط زيست استان ها يكي از خواسته هاي محوري سازمان حفاظت محيط زيست مي باشد.
موضوع تفويض اختيارات بيشتر به استان ها و تمركز داشتن از مركز ،ضرورت ارتقاء سطح مناطق تحت مديريت ، همراهي جهت ممانعت از توسعه شتابان و
طرح هاي فاقد مطالعه ، توجه ويژه به امر اطلاع رساني و آموزش زيست محيطي رايگان در رسانه ملي و بسط توسعه آن در مراكز آموزش عالي و سطوح مختلف آموزشي،توجه ويژه به امر آمايش سرزمين و انجام مطالعات اكولوژيكي مناطق و توان خودپالايشي محيط و اجتناب از مقطعي و موردي عمل كردن و همچنين تسريع در ارائه خدمات زيست محيطي به جوامع ، اعمال صحيح نقش حاكميتي محيط زيست و پرهيز از تصدي گري، توجه جدي به عدم تعادل دام و مرتع بر كاهش ذخائر آبزي و مصرف بي رويه منابع و پائين بودن راندمان آبياري و ضرورت تغيير الگوي مصرف آب و منابع ، آزاد سازي حريم دريا و آبراه ها ، بهره برداري پايدار از توسعه ساحلي دريا، بخش ديگري از خواسته هاي محيط زيست است كه چشم به حمايت قانون دوخته است. مديركل حفاظت محيط زيست استان در بخش ديگري از گزارش خود اظهار داشت: در طرح مديريت ذخيره گاههاي ساحلي چهار زون 1-حفاظتي(جنگل هاي دست نخورده، پر تراكم و هسته طبيعي منطقه حفاظت شده۲ - اكولوژي پايدار كه اين "زون" پس ضربه گير هسته طبيعي محسوب مي شود.
-۳زون تخريب يافته كه به صورت بالقوه قابليت احياء و ترميم دارند و "زون" توسعه كه جهت استفاده هاي مختلف تخصيص مي يابد، نقش بسيار مهمي در سرمايه ملي دارد.
مهندس "محسني" با اشاره به كاركردهاي اكوسيستم جنگل هاي "مانگرو" تصريح كرد: جنگل هاي مانگرو بسيار حاصلخيز بوده و از نظر تنوع زيستي بسيار غني است. بعد از جنگل هاي مناطق پر باران و جوامع مرجاني ، غني ترين بيوم زيستي محسوب مي شود . كاركردهاي مختلف زيست محيطي و اقتصادي و اجتماعي آن شامل : كنترل فرسايش ساحلي در برابر امواج ،تثبيت
رسوب گذاري ،حفاظت از آبسنگ هاي مرجاني (مانند فيلتري ذرات معلق آب را در خود نگه مي دارد) ،حفاظت از كاربري هاي ساحلي ، تامين نيازهاي زيستگاهي آبزيان (مراحل اوليه رشد تكثير آبزيان و مامن امني براي لارو آبزيان است) ، زيستگاه پرندگان و ساير قابليت هاي گردشگري طبيعي ، پژوهشي ،آموزشي و ... از جمله خصوصيات اين جنگل هاي هميشه بهار دريايي (حرّا)است كه به طور سخاوتمندانه توانائيهاي خود را يكجا به بازديدكنندگان و مردم جامعه عرضه مي كند.
شايان ذ كر است ؛ اعضاي كميسيون يادشده پس از اين مراسم از نزديك قابليتهاي مطرح شده را مورد بازديد قرار دادند .
معرفي ويژگي هاي تنوع زيستي و گردشگري طبيعي استان هرمزگان
نگاه اول:
معادل 446 درصد مساحت استان هرمزگان (معادل 308 هزار هكتار از 6671000 هكتار) جزء مناطق تحت مديريت محيط زيست استان هرمزگان مي باشد. شامل: 8 منطقه حفاظت شده ، 4 منطقه تحت عنوان تالاب بين الملي كنواسيون، يك پناهگاه حيات وحش و يك اثر طبيعي ملي مي باشد. ضمناً 82 درصد تالاب هاي مصوب سطح استان (عادل 161000 هكتار از 195000 هكتار) جزء تالاب هاي ثبت شده در كنوانسيون بين المللي رامسر بوده كه در سطح كشور در جايگاه اول قرار دارد و از 9 ذخيره گاه زيستكره كشور دو ذخيره گاه زيستكره گنو حرّا نيز در استان هرمزگان واقع شده كه از اين حيث نيز در رتبه اول قرار دارد.
