
دريانيوز : معاون محيط زيست دريايي سازمان حفاظت محيط زيست خسارات ناشي از آلودگي نفتي نيروگاه بندرعباس در آبهاي خليج فارس را كه در اثر حادثه 24 تير امسال رخ داد، تشريح كرد.
در 24 تير امسال بر اثر سهلانگاري پيمانكار مورد قرارداد شركت توانير در بندرعباس، لجنهاي نفتي باقيمانده در مخازن ذخيره نفت كوره در محوطه توانير به دريا تخليه و باعث آلودگي شديد در خليج فارس شده است كه در پي اين حادثه مسئولان محيط زيست در پي برآورد ميزان آلودگي، ميزان خسارت و نحوه از بين بردن آلودگي برآمدند كه در همين راستا آخرين برآوردهاي سازمان محيط زيست در گفتوگو با معاون اين سازمان اعلام شده است.
محمدباقر نبوي در گفتوگو با خبرنگار اجتماعي فارس ابتدا توضيحي درباره وضعيت كلي نيروگاه بندرعباس داد و گفت: نيروگاه بندرعباس يكي از نيروگاههاي بزرگ كشور است. نيروگاه نكا در شماليترين نقطه و نيروگاه بندرعباس، در جنوبيترين نقطه شبكه سراسري برق، قرار دارند. اين نيروگاه در تأمين برق 4 استان جنوبي كشور، نقش مهمي به عهده دارد. در مجاورت اين نيروگاه، صنايع و شركتهاي خدماتي كوچك و بزرگي از جمله پالايشگاه، آلومينيومسازي، بندر شهيد باهنر، شركتهاي خدماتي، شركتهاي حمل و نقل، پاركينگ خودروهاي وارداتي و ... قرار دارند كه همگي به طور بالقوه منبع آلودگي سواحل منطقه، محسوب ميشوند.
وي ادامه داد: علاوه بر آلودگي نفتي، ساير آلودگيها از جمله آب گرم خروجي از صنايع، مقادير زيادي فوم، آزبست، روغنهاي سوخته، لاستيكهاي فرسوده آهنآلات اسقاطي، زبالههاي شهري و ... در سواحل منطقه با مقادير بسياري، مشاهده ميشوند كه باعث آلودگي شديد منطقه شده است. بخشهايي از سواحل نيز مناطق نظامي بوده كه امكان بازديد و دسترسي به آنها در اوقات مأموريت وجود نداشت.
معاون محيط زيست دريايي سازمان حفاظت محيط زيست تصريح كرد: سوخت نيروگاه توانير بندرعباس مازوت بوده كه در مخازن نگهداري ميشود. اين مخازن بر اثر وقوع زلزله سال گذشته دچار آسيبديدگي شده و شركت نفت تحويل سوخت به نيروگاه را منوط به تعمير و پاكسازي مخازن كرده است. شركت توانيز طي قراردادي به مبلغ 200 ميليون تومان با پيمانكار، درخواست انجام عمليات مذكور را كرده است. در تاريخ 24/4/1386 بر اثر سهلانگاري يكي از كارگران در باز كردن دريچهاي، مواد نفتي به دريا راه يافته و منطقه را آلوده كرده است و مقدار آن نيز در حدود 200 تا 300 ليتر (بنا به اظهارات مسئولان نيروگاه) است.
نبوي گفت: در اطراف مخازن سوخت، لولههاي آب گرم وجود دارد كه با استفاده از حرارت ناشي از اين لولهها، مازون روان شده و قابل استفاده است اما بر اثر نشت، آب وارد مخازن شده و با سوخت مخلوط ميشود. مخازن سوخت به وسيله كانال روبازي با مخزن سپتيك ارتباط دارد. آب مخلوط با مواد نفتي وارد اين مخزن شده و با ماندگاري در آن تبديل به دو فاز ميشود. فاز آبي آن به وسيله لولهاي به قطر 12 اينچ به ساحل ريخته ميشود كه در موقع حادثه در اثر اشتباه در باز كردن دريچه بجاي فاز آبي، مواد نفتي به ساحل ريخته شده است. طبق اظهارات پيمانكار اين لوله به مدت 4 ـ 3 ساعت بازمانده است و مازوت را به ساخل ريخته است.
