دریانیوز: در یک سال اخیر به علت قرنطینه خانگی موضوعی به نام پرخاشگری در خانه جلب نظر کرده است اما در واقع پرخاشگری سابقه طولانی دارد و به همین علت عناوین همسرآزاری و کودک‌آزاری از چند دهه پیش جایگاهی بین تشخیص‌های روانپزشکی به خود اختصاص داده است.کودک آزاری پدیده مذمومی است که در بسیاری از جوامع انسانی همواره دیده می‌شود این در حالی است که این کار عواقب بسیار ناگواری بر جسم و روان کودک به جا می‌گذارد. براساس تعریف سازمان جهانی بهداشت کودک آزاری عبارت است از هر گونه بدرفتاری فیزیکی و یا عاطفی، سواستفاده جنسی، غفلت یا رفتار همراه با بی‌توجهی یا استثمار تجاری یا سایر انواع استثمار، که منجر به آسیب واقعی یا احتمالی به سلامت، بقا، رشد یا کرامت کودک در زمینة روابط یا مسئولیت، اعتماد یا قدرت شود. برخی از این آثار می‌تواند مخفی باشد.   ممانعت از حاضر شدن در کلاس درس، محروم کردن او از غذا، حبس در حمام یا زیرزمین نمونة کودک آزاری است. تنبیه بدنی و آزار جنسی به کودک هم از انواع کودک آزاری فیزیکی است.

کرونا و بالا رفتن آمار خشونت های خانگی
 چندی قبل رسانه‌های گروهی خبری را منتشر کردند مبنی بر اینکه آمار کودک آزاری در ایران نسبت به قبل از دوره کرونایی ۵ برابر شده است. در این خبرآمده بود که است که با ادامه دار شدن دوره کرونایی و طولانی شدن روز‌های قرنطینه خانگی، آمار خشونت خانگی نیز افزایش یافته است. این افزایش تنها مختص ایران نیست. خشونت علیه زنان،خشونت علیه مردان و البته خشونت نسبت به کودکان کار در تمام جوامع آمار چشمگیری را به خود اختصاص داده است علل پرخاشگری خانگی متنوع و متعدد است. مشکلات اقتصادی و بیکاری در دوران شیوع کرونا یکی از اصلی‌ترین عوامل تاثیرگذار در افزایش خشونت‌های خانگی است . اگر امروز تنش‌های روانی وجود دارد، بخشی از مسائل مربوط می‌شود به اینکه وضعیت اقتصادی مطلوبی در جامعه نداریم.

اینکه مردم باید در خانه بنشینند، بخشی از آنان تحت تاثیر فشارهای اقتصادی قرار می‌گیرند و بنابراین چنین عواملی در پدیداری آزار و اذیت‌های خانوادگی تاثیر می‌گذارد. از طرف دیگر با توجه به افزایش نگرانی‌ها و اضطراب‌ها در جامعه که هیچکس هم منکرش نیست، شرایط اجتماعی حاکم هم ممکن است نقش داشته باشد. در قرنطینه خانگی، اعضای خانواده‌ها کنار هم در خانه‌ها هستند، میزان ارتباطات و تماس‌ها بین آنان بیشتر می‌شود؛ یعنی افزایش گفتگوها و تنش‌ها. در همه اختلاف‌هایی که بین زوجین وجود دارد، رگه‌هایی از آزار و خشونت را می‌شود دید. لزوماً همه آنها جسمی نیست؛ مسامحه، تخریب عاطفی و انواع آزارها بین زوجین، والد و بچه و حتی سالمندان وجود دارد. سالمندآزاری در حال حاضر یکی از موضوعات مهم و قابل توجه درمیان آزارهاست.گاهی نیز یکی از طرفین دچار مشکل روانی ـ رفتاری است. شخصیت‌های دیگرآزار (سادیستیک) از تحقیر، توهین و تنبیه و صدمه بدنی زدن به دیگری لذت می‌برند. متأسفانه برخی افراد هم به صورت غیرارادی از اینکه مورد توهین و یا آزار جسمی قرار گیرند لذت می‌برند. (افراد مازوخیست) مبتلایان به اختلال شخصیت ضد اجتماعی، تحریک‌پذیر و پرخاشگر هستند و به سادگی با افراد دیگر درگیری پیدا می‌کنند و سپس مانند آنکه هیچ اتفاقی نیفتاده است به راه خود ادامه می‌دهند و می‌روند.‏

