دریانیوز:هرچند کمبود بارش ها در ماه های پایانی سال ۹۹ در ۳۱ استان کشور خبر از کاهش بارش ها نسبت به وضعیت نرمال می داد، اما کاهش شدید را بارش در فروردین ماه جاری، مهر تأیید بر وجود خشکسالی شدید در سطح کشور بویژه استان های جنوبی و جنوب شرقی می زند. آمار ارائه شده از سوی مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی نشان می دهد در سال آبی جاری (از اول مهرماه ۹۹) تا روز ۱۶ فروردین ماه جاری میزان بارشی که در کل کشور آمده نسبت به بلندمدت ۳۰ ساله ۳۱.۳ درصد کمبود دارد و ما در همه استان ها با کمبود بارش مواجه هستیم.

اما میزان کمبود بارش ها در برخی استان ها مانند هرمزگان با ۷۸.۵ درصد کمبود بارش، سیستان و بلوچستان با ۷۳.۳ درصد کمبود بارش، کرمان ۵۸.۶ درصد کمبود بارش، خراسان جنوبی با ۴۹.۱ درصد کمبود بارش و فارس با ۴۳.۸ درصد کمبود بارش، وضعیت بحرانی و نگران کننده ای به لحاظ خشکسالی دارند. این آمار وجود خشکسالی شدید در کشور بویژه استان های جنوب وجنوب شرق را تأیید می کند.زنگ خشکسالی و بی آبی در هرمزگان به صدا در آمده از سوی دیگر فروردین ماه معمولاً پایان سال آبی برای برخی استان ها مانند هرمزگان به شمار می رود بدین معنی که پس از آن وتا پایان سال آبی (اول مهر ۱۴۰۰) دیگر بارشی در این استان ها اتفاق نمی افتد و این در حالی است که ما در روز های آغازین سال ۱۴۰۰ با کمبود شدید بارش در کل کشور روبه رو بودیم.

به گفته احد وظیفه؛ رئیس مرکز ملی اقلیم ومدیریت بحران خشکسالی از ابتدای فروردین ماه جاری تا روز ۱۶ فروردین میانگین بارش در کشور ۲.۹ میلیمتر بوده که این میزان در میانگین بلند مدت ۳۰ ساله در این ۱۶ روزه ۲۰.۳ میلیمتر بوده و این رقم حاکی از کاهش ۸۵.۵ درصدی میزان بارش در کل کشور است و این مسأله وقتی برای ما نگران کننده می شود که بدانیم بارش های رگباری بهار در کنار ذوب شدن تدریجی برف ها در نهایت به پرشدن نسبی سد ها منجر می شد.وظیفه تصریح کرد: پیش بینی های ما نشان می دهد امسال ما نتوانیم به وضعیت مطلوب در ذخیره آب سد ها برسیم. وی افزود:، اما باید گفت وضعیت خشکسالی در هرمزگان بسیار ناگوار است و ما در سال آبی جاری تا روز ۱۶ فروردین ماه تنها ۱۱.۹ میلیمتر بارش در هرمزگان داشته ایم و این در حالی است که در میانگین ۳۰ ساله حدود ۱۳۶ میلیمتر بارش در این استان رخ می داده که حاکی از کمبود ۹۱ درصدی بارش در این استان است و چون هرمزگان پس از فروردین ماه بارشی ندارد این آمار نهایی برای پایان سال آبی آن است.همه می دانیم كه اقلیم استانهایی مثل هرمزگان گرم وخشك بوده ودرطول 12ماه از سال تنها دو تا سه ماه به جای فصل زمستان ، هوا بهاری وخنك می شود كه تاثیری در كاهش مصرف آب ندارد وبارندگی آنقدر ناچیز است كه كفاف زمین های تشنه هم نمی كند چه برسد به ذخیره شدن نزولات آسمانی لذا لازم است راهكاری برای این استان در نظر گرفته شود كه با مشكل كمبود آب مواجه نگردد.

