دریانیوز: دانشمندان درباره تأثیر طولانی‌مدت کرونا بر مغز و سیستم عصبی انسان، ابراز نگرانی کردند.  آنها  یک مطالعه جهانی جهت بررسی تأثیر طولانی مدت ویروس کرونا بر مغز انسان و همچنین سیستم عصبی مرکزی (CNS) را آغاز کردند. متخصصان می‌خواستند بررسی کنند که آیا ویروس می‌تواند منجر به کاهش شناختی، آلزایمر، پارکینسون یا سایر شکل‌های زوال عقل شود یا خیر. در حال حاضر، هیچ مدرکی وجود ندارد که ویروس کرونا در آینده باعث آلزایمر شود، اما دانشمندان قبلاً دریافتند که ویروس قادر به ورود به مغز است. اولین شواهد وجود دارد که نشان می‌دهد ویروس کرونا می‌تواند نورون‌های مغز را از راه غشا‌های مخاطی، پس از عبور از بینی، آلوده کند.بر اساس این مطالعات، یک سوم از مبتلایان بهبودیافته از عفونت کرونا از اختلالات عصبی یا روانی رنج می‌برند.

در بررسی که بر روی ۷۸۲ نفر داوطلب انجام شد، بخشی از یک بررسی مداوم به نام Biobank در انگلیس است، شرکت‌کنندگان پیش از شروع پاندمی اسکن مغزی شده بودند. پژوهشگران پیش و پس از مقایسه از ۳۹۴ نفر مبتلای پیشین به کووید-۱۹ خواست برای اسکن مغزی دوباره مراجعه کنند و همین کار برای ۳۸۸ فرد داوطلب سالم هم انجام شد.اغلب این مبتلایان پیشین کووید-۱۹ علائم خفیف تا متوسط بیماری را نشان داده بودند یا اصولا بی‌علامت بودند، اما ۱۵ نفرشان در نهایت بستری شده بودند. پژوهشگران در میان این بازماندگان کووید-۱۹ از دست رفتن «قابل‌توجه» ماده خاکستری در مناطقی از مغز شدند که مربوط به بویایی و چشایی هستند- یعنی شکنج پاراهیپوکامپی چپ، قشیر حدقه‌ای‌پیشانی چپ و اینسولای چپ.

به گفته این پژوهشگران که یافته‌هایشان را در گزارشی در سایت medRxiv پیش از داوری همتا منتشر کرده‌اند، برخی از این مناطق آسیب‌دیده مغز در این افراد در حافظه مربوط به تجربیات که واکنش‌های عاطفی را برمی‌انگیزند، دخالت دارند. این تغییرات در گروهی که دچار عفونت کروناویروس نشده بودند، مشاهده نشد. پژوهش بیشتری مورد نیاز است تا معلوم شود آیا این مبتلایان پیشین کووید-۱۹ در درازمدت نیز در توانایی به یادآوردن رویدادهای برانگیزاننده عواطف دچار اشکال باقی خواهند ماند یا نه.همچنین هنوز نمی‌دانند این از دست رفتن ماده خاکستری در نتیجه انتشار ویروس به مغز است یا به اثرات دیگر ناشی از بیماری مربوط می‌شود.به گفته محققان مشخص نیست که این ویروس چگونه با بیماری‌های روانپزشکی مانند اضطراب و افسردگی ارتباط دارد، اما این دو رایج‌ترین عوارض در بین ۱۴ اختلالی است که بررسی شد.موارد سکته مغزی، زوال عقل و سایر اختلالات عصبی بعد از کووید-۱۹ نادر بوده اما هنوز هم قابل توجه است خصوصا در بیماران مبتلا به عفونت شدید.

پاول هریسون، استاد روانپزشکی دانشگاه آکسفورد گفت: «اگرچه خطرات فردی این اختلالات اندک است اما ممکن است تأثیر آن در مقیاس کلی جمعیت قابل توجه باشد.»ماکس تاکت، روانپزشک آکسفورد و دیگر همکار این پژوهش نیز گفت اگرچه این مطالعه قادر به بررسی مکانیسم‌های بیولوژیکی یا روانشناختی این اتفاق نبوده اما برای پیشگیری یا درمان آن تحقیقات فوری نیاز است.کارشناسان بهداشت به طور فزاینده‌ای نگران خطرات مغزی و اختلالات روانی ناشی از کووید هستند. یک مطالعه دیگر نیز نشان داد که ۲۰ % از بهبودیافتگان از کووید، طی سه ماه با یک اختلال روانپزشکی درگیر شده‌اند.این یافته‌های جدید که در مجله روانپزشکی معتبر لنست (Lancet) منتشر شده عمدتا از تجزیه و تحلیل پرونده‌های نزدیک به ۲۵۰هزار بیمار کرونا، عمدتا از ایالات متحده، به دست آمده و نشان داد که ۳۴  %  از این افراد در طی شش ماه با بیماری های عصبی یا روانی مواجه شده‌اند.دانشمندان معتقدند این اختلالات به طور قابل توجهی بیشتر از افرادی بود که در آن دوره از آنفلوانزا یا سایر عفونت‌های تنفسی بهبود یافتند.

اضطراب، با ۱۷% ، و اختلالات خلقی، با ۱۴% ، بیشترین شیوع را داشته و به نظر نمی‌رسد رابطه‌ای با شدت عفونت کرونا داشته باشد.این در حالیست که از میان کسانی که با کووید شدید، تحت مراقبت‌های ویژه بستری بودند، ۷% در طی شش ماه سکته کردند و تقریباً ۲%  مبتلا به زوال عقل شدند.این یافته‌های مهم و نگران‌کننده نشان می‌دهد فراتر از هرگونه تردید منطقی، کووید-۱۹ به طور مساوی بر مغز و ذهن تأثیر می‌گذارد. به این معنا که تاثیری که کرونا بر سلامت روان افراد می‌گذار، می‌تواند شدید باشد.مطالعه‌های قبل، حاکی از آن است که کووید-۱۹ می‌تواند موجب هذیان‌گویی، سکته مغزی و حتی فلج شود.دانشمندان، قبل‌تر از بدترین اثرهای ویروس کرونا در طولانی‌مدت نام برده‌اند متخصصان دریافته‌اند کسانی‌که ویروس کرونا داشته‌اند، ماه‌ها پس از عفونت، از نشانه‌هایی مانند «مه در سر»، توانایی نداشتن در تمرکز، التهاب عضله قلب، آسیب کلیه و مشکل ادراری، رنج می‌برند. بیماران، همچنین سکته مغزی و تشنج داشتند. دکتر گابریل دی اراوسکوین، نویسنده ارشد این مطالعه از دانشگاه تگزاس، معتقد است که تأثیر ویروس کرونا به این نشانه‌های حاد کوتاه‌مدت محدود نمی‌شود، بلکه بیماری‌های مزمن است. دانشمندان بیش از ۳۰ کشور در این تحقیق شرکت خواهند کرد که وضعیت حدود ۴۰ هزارتن را زیر نظر بگیرند. نخستین نتایج تجزیه و تحلیل، در سال ۲۰۲۲ ظاهر می‌شود.

ساجده مظفری/ دریا