دریانیوز: آسیب‌های اجتماعی و گرایش جوانان به فرهنگ‌های غیربومی خصوصاً غرب که در قالب تهاجم فرهنگی معنی می‌شود، در کشورهای در حال توسعه به یک معضل جدی تبدیل شده است. امروزه جامعه شناسان با بررسی این مسائل و چالش‌ها در اجتماع به دنبال شناخت و رفع آسیب‌های ناشی از ورود این نوع فرهنگ پیش از تاثیر گذاری هستند. در واقع در مواجهه با اینگونه موضوعات تعبیر پیشگیری بهتر از درمان است که مورد استفاده قرار می گیرد یکی از ناهنجاری هایی که این روزها باب شده است «تتو» و یا به نوعی «خال کوبی» است. طبق اسناد تاریخی و اماکن باستان شناسی، «تتو» کردن توسط انسان از زمان خیلی دور تمرین می شده است. وسایلی که به نظر برای «تتو» کردن طراحی شدند ، در دوران ما قبل تاریخ در محل هایی اطراف فرانسه، پرتغال و اسکاندیناوی پیدا شده اند.این وسایل حداقل به دوازده هزار سال قبل بر می گردند.

قدیمی ترین اثبات فیزیکی «تتوها» در یک مومیایی باستانی از آلپ به نام اتزی پیدا شد. این انسان ما قبل تاریخ در تاریخ چهار تا پنج هزاره قبل از میلاد از دنیا رفته بوده است. مسئله تَتُو در ایران هم به روزگار قدیم تاریخی بر می‌گردد. تندیس‌های کشف شده از دوره‌ هخامنشیان در پازیریک و لرستان که آثاری از خالکوبی در خود دارند گویای تاریخ طولانی این پدیده در ایران است.تغییر در رفتار‌ها و سبک زندگی مردم، جامعه را از هویت و فرهنگ اصیل خود تهی می‌کند و نسل‌های آینده را دچار مشکل‌های هویتی و شناختی می‌سازد. در سال‌های اخیر شاهد تغییراتی در سبک زندگی برخی از مردم کشور هستیم؛ هرچند که تعداد این افراد کم باشد و در اقلیت قرار داشته باشند، اما لزوم آگاهی از آسیب‌های اجتماعی و پیشگیری از ورود فرهنگ‌های دیگر کشور‌ها که هیچ وجه مشترکی با تمدن ملی ما ندارند بیش از پیش احساس می‌شود. تاتو یکی از آسیب‌های اجتماعی است که در سال‌های اخیر در بین برخی از مردم کشور رواج یافته و به نوعی فرهنگ وارداتی محسوب می‌شود. این موضوع باعث شد این پدیده را که با بهره گیری از ظرفیت شبکه‌های اجتماعی در حال گسترش است، بررسی کند.

سال‌ها پیش خالکوبی نمادی برای افراد شرور و اوباش به حساب می‌آمد، اما این روزها بواسطه تبلیغات کاذب در فضای مجازی و ماهواره، تتو و خالکوبی از سوی دختران و پسران جوان به عنوان نمادی از زینت و زیبایی تبدیل شده است. تَتُو امروزه در دنیای مدرن مفهوم و معنای دیگری از حیث فرهنگی یافته و به نشاندن اشکال هنری بر بدن تبدیل شده؛ اکنون این پدیده با ریشه‌ای تاریخی بیش از گذشته رواج پیدا کرده و کارکرد خود را در جامعه تغییر داده و برداشت‌های متفاوت از آن می‌شود. همانطور که قیمت «تتو» کردن شروع به کاهش کرد، دوباره «تتو» منحصر به افراد کلاس پایین شد. که این قضیه انگیزه اجتماعی آن را تا سال های 1960 حفظ کرد. بعد از این دوره، مجددا تتوها شروع به دریافت مقبولیت اجتماعی بیشتری کردند و به یک نوعی از خود ابرازی تبدیل شد در صورتی که جامعه ی پزشکی مدام با این مسئله مخالفت کرده و می کند. برای خال کوبی از یک ماشین دستی استفاده می‌کنند که بسیار شبیه به چرخ خیاطی عمل می‌کند، با یک یا چند سوزن به طور مکرر پوست را سوراخ می‌کنند و با هر سوراخ، سوزن‌ها قطرات جوهر کوچکی را به زیر پوست وارد می کنند.

