دریانیوز: محله آیت ا... غفاری بندرعباس علی رغم قرار گرفتن در موقعیت مناسب که با کوی فرهنگیان در سمت شرق محله توسط بلوار مادر جدا شده اند و وضعیت دو محله قابل مقایسه نیست، اما اجحاف و بی مهری مسئولان باعث شده است که غده های سرطانی اعتياد، فروش مواد و مشروب، کوچه های تنگ و تاریک پاتوق معتادان، مواد و مشروب فروشان و اراذل و اوباش، ناامنی، بیکاری و بیماری بیشتر ساکنان بدلیل سوءتغذیه و مشکلات معیشتی و غذایی واقتصادی ، آسیب های اجتماعی و.... همچنان درمان نشده است و عزمی هم برای درمانش هم توسط متولیان مربوطه وجود ندارد.

در این سال ها بارها مسئولان در رده ها و حوزه های مختلف نیز از این محله بازدید داشته و وعده ها و مصوباتی را داشته اند، اما تغییر محسوسی در محله را شاهد نیستیم و روزبه روز حال و روز محله بدتر می شود. بازارچه محله ای این محله که قرار بود سال گذشته برای ایجاد اشتغال تعدادی از زنان بدسرپرست و بی سرپرست راه اندازی شود که متاسفانه عملیاتی نشد. حتی خانه های فرسوده محله که روزبه روز در حال ریزش هستند و بیشتر ساکنان در خانه های با سقف ودیوارهای ترک خورده ولرزان زندگی می کنند و اسناد املاک محله بدلیل هزینه های بالای صدور سند و عدم توانایی ساکنان محروم محله در پرداخت این هزینه ها صادر نشد و بنظر می رسد مسئولان منتظرند تا خانه ها بطور کامل تخریب و ساکنان مدفون شوند و آن موقع بخواهند تصمیم بگیرند واقدام کنند که امید ساکنان به رئیس جمهور منتخب است تا با نگاه عدالت محورانه از محرومان این محله حمایت نموده وآنها را از مدفون شدن در زیر آوار خانه های فرسوده، فقر، تبعیض و بی عدالتی و نگاه کج مسئولان شهر واستان به این محله نجات دهند.دفاتر تسهیلگری در محلات و از جمله این محله آسیب شناسی مناسبی را در حوزه های مختلف همراه با راهکار داشته که در گذشته نیز چند گزارش منتشر کردیم ودر این بخش به حوزه اقتصادی این محله در گفتگو باکارشناس اقتصادی دفتر تسهیلگری و توسعه محلی آیت ا.... غفاری و فرودگاه قدیم بندرعباس می پردازیم.

 دریا: خودتان را معرفی فرمایید.
زهرا زمانی نژاد هستم، دارای مدرک کارشناسی علوم اقتصاد ودر سمت كارشناس اقتصادي دفتر تسهيلگري و توسعه محلي آیت الله غفاری و فرودگاه قدیم بندرعباس.

 دریا:اهمیت وجود دفاتر تسهیلگری در محلات و این محله چیست؟
همانگونه که بارها در مصاحبه ها توسط کارشناسان مختلف دفاتر تسهیلگری و توسعه محلی  گفته شده است، صحبت درباب ضرورت،اهمیت و لزوم شکل گیری دفاتر تسهیلگری و توسعه محلی بحثی مفصل و پیچیده واز راهکارهای نوین و حلقه ای مفقوده در راستای تحقق طرح های توسعه شهری می باشد. بنابراین دفاتر با هدف توسعه وترغیب به ارتقای کیفیت زندگی و بازگشت سرزندگی و پویایی و مشارکت و تقویت مسئولیت پذیری اجتماعی راه اندازی شده اند.پس دفاتر از طرفی حرف ها و خواسته های مردم را برگردان تخصصی می کند واز سویی دیگر نقش آگاهی رسانی برای آنان دارد.

در واقع  به زبان ساده‌تر   دفاتر تسهیلگری نیامده اند قیّم مردم باشند، بلکه آمده اند توانمندی های مردم را افزایش بدهند.همچنین ایجاد ارتباط با اهالی ونمایندگان آنان و تشکل های محلی به منظور استفاده بهینه از توانایی های ساکنین محله ونیز بالا بردن سطح آگاهی آنان از تسهیلات ،امتیازات و بخشودگی های قابل دریافت ازطریق اطلاع رسانی،آموزش درزمینه های مرتبط ،انجام مطالعات امکان سنجی،پیشنهاد برنامه های قابل اجرا،فراهم آوردن زمینه و بستر مشارکت بیشتر متناسب با ویژگی های خاص هر محله،مدیریت جلب وجذب انواع سرمایه های خرد وکلان با استفاده از روش های تامین مالی و مشارکتی از اهداف و برنامه های پیش رو دفاتر است .