معادل 43 درصد مناطق تحت مديريت سازمان حفاظت محيط زيست در استان هرمزگان 1310000 هكتار از 308000 هكتار) داراي طرح مديريت زيست محيطي است. از 500 گونه پرندگان شناخته شده كشور معادل 311 گونه از 622 درصد) در استان هرمزگان شناسايي شده است كه از اين تعداد 35 گونه (معادل 11 درصد) در معرض خطر تهديد مي باشند. شامل: بازها ، عقاب ها، قوش ها و پرندگان شكاري، پليكان پاخاكستري ، درنا، فلامينگو و هوبره و ...
از 150 گونه پستانداران شناخته شده كشور 82 گونه (معادل 55 درصد) در استان هرمزگان وجود دارد كه از اين تعداد 11 گونه (شامل 13 درصد) در معرض تهديد مي باشد. شامل: خرس سياه، جبير، كل و بز، قوچ و ميش، پلنگ، گرگ زرد، گربه وحشي ، كاراكال و ...
نمايشگاه حيات وحش استان هرمزگان داراي 110 مترمربع فضاي نمايشگاهي با 8 غرفه و 209 نمونه (شامل بي مهرگان 80 نمونه، خزندگان 5 گونه، پرندگان 96 گونه و پستانداران 28 گونه) مي باشد. از كل گونه هاي مهره دار شناخته شده استان 4511 گونه به جز خزندگان 77 گونه (معادل 17 درصد) در موزه تاريخ طبيعي عرضه شده است.
معرفي ويژگي هاي گردشگري طبيعي استان هرمزگان
اكوتوريسم يا گردشگري طبيعي بخشي از توريسم مي باشد كه بر پايه توجه به طبيعت و بهره وري پايدار از منابع بدون بهره كشي و تخريب آن صورت مي گيرد .بر اين اساس صنعت اكوتوريسم از فعاليت هاي اقتصادي- اجتماعي است كه نه تنها با اصل پنجاهم قانون اساسي منطبق مي باشد بلكه متضمن قانون مذكور نيز مي باشد.
صنعت توريسم امروزه بيشترين حجم درآمد را پس از اسلحه و نفت به خود اختصاص داده است كه مي رود تا با پيشي گرفتن از دو صنعت فوق در مقام اول قرار گيرد. ميزان اشتغال زائي بخش گردشگري جهان از 12 درصد فعلي به 43 درصد در 17 سال آينده افزايش خواهد يافت. ايران از نظر برخورداري از جذابيت هاي اكوتوريستي و طبيعت گردي در فهرست شش كشور اول و از لحاظ غناي فرهنگي و تاريخي جزو ده كشور بزرگ جهان است ولي از نظر جذب گردشگر در رتبه 66 و از ميانگين سالانه درآمد كشورما از محل گردشگري حدوداً يك ميليارد دلار مي باشد. در صورتي كه درآمد سالانه كشور امارت حاصل از گردشگري كه جمعيتي كمي بيش از جمعيت استان هرمزگان را دارا مي باشد با استفاده از طبيعتي به مراتب فقيرتر از استان هرمزگان بيش از 12 ميليارد دلار مي باشد!
بر اين اساس، در صورت خارج كردن سواحل شمال و جنوب كشور از استفاده هاي انحصاري و با سرمايه گذاري مناسب در هر كيلومتر از اين سواحل (شمال) 500 فرصت شغلي براي نيروهاي بيكار ايجاد مي شود.
