دریانیوز: پس از افت شاخص بورس و ضرر و زیان سنگین سهام‌داران، رمز ارزها به‌ویژه بیت کوین به عنوان محلی برای سرمایه‌گذاری، جایگزین بازار سرمایه شد و سرمایه‌گذاران بدون توجه به ریزش شاخص بورس و با اکتفا به رشدهای غافلگیرکننده رمز ارزها سرمایه‌های خود را وارد این بازار کرده اند و این بازار به عنوان نخستین گزینه سرمایه‌گذاری در جهان، در کسب بازدهی از دیگر بازارها سبقت گرفت.در داخل کشور، سرمایه‌گذارانی که در چند وقت اخیر بخشی از سرمایه خود را در بازار سهام از دست داده اند، بدون توجه به صحبت کارشناسان که بارها اعلام کرده اند رمز ارزها گزینه مناسبی برای سرمایه گذاری نیستند با تصور جبران ضررهای متحمل شده، سرمایه های خود را وارد این بازار کرده اند و امیدوار به کسب بازدهی‌های چشمگیر در این بازار هستند.بازار رمز ارزها، در یکسال گذشته، رشد قابل توجهی کرد و ارزش رمز ارزهای مهم این بازار به صورت پیاپی رکورد شکست.

رسیدن ارزش بیت کوین به قله‌ای تاریخی در فروردین ماه امسال و رشد پیوسته برخی از رمز ارزهای دیگر، بسیاری را به این باور رساند که صعود بهای رمز ارزها ادامه خواهد یافت و در هنگامی که برخی بازارهای سرمایه‌گذاری در داخل کشور با رکود مواجه شده بودند، سرمایه‌گذاران سرمایه‌های راکد خود را به سمت این بازار سوق دادند . اما بسیاری در حالی وارد این بازار شدند که نه تنها هیچ اطلاعاتی از رمز ارزها نداشتند که نمی‌دانستند بازار رمز ارزها تا چه اندازه پیچیده و حساس است. اکنون این سرمایه‌گذاران با ابهامات فراوانی مواجه هستند و نمی‌دانند وضعیت پیش روی بازار رمز ارزها چگونه است. وضعیتی که بسیار مبهم و پیچیده است. چرا که بازار رمز ارزها، یکی از پیچیده‌ترین بازارهای مالی است. برخلاف طلا یا ارز، ارزش‌گذاری بر روی یک رمز ارز، بسیار پیچیده بوده و از هر رمز ارز به رمز ارز دیگر، متفاوت است. همچنین برخلاف طلا، ارز، مسکن یا زمین، رمز ارز ما به ازای عینی و کالایی ندارد.

در واقع مالک یک رمز ارز به رمز ارز خود تنها دسترسی مجازی دارد و حتی در صورت فراموشی رمز کیف پول الکترونیکی خود، ممکن است دسترسی به رمز ارز خود را برای همیشه از دست دهد. اتفاقی که برای برخی از صاحبان رمز ارزها در جهان رخ داده و سوژه رسانه‌ها شده است.در میان «حضور افتخاری» دوج‌کوین در تلویزیون آمریکا و رشد روزافزون پذیرش بیت‌کوین در وال‌استریت، رمزارزها بیش از هر زمان دیگری در گذشته، مشتری پیدا کرده‌اند. حتماً این قیمت‌های سربه‌فلک‌کشیده برای تازه‌واردها وسوسه‌انگیز است؛ اما پیش از گام‌نهادن در این وادی باید به مخاطرات آن هم آگاه بود. اگر تازه توجهتان به رمزارز جلب شده و احیاناً تصمیم به سرمایه‌گذاری دارید، پیش از خرید باید این چند نکته را بدانید:

۱- بیشتر از حدی که تاب ازدست‌دادنش را دارید، سرمایه‌گذاری نکنید
رمزارز نسبت به اغلب سرمایه‌گذاری‌های دیگر خطر بیشتری دارد. در این بازار هیچ‌چیز غیر از نوسان، تضمین‌شده نیست و نکته‌ی دیگر اینکه در اغلب موارد قانون‌گذاری بخصوصی برای آن نشده است و شرکت بیمه‌ی سپرده‌گذاری دولتی‌ در کار نیست. قیمت رمزارزها دقیقه به دقیقه بطور طوفانی بالا و پایین می‌رود. در حالی که بازار در حال حاضر دوران درخشان «گاوی» (وضعیت صعودی) را پشت سر می‌گذارد، پیش‌تر اصلاح‌های طولانی‌مدت و دردناکی را تجربه کرده و تقریباً با اطمینان می‌شود گفت که باز هم تجربه خواهد کرد. خطر، درجات مختلفی دارد. بیت‌کوین، رمزارز اصلی، بیش از یک دهه است که هست و مشخصاً احتمال ازبین‌رفتنش کمتر از اغلب کوین‌ها است اما حتی بیت‌کوین هم بی‌خطر نیست. بنابراین با مایملک یا پس‌انداز عمر خود روی هیچ کوینی قمار نکنید.