 دریا: در حوزه اقتصادی دفاتر تسهیلگری چه اقدامی می کنید؟
درحیطه کاربنده به عنوان کارشناس اقتصادی دفتر تسهیلگری، شناسایی و استفاده از منابع و توانایی‌های درونی محله به‌منظور استفاده بهینه از ظرفیت‌های موجود در گسترش زیرساخت‌های به جهت برنامه ریزی اقتصادی با هدف ایجاد رشد پایداراقتصادی وهمچنین مشاوره هاي كسب و كار ،برگزاری کارگاه های مهارت آموزی ، تربیت مراقبین اقتصادی،پیشنهاد تا جذب منابع و ظرفیت نهاد های متولی طرح های اقتصادی ازاهمیت ویژه ای برخورداراست.

 دریا:موقعیت اقتصادی محله آیت ا... غفاری چگونه است؟
در خصوص شرایط و وضعیت اقتصادی موجود درمحلات هدف دفترو بالاخص محله آیت الله غفاری می توان گفت:هرچند که از نظر موقعیت مکانی محله دریکی از بهترین موقعیت‌های شهر واقع شده است و به جهت دسترسی به امکانات رفاهی، دسترسی به ادارات و وجود بنگاه های خرد در شرایط مناسبی است ، لکن شرایط موجود عدم استفاده ازظرفیت ها را نمایان می کند،چرا که به لحاظ وجود بنگاه‌های خرد درسه سوی محله و در امتداد بلوار ناصر که از یک سو محله رابه میدان شاه حسینی و درمیانه محله یعنی نبش خور گورسوزان و ازسوی دیگرنبش سربالایی کمربندی وشرایط مناسب تردد ودسترسی به بسیاری اماکن، شرایط ایده آلی را برای فعالیت اقتصادی مهیا نموده است؛ حال اینکه چرا با توجه به این ظرفیت فوق العاده، شرایط نامساعد کنونی در محله موجود می‌باشد که خود جای بسیار تحقیق و کنکاش داشته که با وجود مطالعات سنجش ودر نهایت مسئله یابی مشارکتی، پاسخ این سوال به وضوح داده شد.

درمسئله یابی مشارکتی با توجه به اولویت های مشخص شده توسط معتمدین و فعالین محلی، جایگاه نخست مسائل ومعضلات به مسئله اقتصادی محله باعنوان ((معیشت و اشتغال ناپایدارناشی از نرخ بالای بیکاری)) اختصاص یافت و این درحالی است که گفتیم بنگاه‌های خرد در اطراف محله می تواند نقش مهمی دروضعیت مالی ساکنان و ظرفیت‌های اقتصادی محله دارا باشد.توضیحی کوتاه درمورد اولین ومهمترین اولویت ازنگاه اهالی و همچنین دفتردر جلسات مشارکتی : معیشت و اشتغال ناپایدار ناشی از نرخ بالای بیکاری (شرایط نامناسب خانواده در محله ،منجربه روی آوردن به فروش و توزیع مواد مخدر،آلوده شدن فرزندان وسرمایه های شهر، حضور وایجاد مزاحمت معتادین متجاهر و وجود خانه های فساد)

با ابعادی گسترده: 1-عدم جلب و هدایت سرمایه گذارهای داخلی و خارجی2-نبود طرح وپروژه و برنامه های اقتصادی مناسب در خصوص اشتغال زایی زنان با توجه به مهارت آنان 3-عدم توسعه فرهنگ کارآفرینی و استفاده از کارآفرینان و ظرفیت های موجود4-توان مالی پایین خانوارها در راه اندازی و ایجاد کسب و کارحتی درسطح مشاغل خرد خانگی، فراگیری مهارت ها و دوره های فنی ، ....5-نبود کسب و کار موردنیاز در محله و همچنین نبود بازارچه ها و بازارهای بومی محلی6-برخورداری پایین از مهارت کافی و لازم درمیان قشر جوان محله 7-مشارکت پایین  صاحبان کسب و کار در بکارگیری نیروهای جوان  برای (مهارت آموزی، کار)