استان هرمزگان عليرغم اينكه از آب و هواي گرم و خشك و نواحي ساحلي مرطوبي برخوردار است اما تنوع فوق العاده زيستي و گونه اي بالايي را در خود جاي داده است. ناهمواري ها، دست ها، سواحل گلي - ماسه اي - صخره اي - جنگلي، جزاير، چشم اندازها و مناظر زيبا، اكوسيستم هاي ويژه مانگروها، مرجان ها،تالاب ها و ساير زيستگاه هاي متعدد متنوع استان هرمزگان كه بستر مناسبي جهت توسعه و ارتقاء صنعت اكوتوريسم بوجود آورده است.
معرفي سايت هاي گردشگري طبيعي و ويژگي هاي مناطق تحت مديريت استان هرمزگان
استان هرمزگان به علت برخورداري از تنوع توپوگرافي و شرايط اقليمي خاص وجود اكوسيستم هاي ويژه و خاص ساحلي و دريايي و برخورداري از 1400 كيلومتر نوار ساحلي (با احتساب سواحل جزاير) جزاير كوچك و بزرگ متعدد، از غناي اتوسيستمي و گونه اي متنوعي برخوردار است:
-۱وجود 8 منطقه حفاظت شده به مساحت 270664 هكتار در استان از 162 منطقه حفاظت شده كشور
2- چهار تالاب بين المللي به مساحت 163870 هكتار از 21 تالاب بين المللي كشور
- تالاب بين المللي رود شور و شيرين
- تالاب بين المللي خور خوران
- تالاب بين المللي دلتاي رود گز
- تالاب بين المللي جزيره شيدرو
3- دو ذخيره گاه زيستكره از مجموع 9 ذخيره گاه زيستكره كشور
4- پناهگاه حيات وحش شيدور به مساحت 98 هكتار
5- اثر طبيعي ملي خرسين به مساحت 2200 هكتار
6- 1400 كيلومتر سواحل شني، ماسه اي و صخره اي با احتساب جزاير در كنار خليج فارس و درياي عمان همراه با چشم اندزهاي زيبا و متنوع
7- وجود گونه هاي گياهي و جانوري منحصر به فرد
مناطق حفاظت شده:
منطقه حفاظت شده گنو
موقعيت: شمال بندرعباس
مساحت: 44437 هكتار
پوشش گياهي: آكاسيا، پرخ همراه با گيشدر، استبرق ، كنار، كهور، ارس ، بادام و ندلبو، بنه ، قيچ و ...
پوشش جانوري: پستانداران منطقه شامل: كركس، دال، هما، قرقي، تيهو، كبك، جيرفتي و گونه منحصر به فرد منطقه ماهي آفانيوس گينوئيس
منطقه حفاظت شده حرّا
(خور خوران)
موقعيت: سواحل شمالي
خليج فارس، حد فاصل بندر خمير و بندر لافت در جنوب غربي شهر بندرعباس و شمال غربي جزيره قشم
مساحت: 86581 هكتار پوشش گياهي: حرّا و انواع گياهان شورپسند
پوشش جانوري: بي مهره گان دريايي در مناطق جزر و مدي ، انواع ماهيان و مارهاي درياي وگروه عظيمي از پرندگان مهاجر و بومي
منطقه حفاظت شده فارور
موقعيت: 22 كيلومتري كرانه جنوبي ايران، غرب جزيره كيش و جنوب بندر بستانه مساحت: 2848 هكتار
پوشش گياهي: آكاسيا، كنار، كهور و در برخي نقاط جزيره درخت لور
پوشش جانوري: جبير، عقاب ماهيگير و انواع پرستوهاي درياي،ماهيان زينتي و خوراكي ، انواع لاك پشتان و نهنگان دريايي
پناهگاه حيات وحش شيدور
موقعيت: شرق جزيره لاوان به فاصله 9 كيلومتري ساحل
خليج فارس
مساحت : 98 هكتار
پوشش گياهي: اترپليكس، گل جاليزي، چوچ، آفتاب پرست ساحلي ، چمن شور ، پاگربه اي و گل ماهور شرقي
