دریانیوز: خطر بیخ گوش کودکان شماست اگر واکسن یک سال و یک و نیم سال کودک‌تان را به‌دلیل کووید۱۹ به تأخیر بیندازید.» این گزاره چند روزی است که در حوزه سلامت و فضای مجازی دست‌به‌دست می‌شود و به کاربران هشدار می‌دهد تا خانواده‌ها خطر شیوع بیماری سرخک را جدی بگیرند.رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت در نامه‌ای به معاونان بهداشت دانشگاه‌های علوم پزشکی نسبت به شیوع بیماری «سرخک» با توجه به افزایش روزافزون موارد تأیید شده سرخک و شناسایی - ۲۵ بیمار مبتلا در استان‌‎های سیستان و بلوچستان، خراسان رضوی، هرمزگان، تهران و آذربایجان شرقی هشدار داد. برخی گمانه زنی‌ها بیانگر آن است که به‌دنبال همه‌گیری ویروس کرونا و بعد از آنکه گروه‌های ضد واکسن باعث ایجاد رعب و وحشت در برخی خانواده‌ها شدند، این گروه از خانواده‌ها از واکسیناسیون فرزندان‌شان ممانعت به عمل آوردند.

در این میان از جمله ویروس‌هایی که در طول اپیدمی کووید۱۹ فرصت تکثیر پیدا کرد، سرخک است که البته در ایران به مرحله حذف رسیده بود اما این روزها خبرها از استان‌های مرزی نشان می‌دهد، نوار مرزی کشور در معرض خطر طغیان این بیماری قرار گرفته است.سرخک مسری ترین بیماری عفونی است. اگر درمورد کرونا اعلام می‌شود که هر یک مبتلا می‌تواند ۲ تا ۳ نفر را بیمار کند، در مورد سرخک هر یک بیمار در تماس با افراد دیگر می‌تواند تا ۱۸ نفر را بیمار کند؛ بنابراین سرخک بسیار مسری است و باید در نظر داشت که مهم‌ترین سد حفاطتی ما در این بیماری واکسیناسیون است و می‌بایست پوشش واکسیناسیون کودکان در حد بالایی بماند تا بتواند جلوی چرخش ویروس را بگیرد.

بیماری‌های عفونی به راحتی می‌توانند میان کشورها جابه جا شوند؛ در نتیجه وقتی یک بیماری بر اساس پوشش واکسیناسیون بالا در یک کشور کاهش پیدا کند به آن معنا نیست که بیماری در آن منطقه تمام شده است. کشور ما در محلی قرار دارد که در مرزهای افغانستان، پاکستان و حتی عراق موارد سرخک بسیار بالایی داریم و علت این موضوع هم پوشش واکسیناسیون ناکافی در این کشورها بخصوص در افغانستان و پاکستان است. پوشش واکسیناسیون ضعیف این کشورها سبب می‌شود بیماری‌هایی مثل فلج اطفال هنوز در این کشورها در چرخش باشد. این کشورها برای کنترل سرخک تلاش می‌کنند تا از برنامه واکسیناسیون تکمیلی استفاده کنند یعنی در سال دو یا سه نوبت در سطح کشور یا برخی مناطق که طغیان سرخک بیشتر است به صورت همگانی اقدام به یک نوبت واکسیناسیون کودکان گروه هدف می‌کنند.

اما در یک سال و نیم گذشته به دلیل پاندمی کرونا عملیات واکسیناسیون تکمیلی متوقف شد یا کیفیت اجرای آن دیگر مانند قبل نبود به همین دلیل سرخک که در افغانستان و پاکستان بیماری بسیار شایعی است، طی ماه‌ها اخیر به وضعیت حادی رسید به شکلی که در نقشه‌هایی که سازمان بهداشت جهانی از این دو کشور منتشر می‌کند شیوع بسیار بالای سرخک کاملا مشهود است. وقتی بیماری در هر کشوری در هر نقطه جهان شایع شود می تواند به نقاط دیگر هم برسد. همانطور که کرونا ابتدا در چین مشاهده شد اما الان تمام کشورهای دنیا درگیر آن شدند. وقتی یک بیماری می‌تواند از کشورهای همسایه به کشور ما هم برسد حتی ممکن است افرادی که پیشتر ایمن شدند نیز در مواجهه بالا با بیماری، باز هم مبتلا شوند. متخصصان عفونی می‌گویند؛ واکسینه نکردن بموقع کودکان به بهانه کرونا و ترس از مراجعه به مراکز بهداشتی و همچنین حرف‌های جعلی گروه‌های ضد واکسن سلامت آنها را به لبه پرتگاه خواهد برد. آنها تأکید می‌کنند؛ واکسیناسیون MMR علیه این بیماری در ۱۲ و ۱۸ ماهگی نباید به تأخیر بیفتد. تب بالا، سرفه، آبریزش بینی، چشم‌های قرمز و ورم ملتحمه و بثورات جلدی ۳تا ۵ روز پس از شروع علائم از نشانه‌های بیماری سرخک است.