8-هزینه بر بودن جذب نیرو توسط بنگاه های خرد در محله (حقوق، بیمه ....)9-سخت بودن روند کسب مجوز کار برای برخی از اهالی 10-فصلی بودن برخی مشاغل با توجه به اقلیم بندرعباس11- مشارکت پایین زنان دارای مهارت در تقویت اقتصاد خانوار 12-نبود بازاریابی برای تولیدات و محصولات (چه از سمت نهاد های مرتبط ، چه از سمت خود اهالی )13- مشارکت پایین نهادهای متولی در راه اندازی و ایجاد کسب و کار یا کارگاه های تولیدی با توجه به مهارتهای موجود در محله 14-سرخوردگی و انزوای اجتماعی و ناامیدی در بین جوانان15- سود بالای تسهیلات بانکی وسخت بودن روند دریافت تسهیلات با دریافت ضمانت های مشکل16-وجود فرهنگ اشتباه و بی انگیزه بودن برای عوض کردن شرایط شاناز آنجا که قاعدتا و با توجه به باور دفاتر تسهیلگری وتوسعه محلی ، پیشبرد اهداف مذکورعمدتا از طریق اقدام اجتماع محور و با همت جامعه محلی صورت می‌پذیرد ،بنابراین آموزش درجایگاه نخست وظایف کارشناس اقتصادی قرار خواهد گرفت و با توجه به سنجش وضعیت موجود نیازمندی آموزش های بیشتردر زمینه های فنی وحرفه ای جوانان محله آیت الله غفاری بسیار احساس شد و ازاین بابت ارتباطات بیشتری با اداره کل آموزش فنی و حرفه ای استان هرمزگان وبه تبع این ارتباط مرکز فنی وحرفه ای شهرستان بندرعباس ایجاد گردید که در نتیجه این رابطه دوسویه شرایط آموزش های رایگان کسب مهارت برای دو گروه آقایان و بانوان مهیا گردید که بخشی کوچک از آن بدین عنوان‌ها می باشد:

خیاطی ،مانتو دوزی ،گلابتون دوزی ،خوس دوزی ،تریکو بافی ،پرورش گلهای آپارتمانی ،لوله کشی برق کشی ساختمان، آرایشگری مردانه و تعمیرات وسایل سرمایش و...همچنین گزیده اقدامات اقتصادی  در دفتر آیت الله غفاری و فرودگاه قدیم با توجه به مسئله اول یعنی معیشت واشتغال ناپایدار ناشی از نرخ بالای بیکاری که بیشترین رای را در نشست‌های محلی به خود اختصاص داد بدین شرح است:-اجرای طرح اشتغال خانگی زنان سرپرست خانوار و برگزاری دوره های مهارت آموزی با همکاری فنی و حرفه‌ای شهرستان بندرعباس و همچنین امور زنان و خانواده استانداری هرمزگان -اعطای تسهیلات کم بهره جهت توسعه مشاغل خانگی -برگزاری بازارچه صنایع دستی به مناسبت ۲۲ بهمن در مسجد قدس به مدت دو روز با حضور بانوان توانمند محلات آیت الله غفاری و فرودگاه قدیم با هدف جذب سرمایه گذار و کارآفرین که منجر به جذب سه کارآفرین گردید-معرفی و در نتیجه حضور بانوان تیم اقتصادی دفتر در بازارچه ی محوطه ی حرم مطهر امامزاده سید مظفر (ع) به مناسبت روز کارآفرین و اقتصاد مقاومتی_ همکاری با بسیج سازندگی سپاه امام سجاد علیه السلام در دوقالب :

۱-هدایت فروش محصولات به بازار در مجموعه فروشگاه های منصف وابسته به بسیج سازندگی سپاه امام سجاد(ع)
۲-افتتاح کارگاه و تعمیرگاه سرمایشی به منظور تعمیر رایگان و یا با تخفیفات ۵۰ درصد جهت اهالی کم بضاعت با شناسایی و تایید مددکاراجتماعی دفتر و همچنین آموزش در کارگاه به صورت استاد و شاگردی و سپس معرفی به اداره فنی حرفه ای جهت اخذ مدرک و همچنین معرفی به کارگاه‌های نیازمند نیروی متخصص با بسیج سازندگی سپاه امام سجاد(ع)

-معرفی بانوان رشته خیاطی به کارگاه‌های شهرک صنعتی، کارگاه بسیج سازندگی سپاه امام سجاد علیه السلام، کارگاههای خصوصی سطح شهر. اولویت اول در مسائل استخراج شده توسط دفتر، مسئله معیشت و اشتغال ناپایدار ناشی از نرخ بالای بیکاری است. پس با توجه به شرح خدمات تعریف شده توسط مشاور ملی، حل ابعاد این مسئله از اولویت‌های دفتر می‌باشدو بنابراین نقشه راه برای کارشناس اقتصادی دفتر بر اساس این مسئله و ابعاد آن ترسیم شده است. ارتباط گیری بسیار قوی با  فنی و حرفه ای و امور بانوان و خانواده استانداری هرمزگان ،معرفی به آموزشگاه‌های خصوصی با تخفیفات بسیار ویژه برای افراد پیشنهاد شده از سوی دفتر تسهیلگری، آموزش‌های مکرر برای بانوان وجوانان جویای کار ، پیگیری آموزش و معرفی های صورت گرفته به کارگاه‌های صنعتی و خصوصی ،معرفی جهت تسهیلات کم بهره و ارتباط با کارآفرینان آموزش‌های بازاریابی و بهینه سازی و... مسیری است که در بحث اشتغال زایی به شکل صحیح در حال طی شدن است.درتهیه گزارش سنجش و بررسی های میدانی به عمل آمده یکی از مهمترین دارایی های محله در باب اشتغال وجود بنگاههای خرد اقتصادی در سه حاشیه اصلی محله آیت الله غفاری از بلوار ناصر به سمت خورگورسوزان وبه سمت سربالایی کمربندی است که یکی از ظرفیتهای بسیار ارزشمند و موجود می‌باشد که متاسفانه تاکنون برنامه ریزی مناسبی برای آن به عمل نیامده است.  البته خود این بنگاه های اقتصادی محله طبق بازدید میدانی و گزارش کسب و کار انجام شده برروی این بنگاه های خرد محله آیت الله غفاری دارای مشکلات عدیده ای می باشند،ازعمده مشکلات شناسایی شده این بنگاه های خدماتی: 