كاهش بارندگی و خشكسالی در هرمزگان موجب شده تا از 168 حلقه چاه ، 58حلقه به طور كامل خشك ، 67 حلقه شور و غیرقابل استفاده شده و تنها 43 حلقه با ظرفیت پایین در مدار قرار داشته باشند .ذخیره سازی در پشت سد های شمیل و نیان كه در چهارسال گذشته به بهره برداری رسیده بواسطه كاهش نزولات آسمانی افزایش نیافته وعمده آب این دو سد برای مصارف كشاورزی به میناب منتقل می شود. سد جگین جاسك هم یكی دیگر از سد های هرمزگان است كه شش سال پیش با ظرفیت 300میلیون متر مكعب به بهره برداری رسید و هنوز ازاین ظرفیت به خوبی برای مصارف شرب و كشاورزی استفاده نمی شود. خالی بودن سد های هرمزگان سالی سخت را از لحاظ كم آبی برای مردم این استان در سال 94 رقم خواهد زد و حتی گفته شده آب برخی از مناطق كشاورزی قطع و چاهها پلمپ می شود و برنامه جیره بندی آب در شهر بندرعباس در نظر گرفته خواهد شد. هنوز برای آبیاری فضای سبز در شهر بندرعباس از آب تصفیه شده استفاده می شود درحالیكه تصفیه خانه فاضلاب قرار بود این نقش را ایفا كند وكمتر از آب تصفیه شده شرب پای درختان ریخته شود .

بخش هایی از شهرك هایی مثل شهرك پیامبر اعظم ( ص)و مسكن مهر در نقاط مختلف شهرهای این استان بواسطه نداشتن آب به بهره برداری نرسیده و روز به روز نه تنها در مصرف آب صرفه جویی نمی شود بلكه هدر می رود كه یكی از آنها پوسیدگی لوله های آب شهری و مصرف بی رویه در زمینه شستشو می‌باشد. وضعیت قرمز بندرعباس در تامین آب آشامیدنیبنا به اظهار معاون وزیر نیرو و مدیرعامل شركت مهندسی آب و فاضلاب درحال حاضرسه شهر بندرعباس، سنندج و كرمان از نظر تامین آب آشامیدنی در وضعیت قرمز قرار دارند و وزارت نیرو واین شركت تاكید و برنامه ریزی لازم را با همكاری دولت و استانداران مربوطه در زمینه مقابله با بحران كم آبی در این شهرها انجام داده است.حمید رضا جانباز با بیان اینكه برنامه ای برای جیره بندی آب در این سه شهر و هیچ نقطه‌ای از كشور تاكنون پیش بینی نشده است، اظهار كرد: رویكرد وزارت نیرو این است كه بتواند با استفاده از سایر روش ها اقدام به حل بحران كمبود آب در برخی نقاط كشور كند.وی گفت: قطع برخی انشعابات غیرضروری و تبدیل آنها به بخش آب آشامیدنی، فرهنگ‌سازی و آگاهی بخشی مردم در زمینه مصرف بهینه آب و جذب اعتبارات لازم از جمله اقدامات و راهكارهای جایگزین جیره بندی آب خواهد بود.مدیرعامل شركت آب وفاضلاب شهری هرمزگان نیزمی گوید: استمرار خشكسالی و كاهش نزولات جوی ، تامین آب در شهرهای هرمزگان به ویژه در شهر بندرعباس مركز استان را بسیار وخیم كرده و از بحران فراتر رفته است. حسین خادمی اظهار داشت: اگرچه مسوولان استان و وزارت نیرو توجه جدی به تامین آب شرب شهرهای هرمزگان دارند، اما بحران آنقدر جدی می باشد كه موجب مشكلات بسیاری شده است.

وی با بیان اینكه هم اكنون با كمبود 600 لیتر در ثانیه ای در تولید آب در استان مواجه هستیم ، بیان داشت: گزارش های هواشناسی در خصوص كاهش 85 درصدی بارندگی ها در هرمزگان ، نشان دهنده عمق بحران در این استان می باشد. خادمی بیان داشت: می توان با قاطعیت تمام گفت كه هرمزگان با یك خشكسالی كم سابقه در 40 سال گذشته رو به رو است كه باید با عزمی ملی و همگانی برای گذر از آن گام برداشت. مدیرعامل آبفا هرمزگان موضوع تامین آب را جدی ترین مساله در استان طی یكسال گذشته عنوان كرد و گفت: اهمیت این موضوع به حدی است كه تمام برنامه ریزی‌های توسعه ای استان و پروژه های در دست اقدام ، برهمین اساس طرح ریزی می شود. وی صرفه جوی در مصرف آب، بهینه سازی در مصرف و تلاش هر چه بیشتر برای بهره‌برداری از آب شیرین كن یكصد هزار مترمكعبی بندرعباس و همچنین حفر چاه های جدید در دشت های شمیل و نیان را از عمده ترین راهكارها برای گذر از بحران كم آبی در هرمزگان عنوان كرد.

فاطمه هوشنگی/ دریا