این فرایند بدون نیاز به بی هوشی انجام می‌شود و درد نسبتا کم تا قابل توجهی می‌تواند داشته باشد.با رواج اینترنت و همزمان با گسترش فضای مجازی، فعالیت در زمینه تتو نیز روز به روز در ایران افزایش یافت به طوری که عدم نظارت بر فضای مجازی زمینه‌ای را ایجاد کرد که الگو پذیری از فرهنگ غربی در ایران تسهیل شود به نحوی که امروزه در فضای مجازی افراد فعال در این زمینه دارای صفحات اینترنتی پرطرفدار نیز هستند و آزادانه به فروش لوازم، آموزش و ارائه خدمات مشغولند. طبق آمار در صفحات اینستاگرام چند میلیون پست با هشتگ تتو و هزاران پست دیگر با عنوان تتو گذاشته شده است. تتوکاران در سایر بخش‌ها، اپلیکیشن‌ها و مارکت‌های مجازی هم مشغول به کار هستند به گونه‌ای که در برنامه دیوار و یا شیپور هزاران آگهی در خصوص خدمات متعدد تتو وجود دارد و فضای تبلیغات در این زمینه بسیار آزاد و رها است. سلبریتی و افراد چهره (فوتبالیست ها، بازیگران و...) از جمله عوامل گرایش جوانان به سمت خالکوبی هستند، این افراد برروی بدن خود تتو‌هایی دارند که فرد هوادار وی، به تقلید از او شکل‌هایی را بر روی بدن خود هک می‌کند بدون آن‌که هیچ اطلاعی از معنا و مفهوم آن داشته باشد، برخی از این سلبریتی‌ها برای برند سازی و تبلیغ، تتو خاصی را بر روی بدن خود درج می‌کنند و آن را در رسانه‌ها و یا فضای مجازی منتشر می‌کنند که برای آن‌ها این امری درآمد زا محسوب می‌شود. البته در این بین افرادی مشهوری نیز هستند که رو به تتو نیاورده اند، مانند رونالدو پرتغالی که هیچ خالکوبی بر روی بدن خودندارد.

عامل بعدی تبلیغات (به خصوص در فضای مجازی) است، با توجه به اینکه جوانان ما در طول روز چندین ساعت از وقت خود را در فضای مجازی می‌گذرانند به طور حتم با این دسته از تبلیغات برخورد می‌کنند و ممکن است جذب آن‌ها شوند.از دیگر عوامل را می‌توان چشم و هم چشمی که در میان برخی جوانان به خصوص بانوان وجود دارد بیان کرد که نقش آن را می‌توان غیر قابل انکار دانست. از جمله آسیب‌های تَتُو می‌توان به بروز بیماری‌هایی نظیر ایدز، هپاتیت و سایر بیماری‌های قابل انتقال از راه خون اشاره کرد که در اماکن غیر مجاز و با استفاده از وسایل مشترک قابل انتقال است. حساسیت پوستی در واکنش به رنگ‌های استفاده شده در تَتُو، خارش و ایجاد زخم‌های عفونی، عفونت پوست، زایده پوستی، سرطان پوست، گرفتگی عضلات و سایر بیماری‌های پوستی می‌تواند پس از انجام این عمل برای فرد ایجاد مشکل کند.تعداد بسیاری از افرادی که بر بدن خود تَتُو انجام داده اند، با گذشت زمان از این عمل پشیمان شده و برای حذف آن اقدام می‌کنند که این عمل دردی بسیار و هزینه‌های فراوان را بر فرد تحمیل کرده و پوست را به حالت قبل برنمی‌گرداند.اگر جوان ونوجوانان را با عوارض و خطرات پیش رو و اصالت هاى وجودى و منحصر به فرد خود آن‌ها بتوان بیشتر آشنا کرد، خود آن‌ها بهترین راه هاى مقابله و مواجهه با محصولات فرهنگى وارداتى غربی را خواهند یافت. همچنین با توجه به اینکه فرهنگ مصرف گرایى امروزه به یک فرهنگ غالب تبدیل شده است شاید لازم باشد براى الگوسازى نسل جوان اقدامات جدى ترى صورت گیرد زیرا تجربه نشان داده در مواقعى که جوانان الگوهاى فکرى و اجتماعى مناسبى در اختیار داشته باشند کمتر به رفتارهاى متفاوت و بعضاً آسیب زا روى مى آورند.

بهاره محمد حسینی زاده/ دریا