دریانیوز: این روزها، رشد مصرف سیگار در میان دختران جوان نه تنها زنگ خطر برای سلامتی و زندگی آن هاست، بلکه هشداری به مسئولان نیز هست.طبق شواهد و مطالعات این روزها سن مصرف دخانیات از سیگار گرفته تا قلیان، به ۱۳ الی ۱۴ سال رسیده است و هیچ تفاوتی میان دختر و پسر هم وجود ندارد. پدیده استعمال سیگار، مصرف قلیان و اعتیاد یک موضوع قدیمی است اما چهره این آسیب تا حدود یک دهه پیش در ایران بیشتر یک آسیب و مساله مردانه بودتا زنانه و اگر استعمال دخانیات یا حتی قلیان در بین دختران و زنان مشاهده می شد، بیشتر در اماکن سربسته و به دور از انظار بود اما در سال های اخیر موارد بیشتری از استعمال دخانیات از جمله سیگار و قلیان دختران و زنان در خیابان و در منظر عمومی مشاهده می شود که به نظر می رسد پدیده نسبتا جدیدتری است.

تا همین چند سال گذشته، مشاهده چنین صحنه‌ای در جامعه تعجب برانگیز بود و قبح اجتماعی داشت، امّا این روز‌ها با یک حساب سرانگشتی و نگاه به اطراف می‌توان به این موضوع پی برد که این روزها یکی از مصرف‌کنندگان قلیان و سیگار، دخترها هستند و معمولا شروع به مصرف آن از مهمانی‌ها و دورهمی‌ها آغاز می‌شود و معمولا برای اینکه از دوستانشان عقب نمانند، همراه با آنها اقدام به مصرف سیگار و قلیان می‌کنند. وقتی پای صحبت شان می‌نشینم از نداشتن تفریح و سرگرمی، داشتن لذت و آرامش ناشی از مصرف آن، کاهش استرس و اضطراب و یک عادت به عنوان دلایل استفاده از آن می‌گویند، امّا در میان آن‌ها افرادی هم هستند که از ژست اجتماعی و تحت تاثیر گروه‌های دوستانه خود یاد می‌کنند. دخانیات نیمی از مصرف‌کنندگان خود را می‌کشد زیرا از مواد کاملا سمی تشکیل یافته است.

این مواد هم‌چنین باعث پیری زودرس می‌شوند و حتی احتمال خطر مرگ افراد سیگاری در اثر بیماری کووید ۱۹ نیز بالا است. استفاده بیشتر از سیگار موجب زردی دندان‌ها و بیماری لثه می‌شود و حتی سریع‌ترین راه هدردادن پول است در حالی که تنها ترک کردن دو هفته‌ای آن می‌تواند عملکرد ریه‌ها را بهبود ‌بخشد و در مقابله با ابتلا به بیماری کرونا کارساز باشد. سیگار زیرساخت اعتیاد است، اما نهاد‌های متولی پیشگیری از اعتیاد کاری به سیگار ندارند که مثل این است در موضوع آنفولانزا مرغی گفته شود با مرغ کاری نداریم و موضوع حائزاهمیت آنفولانزا است. حال، این سوال مطرح است: آیا سیگار یک بچه ناخوانده است که هیچ کس متولی آن نیست؟!یکی از دلایل افزایش مصرف سیگار این است که قبح اجتماعی سیگار کشیدن در بین دختران نوجوان و جوان ریخته است. هنگامی که آمار افزایش پیدا کند بدین معناست که قبح این کار ازبین رفته است.

در گذشته در جامعه ما، زن یا سیگار نمی‌کِشید یا اگر سیگاری هم بود این کار را به صورت علنی و در جامعه انجام نمی‌داد، اما الان می‌بینیم که زنان هم به صورت سواره و هم پیاده براحتی این کار را انجام می‌دهند و هیچ‌کس این موضوع را پنهان نمی‌کند. این موضوع ناشی از عوارض توسعه هم می‌شود به این خاطر که توسعه صرفا همراه خود دستاورد ندارد بلکه آسیب‌هایی هم به همراه دارد که ضد فرهنگی است و یک سری از بنیان‌های خانواده را متلاشی می‌کند که باید به این مسأله توجه کرد و باید به این مسأله که سیگار و پیشگیری از آن با نشان دادن یک کلیپ تلویزیونی برطرف نمی‌شود توجه داشت چرا که در این زمینه باید سرمایه گذاری بیشتری انجام شود و علاوه بر آن هم، آموزش و پرورش برنامه‌های منسجم تهیه کند نه نخ نما که اگر فرد سیگار بکِشد سرطان می‌گیرد. در نتیجه، با توجه به آمار 15 درصدی سیگار و تقریبا 5 درصدی اعتیاد در جامعه باید از روش‌های نوین و تأثیرگذار برای این منظور هم استفاده شود.در حال حاضر در کتاب‌های بزرگ دنیا برای پیشگیری از اعتیاد، موضوع پیشگیری از سیگار را از مهدکودک‌ها آغاز می‌کنند و در ابتدایی ادامه می‌دهند و در راهنمایی تقویت می‌کنند تا این موضوع بتواند جایگاه واقعی خود را پیدا کند، اما در کشور ما به این موضوع توجه نمی‌شود که برای این منظور باید ساز و کار تخصصی تهیه شود. لازم است آموزش و پرورش و علوم و تحقیقات از روش‌های جدید و موثر استفاده کنند.

فاطمه هوشنگی/ دریا