پوشش جانوري: انواع پرستوهاي دريايي، انواع لاك پشتان دريايي و مارهاي سمي تيره Viperidae
منطقه حفاظت شده گز و حرّا (خور آذيني)
موقعيت: ساحل شرقي تنگه هرمز
مساحت: 16914 هكتار پوشش گياهي : درختان حرّا و چندل
پوشش جانوري: انواع پرندگان آبزي و كنار آبزي مهاجر و بومي
منطقه حفاظت شده تياب و ميناب موقعيت: شرق بندرعباس
مساحت: 41258 هكتار
پوشش گياهي: توده هاي انبوهي از درختان حرّا و گونه هاي آكاسيا، كهور، كنار و گز در دشت ساحلي
پوشش جانوري: انواع پرندگان آبزي و كنار آبزي مهاجر و بومي و انواع ماهيان و سخت پوستان
منطقه حفاظت شده سراج
موقعيت: در نزديكي بندر مقام از توابع بندرلنگه
مساحت: 60980 هكتار
پوشش گياهي: كهور و آكاسيا
پوشش جانوري: كل و بز، قوچ و ميش ، جبير، تشي، روباه ، شغال پلنگ و پرندگاني نظير جيرفتي، هوبره و خزندگاني نظير لاك پشت دريايي در سواحل، سوسمار و انواع مار
اثر طبيعي ملي خرسين
موقعيت: جوار روستاي سياه از توابع بخش فين بندرعباس مساحت: 1800 هكتار- پوشش گياهي: بدون تغيير از بافت طبيعي اطراف پوشيده از بادام كوهي ، بنه، كسور و انجير كوهي است ولي قسمت هاي جانبي گنبد تحت تاثير فشارهاي دروني زمين به صورت نمك ظاهر شده و بدون پوشش گياهي است. در مقايسه با ساير گنبدهاي نمكي داراي آبشار نمكي و قنديل هاي متنوع با ستون هاي عظيم نمكي است كه چشم اندازهاي منحصر به فردي را ايجاد كرده است.
منطقه حفاظت شده مجموعه حرّاي گابريك و جاسك شرقي و غربي
موقعيت: در سواحل جاسك
مساحت: 34596 هكتار- پوشش گياهي: جنگل هاي حرّا- پوشش جانوري: انواع پرندگان شامل: حواصيل، پليكان، باكلان ، گيلانشاه و آبچيلك ها
جزيره هرمز
موقعيت : شمال غربي بندرعباس در دهانه تنگه هرمز- مساحت: 45 كيلومترمربع
پوشش گياهي: جزير هرمز به واسطه گنبد نمكي بودن داراي پوشش گياهي: فقيري مي باشد با اين حال درختان كهور ، درخت خرما، كرت، كنار،گل ابريشم ، درمان عقرب ديده مي شود.
پوشش جانوري: جبير، روباه شني، انواع پرندگان دريايي ، انواع نهنگ هاي درياي و لاك پشت هاي دريايي
كلام آخر
با رشد جمعيت و گسترش فعاليت هاي اقتصادي اجتماعي جنگل ها، تالاب ها و چمنزارها، آبسنگ هاي مرجاني و ديگر
چشم اندازهاي طبيعي هر روزه بيش از پيش مورد تهديد قرار
مي گيرند و انسان قرن 21 خسته از جوامع انسان ساخت يكنواخت رو به چشم اندازهاي پارك هاي ملي و مناطق حفاظت شده، تالاب هاي بين المللي ، پناهگاه هاي حيات وحش و ساير مناظر طبيعي آورده است و امروزه گردشگري طبيعي روز به روز در حال توسعه و پيشرفت مي باشد و جذب اين افراد در كشور عزيزمان ايران با تنوع اقليمي زياد و در نتيجه تنوع
گونه اي بالا كاري آسان است. به شرط اينكه ، شناخت كافي از طبيعت اطرافمان داشته باشيم و با برنامه ريزي دقيق امنيت و امكانات لازم را براي جذب گردشگر دوستدار طبيعت فراهم نمائيم.
نسحه چاپی
ارسال به دوستان
نظرات