۲- بطور کامل تحقیق کنید
پیش از آنکه مقدار مشخصی از پول خود را در ارزهای دیجیتال سرمایه‌گذاری کنید، باید ساعت‌ها صرف تحقیق درباره‌ی این فناوری کنید تا ارزش پیشنهادی و خطرات آن را درک کنید («یک نفر پیدا می‌شود که آن را به قیمتی بالاتر از شما بخرد» ارزش پیشنهادی نیست). هر چیز مرتبط با این موضوع که می‌توانید پیدا کنید، بخوانید (بخش یادگیری وبسایت «کوین‌دسک» برای شروع جای خوبی است و بخش تحقیقات هم می‌تواند قدم بعدی باشد)؛ در انجمن‌های مجازی رخنه کنید و محتواهای آنلاین را ببینید و بشنوید. از کتابخانه کتاب بگیرید اما نه فقط کتاب‌هایی درباره‌ی ارزهای دیجیتال بلکه کتاب‌هایی در زمینه‌های مرتبط با رمزنگاری، نظریه‌های بازی و اقتصاد. کوین‌دسک و حتی سایت‌های رقیب آن را مطالعه کنید. پیوسته پرس‌وجو کنید. اگر چیزی که می‌شنوید را درک نمی‌کنید ابایی نداشته باشید که از کسی درباره‌ی آن سؤال کنید

۳- در برابر «ترس ازدست‌دادن» مقاومت کنید
اگر تنها هدفتان از سرمایه‌گذاری در چیزی این است که از قافله عقب نمانید، تنها چیزی که در این راه از دست نخواهید داد، ازدست‌دادن همه‌چیزتان است! ترس ازدست‌دادن (FOMO) راه مطمئنی است برای نابودکردن تمام ثروتی که احتمالاً طی سالیان سال اندوخته‌اید. این واکنشی نسنجیده به چیزی است که ابتدا باید درباره‌اش تحقیق کرد. دادوستد از سر شکم، بزودی شما را به شکم‌درد رهنمون خواهد کرد!

۴- اعتماد نکنید؛ بررسی کنید
بیش از حد لازم هستند کسانی که وعده می‌دهند پروژه‌ی آنها همانی است که بیت‌کوین را به زیر خواهد کشید. اما آیا اینطور است؟ تنها یک راه برای فهمیدنش وجود دارد: تحقیق. حواستان به خریدنتان باشد و در عین حال وام‌گرفتنتان را هم بپایید. برخی صرافی‌های رمزارزها، بالای ۱۰۰ برابر «اهرم» ارائه می‌کنند؛ یعنی شما می‌توانید تا ۹۹ برابر هزینه‌ی یک سرمایه‌گذاری را وام بگیرید. اگر ارزش یک کوین صعودی شود این کار می‌تواند سود شما را سرشار کند اما اگر راه دیگری برود بسرعت محو می‌شوید.

۵- اگر برای واقعی‌بودن زیادی خوب به نظر می‌رسد، هشیار باشید!
کلاهبرداران در این بازار فراوان یافت می‌شوند. در ماه‌های گذشته برخی اهالی توییتر از حضور ایلان ماسک در یک برنامه‌ی تلویزیونی پربیننده سوءاستفاده کردند تا رمزارزهای مختلف به ارزش حدود ۱۰۰ هزار دلار را با گلریزان تقلبی از مردم کلاهبرداری کنند. جاعلانِ حسابِ توییتری آن برنامه‌ی تلویزیونی، از قربانیان خود خواسته بودند تا مقادیر اندکی رمزارز برای تأیید آدرسشان به آنها ارسال کنند و اگر این کار را بکنند ده‌برابرش را پس می‌گیرند! این موقعیت که برای واقعی‌بودن زیادی خوب به نظر می‌رسد، یک علامت هشدار است.

