دریانیوز: شغل‌های بسیار زیادی پس از شروع همه گیری ویروس کرونا در سراسر جهان مورد آسیب قرار گرفتند، به طوریکه یا از بین رفتند و یا محدود شدند از جمله مشاغلی که وابسته به محیط های آموزشی بودند. اما در این بین مشاغلی نیز وجود داشتند که در طول این مدت بیشتر دیده و رونق گرفتند و بازارشان سکه شد .

*شغل‌هایی که با بازگشایی مدارس رونق می‌گیرند
کرونا بیش از ۲ میلیون شغل را در ایران از بین برد که بخشی از این مشاغل از دست رفته، مربوط به محیط‌های آموزشی بودند چرا که حیات کسب‌وکارهای بسیاری به پویایی مدرسه و دانشگاه، گره خورده است؛ از سوپرمارکت‌های نزدیک مدارس گرفته تا زیراکسی‌های داخل دانشگاه‌ها، از دوزندگان مانتوهای مدارس گرفته تا فروشندگان لوازم‌التحریر و نوشت‌افزار و رانندگان سرویس دانش‌آموزان. برای مثال سال گذشته رئیس اتحادیه نوشت‌افزار درباره آسیب کرونا به هم صنفی‌های خود اعلام کرد که بعضی واحدها تا ۷۰ درصد کاهش فروش را تجربه کرده‌اند. یا رانندگان سرویس مدارس، سال گذشته در همان یک هفته بازگشایی مدارس هم نتوانستند به کسب‌وکار خود برگردند چرا که تعداد زیادی از خانواده‌ها ریسک سپردن فرزند خود به سرویس‌های مدارس را نمی‌پذیرفتند و ترجیح می‌دادند خود فرزندشان را به مدرسه ببرند.

حالا دوباره زمزمه بازگشایی مدارس برای مهر امسال آغاز شده و به‌نظر می‌رسد واکسیناسیون امیدهایی را در دل رسته‌های شغلی آسیب‌دیده زنده کرده است.بازار لوازم‌التحریر آسیب بزرگی از کرونا دید. محصلین مقاطع مختلف تحصیلی دیگر چندان مانند گذشته برای خرید لوازم‌التحریر به واحدهای صنفی مراجعه نمی‌کنند و همین موضوع روند فروش را در بعضی از مغازه‌ها حتی متوقف کرده است. در روزگاری نه چندان دور، با آغاز فصل پاییز با بوی‌ماه مهر و بوی کتاب و دفترهای نو همراه بود، دغدغه دانش‌آموزان جلد کردن کتاب‌ها بود و فکر والدین تأمین نوشت‌افزار، کاسبی صنف نوشت‌افزار نیز داغ بود، گاهی تا روز ۳۱ شهریور هم فروشندگان تا پاسی از شب، فروش لوازم‌التحریر داشتند و یک روز طولانی را با دخل پر از پول به پایان می‌رساندند، اما با ظهور کرونا گویا همه این موارد بی‌معنا شده و دانش‌آموزان دبستانی تازه به سن تحصیل رسیده حتی درکی از این روزها ندارند.

رانندگان سرویس دانش‌آموزان و مدارس نیز از نخستین اقشاری بودند که ناگهان متقاضی‌های خود را از دست دادند. از اوایل اسفندماه سال ۹۸ که مدارس تعطیل شد، بیشتر این راننده‌ها از کار بیکار شدند و باید برای گذران معیشت خود فکری می‌کردند. نتیجه این اتفاق، عموما انتقال راننده‌ها به تاکسی‌های اینترنتی بود. زهرا باقری یکی از زنانی است که تا پیش از شیوع کرونا در شرکت تعاونی سرویس مدارس به‌ کار مشغول بوده و حالا راننده آژانس  اینترنتی  شده است.

* توجه به مشاغل خانگی به لطف ویروس تاجدار!
کرونا خیلی از مشاغل را از سکه انداخت و خیلی از شاغلان را خانه‌نشین کرد، اما یک گروه خاص از مشاغل با آمدن کرونا وضعیتشان چندان تغییری نکرد و بازار کارشان را از دست ندادند. این دسته از مشاغل که اتفاقاً سردمداران اصلی‌اش زنان هستند، این روز‌ها بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته‌اند. حالا زنان و مادرانی که در کنار خانه‌داری و نگهداری از فرزندانشان، شغلشان را هم دارند، از سایر گروه‌های شغلی دغدغه‌های کمتری دارند؛ چراکه اغلب آن‌ها توانسته‌اند در این روز‌های کرونایی و در این بازار کساد اقتصادی، شغلشان را حفظ کنند.حالا دولت هم طرح ملی توسعه مشاغل خانگی را با توجه به ضرورت بیش از پیش به گسترش مشاغل خانگی در دوران کرونا و به منظور حمایت از اقتصاد خانوارها، تحقق شعار جهش تولید و تبیین جایگاه مشاغل خانگی در دستور کار قرار داده است و در شرایط خاص کرونایی این مشاغل را مورد توجه قرار می‌دهد. در همین راستا، ثبت‌نام متقاضیان مشاغل خانگی در «طرح ملی توسعه مشاغل خانگی» با ظرفیت ۵۴ هزار و ۳۰۰ نفر آغاز شد.

