دریانیوز: کودکان به علت ویژگی هایی که از نظر سنی دارند بسیار آسیب پذیرهستند ونیاز به حمایت و مراقبت دارند.  اما گاهی بزرگسالان به دلایل مختلف به جای حمایت ومواظبت از کودکان آنان را مورد آزار قرار می دهند. نقش والدین از مهمترین و حیاتی ترین
مؤلفه های پرورش و تربیت کودک است و چنانچه والدین برای ایفای چنین نقش اساسی جامعه پذیر نشده باشند، نمی توانند به طور مناسب با فرزندان خودشان برخورد داشته باشند که نتیجه آن بروز شیوه های نامناسب والدین است. یکی از شیوه های نامناسب برخورد والدین کودک آزاری است. بار ها شاهد دست به دست شدن کلیپ هایی از کودک آزاری در فضای مجازی بوده ایم که این اواخر تعداد آنها روبه افزایش نیز بوده است. سوء رفتار با کودکان یا کودک آزاری آثار اقتصادی و اجتماعی و روانی زیادی دارد.

کودکانی که در دوره زندگی خود در معرض انواع آزارها قرار گرفته باشند مشکلات جسمی و روانی زیادی پیدا می کنند و ممکن است در سنین کودکی دست به خودکشی هم بزنند. سازمان بهداشت جهانی شمار کودکانی را که هر سال به دلیل تجربیات مکرر خشونت دست به خودکشی زده اند بالغ بر 41 هزار نفر اعلام کرده است و این تعداد شامل افرادی می شود که قبل از 15 سالگی این تجربه را داشته اند. البته باید در نظر داشت شمار خودکشی ها و مرگ هایی که گزارش می شود ولی هیچگاه دلیل اصلی آن و آزارهای فرد در دوره کودکی کشف نمی شود بسیار زیاد است به خصوص اگر این آزارها روانی و عاطفی یا آزارهای ناشی از نادیده گرفته شدن در زندگی باشد. به همین دلیل خوشبینانه به نظر می رسد که بیان کنیم در هر سال تنها 41 هزار نفر به دلیل کودک آزاری جان خود را از دست می دهند.این مطلب برگرفته از نتایج پژوهش مروری درباره کودک آزاری و فقر است و در آن یافته های مطالعات پیشین در این زمینه به صورت نظام مند و در چارچوب نظریه ساختار اجتماعی ارائه و بررسی شده اند.

وقوع پدیده کودک آزاری متاثر از عوامل تعیین کننده فقر قابلیتی مانند درآمد خانوار، نوع منزل مسکونی، منطقه محل سکونت و کار کودکان است. تقریبا همه مطالعات با بررسی انواع آزار و غفلت درکودکان تایید کرده اند که کودک آزاری در خانواده های فقیر و با وضعیت اقتصادی ضعیف شایع تر از سایر طبقات است بررسی ها نشان می دهد افرادی که در کودکی از نظر روانی و جسمی مورد آزار و اذیت قرار گرفته اند در بزرگسالی احتمال قربانی شدن آنها در یک رابطه خشن و آزار دیدن آنها بیشتر است.از طرف دیگر منزوی شدن و رفتارهای خشونت آمیز از جمله مشکلات دیگری است که کودکان آزاردیده در بزرگسالی تجربه می کنند و دخترانی که در معرض این آسیب ها در کودکی قرار داشته اند در بزرگسالی رفتارهای پرخطر بیشتری از خود نشان می دهند. ولی شایع ترین و مخرب ترین مشکلات این دوره را می توان استفاده پرخطر از داروها و نوشیدنی های الکلی دانست.

البته اعتیاد به مواد مخدر هم مشکل دیگری است که در این دوره اتفاق می افتد. در نتیجه در خانواده های فقیر امکان تامین حداقل نیازهای اساسی کودکان برای والدین ناممکن یا بسیار دشوار است، به علاوه به دلیل اولویت تامین حداقل درآمد ممکن برای ادامه حیات خانواده از کودکان در این خانواده ها به طرز محسوسی بیشتر از خانواده های با درآمد متوسط یا بالا است . در جمع بندی نهایی هر چند فقر تنها متغیر توضیح دهنده آزار کودکان نیست اما از زوایای مختلف یکی از مهم ترین عوامل زمینه ساز کودک آزاری است.کودک آزاری چه به صورت روانی باشد و یا به صورت جسمی حتما تاثیر منفی بر روحیه و رفتار  کودک خواهد داشت. این پیامد ها اگر به موقع درمان نشوند هم از نظر اقتصادی و هم از نظر اجتماعی آثار منفی خود را به گونه های مختلف در جامعه نشان می دهند.اما مهم ترین کار پیشگیری از بروز این اتفاقات است. برخی از روش هایی که می تواند به عدم بروز رفتار های خشونت آمیز نسبت به کودک شوند در این مبحث مورد بررسی قرار گرفته اند.جلوگیری از کودک آزاری در تمام اشکال آن، از جمله غفلت و خشونت خانوادگی، یک چالش مهم در همه جوامع است. هر ساله میلیون ها کودک قربانی سوء استفاده و غفلت می شوند. بدرفتاری با کودک، سوءاستفاده جنسی و غفلت از نیازهای کودک به طور کلی از اقداماتی است که سبب آسیب جدی به کودک می شود. در اینجا راه های پیشگیری از کودک آزاری ذکر کرده ایم که بسیار ساده هستند اما می تواند تاثیر بسیار بزرگی داشته باشد.

