دریانیوز: در حال حاضر کسب و کارهای خانگی به یک منبع مهم اشتغال و درآمد به ویژه برای زنان تبدیل شده است و افراد با کار در خانه علاوه بر آنکه سطح درآمد خود را افزایش و کسب و کارشان را توسعه می دهند، به اقتصاد خانوار نیز کمک می کنند.امروز بسیاری از کشورهای توسعه یافته بخش اعظمی از بازار اشتغال خود را به مشاغل خانگی اختصاص داده و از ظرفیت بنگاههای خرد و کوچک در این خصوص بهره‌ برده‌اند.به دنبال شیوع کرونا نه تنها صنوف و بخش های خدماتی و بسیاری از کسب و کارها تحت تاثیر قرار گرفتند؛ بلکه برای مشاغل خرد و کوچک هم مشکلاتی به وجود آمد. بسیاری از کارمندان تصمیم گرفتند که برای حفظ سلامتی خود و خانواده محل کار را ترک کرده و خانه نشین بشوند و تعدادی هم بخاطر وضعیت نا بسامان اقتصادی مجبور شدند که خانه نشین بشوند.

از آنجا که هر دو گروه  به کار کردن در محیط بیرون از خانه عادت کرده اند، خانه نشینی بر روی روان برخی از آنها تاثیر منفی گذاشته و دچار تلاطمات روحی مانند: استرس بیش از حد برای آینده، افسردگی خفیف، خشم پنهان از وضعیت موجود شده ، احساس تنهایی یا طرد شدن از جامعه، احساس مفید و موثر نبودن، ... انواع ترس ها مانند ترس از تنهایی، ترس از بیمار شدن، ترس از دست دادن دوستان و ...  می شوند و ناخودآگاه واکنش های رفتاری هیجانی مانند پرخاشگری یا گوشه نشینی یا کار کردن بیش از حد در خانه و تمیز کردن وسواس گونه وسایل خانه – گذر وقت بیش از اندازه در شبکه های اجتماعی- افزایش گفتگوی تلفنی و طولانی مدت- پرسه زدن در خیابان برای فرو نشاندن اضطراب ، تیک های عصبی، عزلت طلبی و ... انجام می دهند.

ترس از آینده، بی پولی، تنهایی، فقر فشار زیادی بر روان فرد وارد کرده و بتدریج بیماریهای روان تنی را ایجاد می کند و در بعضی خانواده ها ، ترس و اضطراب و معاشرت بیش از اندازه افراد خانواده با یکدیگر زمینه تنش های خانوادگی، دعواها و خشونت خانوادگی را فراهم می کند  و بهترین راه حل برای کاهش ارتباط افراد خانواده با یکدیگر در زمان قرنطینه خانگی، مشغولیت مفید و موثر هر فرد به یک موضوع هدفمند مانند کسب و کار خانگی یا آموزش فردی می باشد. در این بین توصیه کارشناسان به روی آوردن افراد به مشاغل خانگی در دوران کرونا باعث شد تا این کسب و کارها به سرعت در بستر فضای مجازی رونق بگیرد. علیرغم آنکه آمار دقیقی از وضعیت شاغلین و فعالان حوزه مشاغل خانگی در دست نیست اما پیش بینی می شود بیش از ۱۰ درصد  اشتغال کشور در اختیار کسب و کارهای خانگی باشد.

در پی این توصیه ها طرح ملی توسعه مشاغل خانگی از جمله طرح‌های حمایتی حوزه اشتغال، ذیل برنامه اشتغال فراگیر وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی بود که با نقش آفرینی موثر سازمان تجاری‌سازی فناوری و اشتغال دانش آموختگان جهاددانشگاهی به عنوان نهاد واسط، تسهیل‌گر و توسعه‌ای به اجرا در آمده و اجرای آن تاثیر بسزایی در کاهش بیکاری استانها داشت.به اعتقاد کارشناسان، مهمترین مزایای طرح توسعه مشاغل خانگی، مدیریت خانواده در حین انجام کار است تا نه تنها خللی به زندگی شخص و وظایف خانوادگی وارد نشود بلکه فرد فضای محیط کاری را مطابق با سلیقه خود ایجاد کند.پایین بودن هزینه راه اندازی کسب و کارهای خانگی، کاهش هزینه رفت و آمد و اجاره‌بهای محل کار ، امکان رسیدگی به چند شغل به طور همزمان، استفاده از بازارهای فروش اینترنتی برای اتصال به بازار و بهره وری و بازدهی سریع از دیگر مزایای این طرح به شمار می رود. از جمله مزایای دیگرآن، حذف هزینه های مربوط به خرید، استفاده از نیروی کار سایر اعضای خانواده و ایجاد زمینه های کار خانوادگی ، امکان انتقال تجارب از طریق آموزش غیررسمی به شیوه استاد- شاگردی بین اعضاء و خانواده و ... می باشد.

علاوه بر رشته هایی که به شکل سنتی از سالیان دور رواج داشته ، در سال های اخیر به دلیل تحولات عظیم در بخش فناوری اطلاعات در جهان و ایجاد مشاغل جدید، امکان اشتغال خانگی برای بسیاری از افراد در زمینه های IT نیز فراهم گردیده است. کسب و کار خانگی هم اکنون با بهره برداری از امتیازاتی چون توسعه دانش و گسترش فناوری ارتباطات و اطلاعات حیطه گسترده ای را در اکثر حوزه های اقتصادی به خود اختصاص داده و در زمره یکی از حیاتی ترین و ضروری ترین بخش های اقتصادی جوامع به شمار می رود.از این رو کارشناسان با توجه به شرایط کرونا در کشور بر لزوم تقویت و ارتقای سهم مشاغل خانگی تاکید کرده و معتقدند اشتغال خانگی یکی از بهترین فرصتها و ساز وکارها برای ایجاد اشتغال در شرایط کرونا به شمار می رود.

بیتا هوشنگی/ دریا