وي اظهار داشت: بازديد از منطقه نشان دهنده آلودگي با حجم و وسعت بالايي است. سواحل منطقه از نيروگاه تا بندر شهيد باهنر، كلاً آلوده به مواد نفتي بوده و مقدار آلودگي نيز بسيار زياد و حداقل 100 تن (بنا به اظهارات كارشناس آلودگي سازمان بنادر و كشتيراني)، برآورد ميشود.
معاون محيط زيست دريايي سازمان حفاظت محيط زيست گفت: پس از وقوع آلودگي، دو شركت مجاور نيروگاه (شركت پارس كشتي پولاد نيز، ضمن مكاتبه با اداره بندر، اقدام به برداشت مواد نفتي از سطح حوضچه ساحلي شركت خود كرده، اما به علت فقدان آموزش و اطلاعرساني مناسب، به جاي انباشت مواد نفتي در مخازن مناسب، اين مواد را بر روي خاك زمينهاي مجاور حوضچه ريخته، و باعث آلودگي زمينهاي اطراف ساحل شده است.)
نبوي دامه داد: كارشناسان اداره كل حفاظت محيط زيست استان هرمزگان نيز، ضمن بازديد از منطقه آلوده و تهيه صورت جلسه، پرونده را به مراجع قضايي ارجاع دادهاند. به دستور قاضي پرونده لوله تخليه مسدود شده است (ضمن بازديد از منطقه، مشخص شد پس از مسدود شدن لوله، ماسههاي آلوده شده به مواد نفتي در زير لوله، برداشته شده و به اطراف ريخته شده است).
معاون سازمان حفاظت محيط زيست گفت: كارشناسان اداره كل حافظت محيط زيست استان هرمزگان، با استفاده از فرمول كاستانزا (COSTANZA 1997) اقدام به برآورد ميزان آلودگي ناشي از اين واقعه كرده و خسارات ناشي از واقعه را محاسبه كردهاند. در اين فرمول ميزان آلودگي خط ساحلي به ازاء هر هكتار 4000 دلار برآورد ميشود. با توجه به اين مسئله كه طول خط ساحلي آلوده شده، 8 كيلومتر و عرض نوار ساحلي آلوده 100 متر تخمين زده شده است (در شرايط فعلي عرض نوار ساحلي 8 كيلومتر كمتر از 100 متر به نظر ميرسد)، بنابراين وسعت آلودگي 800 هزار متر مربع يا 80 هكتار برآورد شده و ميزان خسارت 320 هزار دلار تخمين زده شده است.
نبوي ادامه داد: در اين روش نوع خط ساحلي در تعيين ميزان خسارت تأثيري نداشته و آسيب وارده در تمام خطوط ساحلي بدون توجه به نوع زيستگاه، 4 هزار دلار برآورد ميشود. با توجه به وسعت آلودگي در منطقه، بعيد به نظر نميرسد كه براي شستشوي مخازن از گازوئيل براي رقيق كردن مواد نفتي ته نشين شده در مخازن، استفاده شده باشد.
معاون محيط زيست دريايي سازمان حفاظت محيط زيست گفت: براي محاسبه ميزان خسارت زيست محيطي، هزينه خسارت به ازاي هر گالون نفت (بر اساس حجم و نوع نفت) در حاصل جمع ضريب تأثير پذيري آب شيرين و ضريب حساسيت زيستگاهها در 5/0 ضرب شده و حاصل در ميزان نفت رها شده ضرب ميشود.
نبوي اظهار داشت: با توجه به صنايع و شركتهاي خدماتي مختلف در منطقه و آلودگي شديد سواحل پيشنهاد ميشود ضمن حضور مستمر در منطقه، نسبت به آموزش، اطلاعرساني و تذكر درباره پاكسازي سواحل اقدام جدي به عمل آيد. به نظر ميرسد، شركت هاي خصوصي منطقه در صورت آموزش لازم تمايل به پاكسازي ساحل خود خواهند داشت. در شرايط فعلي، شركتهاي موجود منبع آلودگي بالقوه محسوب ميشوند كه در صورت بروز حادثه، ايجاد آلودگي شديدي ميكنند.
وي ادامه داد: آب گرم خروجي از نيروگاه نيز باعث افزايش درجه حرارت آبهاي ساحلي شده، به همراه ساير آلودگيها شرايط زيست محيطي براي آبزيان را دشوار كرده است.