1-به روز نبودن ابزار کار بنگاه هاست که این مشکل می‌تواند با تزریق سرمایه از طریق تسهیلات کم بهره به صاحبان بنگاه ها در ازای اجرای طرح استاد شاگردی فنی حرفه ایی قابل حل باشد که هم سرمایه مورد نیاز به کسب و کار تزریق شود و هم مهارت آموزی جوانان در فضای واقعی که منجر به اشتغال شود.
2-بالا بودن سود تسهیلات پیشنهادی ازسوی بانکها نیز یکی دیگر ازمشکلات مطرح شده توسط صاحبین این مشاغل می باشد.3-سخت بودن شرایط اعطای وام ودرخواست ضمانت‌های سنگین نیز ازمشکلات دیگری است که علاقه ی صاحبین مشاغل به گسترش کسب و کارشان را کاهش می دهد.

لکن با تمام این تفاسیر، این بنگاهها بهترین ظرفیت برای اجرای طرح استاد شاگردی است که به خاطرتعداد بالا و حضور درمحله وحذف هزینه ایاب وذهاب هستند.
نکته ی دیگری که باید به آن اشاره نمود و مطمئنم که مسئله ای است که تقریبا همه به آن اشراف دارند وجود وتاثیر بافت فرسوده و شطرنجی نامنظم محله آیت الله غفاری است که  تاثیر بسزایی در پیشرفت وبه خصوص پیشبرد اهداف اقتصادی در محله دارد که با برطرف شدن این معضل، بسیاری از این مشکلات رفع خواهد شد.یکی دیگر از اتفاقات زیبا درپروژه دفاتر تسهیلگری، تشکیل تیم ها ودر این میان تیم اقتصادی متشکل از جوانان و فعالین اجتماعی ،هیئت امنا و معتمدین محله است در جهت بررسی طرح وپروژه های اقتصادی متناسب با شرایط محله و همچنین تشکیل تیم بانوان دارای مهارت و دسته بندی بانوان براساس رشته های مهارت جهت توانمندسازی آنها .موضوع مهم بعدی  که باید به آن اشاره کرد وسخت پیگیر آن هستیم، آموزش مهارت های ارتباطی و اجتماعی و همچنین خودشناسی برای توسعه اقتصادی و مالی است که کمرنگی این مهارت  بسیاردرجوانان حس می‌شود و آگاهی بخشی نسبت به رشته های فنی مورد نیاز با شرایط شهر بندرعباس می‌تواند کمک بسیار زیادی به جوانان برای یافتن شغل وآینده درخشان مالی باشدکه نقطه نظر فوق عینا در نگاه اقتصادی به دریا و کارکردن روی تولیدات و صنایع دریایی  و مشاغل خانگی مرتبط می‌تواند زمینه های اشتغال زیادی برای جوانانی که موهبت ساحل ودریا را در اختیار دارند، ایجاد کند واین در حالی ست که بیش از ۱۰ درصد اشتغال در کشورهای توسعه یافته متعلق به مشاغل خانگی است. این رقم در ایران بین ۳ تا ۴ درصد برآورد می شود.

 لکن در کشورهای توسعه یافته مشاغل خانگی سهم بسزایی در درآمد زایی داشته و از ارزش افزوده بالایی برخوردارند. درپایان امیدوارم همانگونه که تمامی فعالین درحوزه دفاتر تسهیلگری و توسعه محلی وظایف محوله وشرح خدمات را با نگاه به مظلومیت محلات بافت فرسوده برذمه ی خود می‌دانند، مسئولین ومتولیان امورشهرمان نیز دلسوزانه در همراهی و همکاری با دفاتر قدم بردارند تا درآینده ای نزدیک به واقع شاهد تغییر درمحلات کم برخوردارباشیم.

علی زارعی/ دریا