*بیماریابی خانه به خانه برای شناسایی سرخک در سه شهر استان هرمزگان
سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان درباره بروز سرخک در این استان می‌گوید: در استان هرمزگان در سه شهرستان قشم، بندرعباس و رودان هر کدام یک مورد قطعی ابتلا به سرخک داشتیم. قشم پسر بچه ۱۲ ساله، بندرعباس دختر بچه ۳ ساله و در رودان نیز پسر بچه ۴ ساله مبتلا به سرخک شناسایی شدند. نمونه‌های ارسال شده از این کودکان ابتلای قطعی به سرخک را در هر سه مورد تأیید کرد.فاطمه نوروزیان در پاسخ به اینکه علت ابتلا به بیماری سرخک به عدم واکسیناسیون این کودکان مربوط می‌شود، می افزاید: علت ابتلا به سرخک در این کودکان مشخص نیست؛ تقریباً هر سه سال یک بار طغیانی از بیماری در برخی از مناطق ما دیده می‌شود. هر سه کودک واکسیناسیون‌شان کامل بوده و واکسن سرخک نیز تزریق کرده بودند.

او درباره چگونگی کنترل بیماری سرخک در استان هرمزگان هم می‌گوید: بیماریابی خانه به خانه در قشم، بندرعباس و رودان انجام می‌شود. همچنین کودکانی که در تماس با کودکان مبتلا به سرخک بودند همگی شناسایی شده‌اند و از ۲۰ مورد مشکوک نمونه‌گیری کردیم که هیچ کدام‌شان مثبت نشدند. همچنین واکسیناسیون مجدد در کودکان در تماس با این سه کودک انجام شد. از طرفی جهت پیشگیری از بیماری و علائم اولیه بیماری به خانواده‌ها آموزش چهره به چهره داده شد.نوروزیان می‌افزاید: ما به خانواده‌ها آموزش دادیم چنانچه کودک‌شان تب و راش یا بثورات جلدی داشت به پزشک مراجعه کنند و از قرارگیری در مجاورت کودکان دارای علائم تب و راش پوستی جلوگیری کنند. همچنین اعلام کردیم در تماس با خانم‌های باردار نیز به‌دلیل وجود احتمالی سرخچه قرار نگیرند. هم اینک طغیان بیماری فروکش کرده و کماکان دیده بانی و مراقبت‌ها انجام می‌گیرد.وی می‌گوید: سرخک بیماری تب دار بثوراتی ناشی از ویروس است. کودکان بعد از ابتلا سه روز تب می‌کنند و سپس دچار بثورات جلدی می‌شوند طوری‌که راش‌های قرمز نزدیک هم، قابل لمس و به‌شکل خشک بروز می‌کنند. همراه با اینها علائم سرماخوردگی و آبریزش چشم و بینی و گلودرد نیز مشاهده می‌شود. در مناطقی که سرخک طغیان می‌کند همه این علائم به خانواده‌ها گوشزد می‌شود تا به محض مشاهده اولین علائم به پزشک مراجعه کنند. سرخک در عین حال که بیماری خطرناکی است همچنین خودمحوشونده است و داروی خاصی ندارد اما در کودکانی که سیستم ایمنی‌شان ضعیف است یا داروهای سرکوب کننده ایمنی مصرف می‌کنند، ممکن است عوارض خطرناک ایجاد کند.

الهام رفیعی/ دریا