بسیاری اوقات افراد ضد اجتماعی مرتکب جرائم پرخاشگرانه می‌شوند. بیش از دوسوم زندانیانی را که به علت جرائم علیه اشخاص و اموال زندانی هستند شخصیت‌های ضد اجتماعی تشکیل می‌دهند. مبتلایان به اختلال شخصیتی پارانویید به علت بدگمانی ذاتی که دارند محیط خانه را برای همسر و فرزندان تلخ می‌کنند و با آنان بگومگو دارند. مبتلایان به اختلال انفجاری دوره‌ای با کوچکترین محرک پرخاشگری می‌کنند و با اینکه می‌دانند کارشان اشتباه است اما جلوی خود را نمی‌توانند بگیرند برای نمونه کودک شیرخوارشان گریه می‌کند و نمی‌توانند او را ساکت کنند، در یک لحظه کودک را بلند می‌کنند و به زمین می‌کوبند، و البته این افراد همیشه هم پشیمان می‌شوند، اما چه سود؟

مشاوره اورژانس اجتماعی
راه اندازی اورژانس اجتماعی در شهرستان های دارای جمعیت بالای ۵۰ هزار نفر از اولویت‌های قانون برنامه ششم توسعه و سازمان بهزیستی کشور بود.اورژانس اجتماعی یکی از واحدهایی است که برای مداخله و کاهش آسیب‌های اجتماعی با ورود به موقع در بحران‌ها از وقوع بسیاری از آسیب‌ها جلوگیری و از تبدیل شدن بسیاری از اتفاقات به آسیب یا بحران جلوگیری می‌کند. سازمان اورژانس اجتماعی این قابلیت را دارد که اقدامات لازم را درباره حفاظت از زنان آسیب‌دیده انجام دهد و  نحوه ارائه خدمات اورژانس در موارد کودک آزاری بدین شکل است که تماس گیرنده می تواند خود کودک، والدین و سایر بستگان فرد، همسایگان، مهدهای کودک، مدارس و مراکز آموزشی و هر فرد مطلع از مورد آزاردیده باشد، پس از برقراری ارتباط و دریافت اطلاعات اولیه، اقدامات لازم باتوجه به نوع آزار (جسمی، جنسی، روانی، غفلت و سهل انگاری) شامل مصاحبه و ارزیابی، بازدید از منزل، خدمات مددکاری و مداخلات روانشناختی، اقدامات درمانی، قضایی و آموزشی باتوجه به کودک آزار دیده انجام می شود.

گفت و گو بهترین راه حل است
بهترین راهکار برای ابراز دلخوری و خشم، صحبت درباره موضوعی است که ما را عصبانی و ناراحت می‌کند اما متأسفانه این روزها در خانواده‌ها کمتر از این راه‌حل ساده استفاده می‌شود و به جای آن، سکوت، کم‌محلی و پرخاشگری منفعلانه، به تعویق انداختن اجابت خواسته‌های همسر، خروج از رابطه، غرق شدن در کار، برقراری روابط خارج از روابط زناشویی، کاهش میل جنسی و نادیده گرفتن نیاز جنسی همسر و… دیده می‌شود که بسیار پیچیده‌تر و درونی‌تر از رفتارهایی مثل کتک‌زدن، تخریب و فحاشی است و درکش برای طرف مقابل سخت‌تر خواهد بود. در موارد زیادی روان‌پزشکان باید بارها و بارها با افراد صحبت می کنند تا بالاخره به این نتیجه برسند که اصلاً خشمی ‌وجود دارد یا نه و گاهی اصلاً نمی‌پذیرند که خشمگین هستند.

متأسفانه اگر نتوانند خشم خود را بپذیرند و ابراز کنند، رابطه‌شان روز به روز سردتر و بار عاطفی آن کمتر می‌شود، بدون اینکه بدانند علت این اتفاق‌های ناخوشایند، خشم است. زن‌وشوهر‌ها باید بدانند یکی از عواملی که باعث گسترش، تثبیت و پیشرفت یک رابطه می‌شود، آگاهی نسبت به حس‌هایی است که دارند؛ از غم و اضطراب گرفته تا عصبانیت اما متأسفانه چون فکر می‌کنند بالغانه شدن رابطه به معنی این است که در آن پرخاشگری و درگیری وجود نداشته باشد، راهکارهایی را برمی‌گزینند که بدون اینکه متوجه باشند، تیشه به ریشه روابطشان می‌زند و متأسفانه باعث بهتر شدن رابطه کلامی ‌نمی‌شود.

الناز مطهری نژاد/ دریا