۶- مراقب «خطای واحد» باشید
صرف اینکه یک رمزارز در حدود یک دلار دادوستند می‌شود، بمعنی این نیست که ارزان‌تر از بیت‌کوین است؛ همه‌ی کوین‌ها برابر خلق نشده‌اند. واقعیت این است که هزاران رمزارز وجود دارد که برخی در پی تقلید از بیت‌کوینند و برخی تلاش می‌کنند مسئله‌ای را حل کنند. سطح پشتیبانی توسعه‌دهندگان و غیرمتمرکز بودن همه‌ی آنها با هم متفاوت است. تعیین قیمت یک کوین بمعنای این است که بپرسیم از آن کوین چندتا و چرا خلق شده است؛ کاربرد مفروض آن چیست؟

چه‌کسی روی آن کار می‌کند؟ جامعه‌ی توسعه‌دهندگان آن چه اندازه است؟ مرتب به‌روزرسانی می‌شود؟ مخزن آن در سایت «گیت‌هاب» - سایتی که به‌روزرسانی‌های نرم‌افزارهای منبع‌باز معمولاً در آن قرار داده می‌شود - چقدر فعال است؟ کدهای نوشته‌شده برای یک پلتفرم ارز دیجیتال هم مثل یک ساختمان نیاز به نگهداری دارد و بی‌توجهی می‌تواند به سازه آسیب بزند. نکته‌ی بسیار مهم:‌ مدل امنیتی آن کوین چیست؟ «اثباتِ کار(PoW)»، «اثباتِ سهم (PoS)» یا چیزی دیگر؟ اگر اولی است، «هش‌رِیت» آن در مقایسه با سایر کوین‌های «اثبات کار» چگونه است؟ اگر معنای این اصطلاحات را نمی‌دانید، آماده‌ی سرمایه‌گذاری نیستید.

۷- کلید نباشد کوینی در کار نیست
رمزارز هم مثل دارایی‌هایی نظیر پول نقد یا طلا و جواهر است؛ یعنی فرض می‌شود که دارنده‌ی آن، مالک و محق آن است. زمانی که دزدیده یا گم شود، از دست رفته است. بخاطر همین است که کاربران قدیمی‌تر توصیه می‌کنند کلید رمزنگاری‌شده‌ی کیف پول ارزهای دیجیتالتان را در اختیار هیچ شخص ثالثی، مانند یک صرافی، قرار ندهید؛ چون بیشتر این مؤسسات در بسیاری از نقاط دنیا زیر نظارت قانون نیستند و ممکن است مورد هک یا اختلاس قرار بگیرند. پلتفرم‌های مالی غیرمتمرکز (دیفایDiFi-) در ۱۰ ماه گذشته بارها طعمه‌ی سوءاستفاده‌های عظیمی شده‌اند و پلتفرم‌های متمرکزی مثل «بایننس» هم از این اوضاع سهم مناسبی برده‌اند.

به هر روی، محافظت خودتان از کلیدهایتان، روی یک دستگاه سخت‌افزاری یا حتی تکه‌کاغذی که رشته‌ای از اعداد و حروف روی آن نوشته شده، می‌تواند کار اعصاب‌خردکنی باشد که براحتی بر هم بریزد. بخاطر همین است که برخی ترجیح می‌دهند از متولیان شخص ثالث استفاده کنند. اینجا همه‌چیز را باید سبک‌سنگین کرد؛ آیا از خودتان مطمئنید که آن تکه‌کاغذی که رمز کیف پولتان را روی آن نوشتید یا گذرواژه‌ی کلیدی برای دسترسی به رمزارزهایتان را گم نمی‌کنید؟ اگر نه، ناچارید به کس دیگری برای نگهداری از رمزارزهای خود اعتماد کنید و تاریخ دلایل کافی برای پرهیز از این کار به شما خواهد داد. (برای کاهش خطرات، چیزی به نام کیف پول چند امضایی هم وجود دارد .

8-  با «میانگین قیمت» کار کنید و درباره‌ی قیمت حساس نباشید
بروید بیرون کمی هوای تازه بخورید، نرمش کنید و آفتاب بگیرید. با خانواده وقت بگذرانید. می‌توانید همه‌ی این کارها را بکنید «و» در رمز ارزها هم سرمایه‌گذاری کنید! بازارها روز به روز، ساعت به ساعت و دقیقه به دقیقه نوسان دارند اما هر رمزارزی یک قیمت دارد. این یک شرط‌بندی بلندمدت است. اگر ترشح دوپامین دوست دارید بروید فیلم اکشن ببینید. بهترین راه برای سرمایه‌گذاری بدون دغدغه چیست؟ استفاده از راهبرد میانگین قیمت دلاری (DCA). از هر رمزارزی که دوست دارید مقدار مشخصی به دلار و در فواصل زمانی منظم (روزانه، هفتگی، ماهانه، سالانه؛ انتخاب با شماست) خرید کنید؛ بگذارید کنار و نگاهش نکنید. اگر دید بلندمدت دارید با استفاده از راهبرد میانگین قیمت، در نوسانات کوتاه‌مدت تحت فشار قرار نمی‌گیرید که بفروشید یا بیشتر بخرید.

فاطمه هوشنگی/ دریا