*  پیشگیری اولیه – جلوگیری از سوء استفاده قبل از آن که رخ دهد.
*  پیشگیری ثانویه – تمرکز بر گروه هایی که خطرات خاص دارند، مانند معلولان.
*  پیشگیری ثالثا – درمان کسانی که مورد سوء استفاده قرار گرفته اند برای به حداقل رساندن آسیب های بیشتر.

علائم را شناسایی کنید
 اولین قدم در کمک به جلوگیری از آزار کودکان، تشخیص نشانه ها است. ممکن است تشخیص اینکه یک کودک مورد آزار قرار گرفته است، دشوار باشد، زیرا نشانه ها همیشه با چشم قابل مشاهده نیستند. در واقع، خشونت خانگی همیشه فیزیکی نیست. انواع دیگر سوء استفاده ها عبارتند از آزار کلامی، آزار عاطفی و آزار اقتصادی. در کنار این، احتمال دارد که کودکان رنج دیده سخن نگویند، زیرا بسیاری از کودکان در سکوت رنج می برند.

برگزاری کلاس ها و آموزش والدین
یکی از بهترین راه های جلوگیری از کودک آزاری، آموزش پیشگیری از کودک آزاری به والدین و همچنین کودکان و استراتژی های فرزندپروری و یا کمک به حمایت اقتصادی و ثبات در زمان مشکلات می باشد. هنگامی که والدین و خانواده ها در هنگام مراقبت از کودکان مجهز به استراتژی، حمایت و مهارت باشند، خشونت علیه کودکان می تواند کاهش یابد.

حمایت از کودکان
  اغلب کودکان، تقلید کننده های بزرگ هستند. آنها اغلب آنچه را که از بزرگسالان یاد می گیرند و تجربه می کنند، الگو می کنند. بزرگترین الگوی فرزند اغلب پدر و مادر است. آن دسته از کودکان که در حال تماشای یک والدین خشن هستند، در بزرگسالی خود با همسران یا فرزندانشان تکرار می کنند. بعلاوه داروها و سوء مصرف الکل در زندگی آنها نیز احتمالا راحت است. برای جلوگیری از این چرخه آتی از سوء استفاده، ما باید برای این کودکان، حمایت ، روان درمان و مشاوره خانواده ارائه می کنیم.

افزایش آگاهی
دانش قدرت است و آگاهی دفاع به ارمغان می آورد. در مورد سوء استفاده و خشونت خانگی آموزش ببینید. آنچه را که در مورد پیشگیری از کودک آزاری می دانید را به دوستان و اطرافیانتان آموزش دهید.

  جامعه خود را سازماندهی کنید
 سازمان های مذهبی، گروه های مدنی، مدارس، رهبران جامعه و … همگی می توانند به پیشگیری از کودک آزاری بپردازند. شما نیز می توانید یک گروه پیشگیری از سوء استفاده از کودکان را در منطقه و یا شهر خود ایجاد کنید.

یک مدافع باشید
 شاید بزرگترین تأثیری که می تواند در جلوگیری از آزار کودکان و خشونت علیه کودکان باشد، تبدیل شدن به یک مدافع قوی است. با برقراری ارتباط با قانون گذاران، سیاستمداران و عوامل تبلیغاتی از طریق ایمیل، نامه، تماس تلفنی و سایر وسائل ارتباطی از جمله مقاله، وب سایت ها، انجمن های عمومی و غیره می توان به نیازهای این کودکان که انواع اشکال سوء استفاده را دارند، توجه شود و اطلاعات را می توان به عموم مردم منتقل کرد.

در صورت مواجهه با کودک آزاری سریعا گزارش کنید
 اگر شما مظنون به سوءاستفاده و یا خشونت علیه کودکی هستید، تعلل نکنید. زمان، تاریخ، محل، و اطلاعات بسیار مهم است، به محض شک در موارد آزار کودکان با پلیس و یا اورژانس اجتماعی تماس بگیرید. این کار کمک بسیاری به پیشگیری از کودک آزاری و همچنین حمایت کودک
می باشد.

فاطمه هوشنگی/ دریا