دریانیوز: شاید هنگامی که با یک فوریت بهداشتی در سطح ملی مواجه هستیم، زمان مناسبی برای پیشنهاد تغییر جهت در نظام آموزش عمومی کشور نباشد؛ اما ویروس کرونا همه ‌چیز را تغییر داد و سیستم آموزشی نیز از این جریان مستثنی نبود.یکی از حوزه‌هایی که با ورود کرونا و تعطیلی ناخواسته وارد فاز اجرایی طراحی سازوکار آموزش مجازی و تداوم آموزش شد، وزارت آموزش و پرورش بود که با آموزش‌های تلویزیونی و معرفی سامانه «شاد» آغازگر مقابله با ویروس کرونا در امر تعطیلی مدارس شد و توانست رضایت نسبی مخاطبانش را فراهم کند.اولین دغدغه‌ای که با شیوع کرونا برای  وزارت آموزش و پرورش  به وجود آمد این بود که تمام ۱۲۰۸۷ دبیرستانی که در سطح کشور داریم، چه الگویی اعم از حضوری، غیرحضوری، ترکیبی باید برای خدمات آموزشی‌شان به دانش آموزان باید داشته باشند، در هر صورت باید یکی از شیوه‌های آموزش انجام می‌شد تا دانش آموزان ازدرس و سال تحصیلی خود عقب نیفتند.

برای سهولت این کار، سامانه‌ی LTMS توسط وزارت آموزش و پرورش طراحی شد تا در آن سامانه مدیران مدارس نوع ارائه‌ی خدمات آموزشی‌شان را مشخص کنند، چرا که از این طریق می‌توان ۱۲۰۸۷ دبیرستان در سطح کشور را رصد کرد تا مشخص شود هر کدام از مدارس در چه منطقه‌ای با ویژگی قرمز، زرد، آبی یا نارنجی قرار دارند و همچنین شیوه‌ی ارائه‌ی خدمات آموزشی‌شان به چه شکل است.وزارت آموزش و پروش در تمام این مدت نگرانی این را داشتند که آیا کلاس‌ها به موقع تشکیل می‌شود؟ آیا زمان آموزشی که در بخشنامه مشخص شد ه است در برگزاری کلاس‌ها لحاظ می‌شود؟ معلمان چطور تدریس می‌کنند و تولید محتوایشان چطور است؟ به همین دلیل برای اینکه این کار را رصد کنند، سامانه‌ای تحت عنوان نظارت سیستمی بر کلاس‌های درس را آماده کردند.مدیر کل دفتر متوسطه نظری وزارت آموزش و پرورش گفت: در این سامانه سرگروه‌های درسی را در سراسر کشور تعیین کردیم که به کلاس‌های درس می‌روند و با رویکرد نظارت بالینی روش تدریس معلم، روش کلاس‌داری، نحوه‌ی ارائه خدمات آموزشی توسط معلم را رصد می‌کنند. سپس ۲۵ شاخصی که ما تعریف کردیم به علاوه فنون معلمی را مورد قضاوت قرار می‌دهند.

ما از این اطلاعات استفاده می کنیم تا بدانیم در چه حوزه‌هایی کلاس‌های ضمن خدمت برگزار کنیم و دوره بگذاریم.همه نظام‌های آموزشی در شرایط شیوع کرونا افت آموزشی داشتند و این اصلا قابل کتمان کردن نیست .قطعا کیفیت کلاس‌های حضوری بیشتر است، خیلی از کشورهای دنیا هم به این نتیجه رسیدند که در اولین فرصت دانش‌آموزان‌شان را به کلاس‌های درس برگردانند و شیوه‌ی آموزش مجازی را به عنوان یک شیوه‌ی مکمل و یک شیوه‌ی آموزش تلفیقی استفاده کنند.اگر اکثر نظام‌های آموزشی دنیا را مشاهده کنید، پی می‌برید که اولویت تمام این نظام‌ها این است که دانش آموزان به مدرسه بروند، زیرا هیچ چیزی نمی‌تواند جای کلاس درس و معلم را بگیرد. اگرچه آموزش‌های مجازی و آموزش‌های الکترونیک هم به عنوان مکمل‌ آموزشی در رویکرد تلفیقی آموزش می‌تواند استفاده شود. اما نمی توان این را هم کتمان کرد که در کلاس‌های حضوری دانش آموزان با معلم تعامل دارند، معلم یادگیری را بهتر می‌تواند رصد کند و ارزشیابی‌هایش نیز دقیق‌تر است. باید بعد از برگشت دانش آموزان به کلاس‌های درس از ظرفیت و پتانسیل‌های به وجود آمده در آموزش مجازی به عنوان یک شیوه ترکیبی و تکمیلی استفاده شود و آن را کنار نگذاریم.

*  سال جدید تحصیلی چگونه خواهد بود؟
   آنچه قطعی است، بازگشت دانش‌آموزان به مدارس بر خلاف سال‌های گذشته، یک امر عادی نخواهد بود و آموزش و پرورش با یک سناریوی ترکیبی از آموزش‌ها به استقبال سال تحصیلی جدید می‌رود. مطمئنا در سال تحصیلی جدید تلاش می‌شود روزهای تحصیلی و نیمکت‌ها با رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی در اختیار دانش‌آموزان و کلاس‌ها قرار گیرند، تهویه صحیح فضاهای آموزشی فراهم و برنامه مناسبی برای پاکسازی و ضدعفونی دوره‌ای این فضاها تدوین و اجرایی شود. در کنار این تدابیر لازم است به نحوه ایجاد یک سیستم آموزش کارآمد نیز توجه شود که در آن هر یک از دانش‌آموزان فرصت یادگیری و پیشرفت را به دست آورند؛ سیستمی که بهتر از نظام آموزشی قبل از دوران کووید ۱۹ عمل کند. البته بدیهی است که تغییر جهت در نظام آموزشی مستلزم سرمایه‌گذاری دولت است و هزینه این اقدام، قابل توجه خواهد بود. اکنون زمان آن رسیده است که راه‌حل‌های کوتاه‌مدت را کنار بگذاریم و راهکارهای مناسبی را برای جبران افت تحصیلی ناشی از تعطیلی بلندمدت مدارس بر دانش‌آموزان و همچنین جلوگیری از بروز مجدد این مشکل در صورت تعطیلی مجدد مدارس بیابیم.

الناز مطهری نژاد/ دریا