*مشاغلی که با کرونا در ایران رونق گرفتند!
اگرچه شیوع کرونا در ایران باعث از رونق افتادن اکثر مشاغل به خصوص مشاغل شب عید شده است اما در این آشفته بازار برخی مشاغل هم به خاطر کرونا پر رونق شده و فروش زیادی داشته‌اند. با شیوع کرونا در ایران، بازارها تغییراتی جدی را تحت تاثیر کاهش شدید مشتریان از یک سو و تعطیلی برخی از واحدهای صنفی از سوی دیگر تجربه کردند. در شرایط کنونی اما برخی مشاغل با رونق ویژه‌ای مواجه شده‌اند.اولین صنفی که از شیوع کرونا در ایران رونق پیدا کرد صنف تولید‌کنندگان مواد شوینده و ضدعفونی‌کننده وانواع محصولات بهداشتی نظیر ماسک و.... است. صنایعی که از یک شیفت به سه شیفت کاری روی آورده‌اند تا اقلام مورد نیاز مردم در این شرایط را فراهم کنند. کرونا هر چند اغلب واحدهای تولیدی و صنعتی و اصناف را با بحرانی ناخواسته مواجه کرده اما سبب شده است تولید‌کنندگان لوازم بهداشتی سه شیفته مشغول فعالیت باشند.

در این میان فروش سایر لوازم بهداشتی نظیر دستمال‌های مرطوب، پد الکلی و... نیز با افزایش قابل توجه همراه شده است.جالب اینجاست که بازار عطاری‌ها این روزها داغ‌تر از همیشه است. خرید اسپند، پودر زنجبیل، عنبرنسا،چهار تخم، میخک و... با افزایش قابل توجهی روبرو شده است. هر آنچه در عطاری‌ها با عنوان ضدعفونی‌کننده و دارای طبع گرم عرضه می‌شود، این روزها بازار گرمی را به خود اختصاص داده‌اند. در این میان داغ شدن بازار برخی کالاها مانند کود الاغ و... کمی تعجب‌آور می‌نماید. نه فقط در عطاری‌های سطح شهر که در فضای مجازی نیز بازار خرید و فروش عنبرنسا داغ است. هرکیلوگرم کود الاغ در سایت دیوار بین ٧۵ تا ١۵٠‌هزار تومان برای فروش گذاشته شده است. در یکی از این آگهی‌ها گفته شده که کودها متعلق به الاغ جوان و ماده است که خاصیت ضدعفونی قوی‌تری دارد و از طالقان برای مشتریان ارسال می‌شود. در آگهی دیگری کود الاغ در بسته‌های ٣٠٠ گرمی بسته‌بندی شده است و هر بسته ٣٠٠ گرمی ۵٠‌هزار تومان فروخته می‌شود.

هرکیلوگرم اسفند هم که تا پیش از این در بازار تهران حدود ١٠ تا ١٢‌هزار تومان فروخته می‌شد، حالا به کیلویی ٢۵ تا ٣٠‌هزار تومان رسیده است. مشاهدات حاکی از آن است که بسیاری از عطاری‌ها با کمبود اسفند و عنبر نساء مواجه شده ودر پاسخ به مشتریان متقاضی می‌گویند که عنبر نساء حکم کیمیا رو پیدا کرده و در بازار یافت نمی‌شود! حتی برخی افراد هم سفارش تهیه عنبرنساء را از روستاهای محل تولد خود می‌دهند تا از این طریق دسترسی به این ماده برای دود کردن و ضدعفونی کردن محیط خود داشته باشند.هر چه قنادی‌ها خلوت‌تر می‌شود، میوه فروشی‌ها بازار داغ‌تری را می‌یابند. انتشار اخباری در خصوص تقویت سیستم ایمنی و خوردن ویتامین کافی خصوصا ویتامین c برای مقابله با کرونا سبب شده است قیمت پرتقال و لیموشیرین و لیموترش و البته سیر و زنجبیل را به شدت بالا برود.

فاطمه هوشنگی/ دریا