دریانیوز: ضایعات به کلیه  موادی گفته می شود  که درنتیجه ی فعالیت های مردم و استفاده در منازل و یا ساخت و ساز و تعمیر و باز سازی ساختمان ها یا در کارخانه ها و کارگاه ها از ساخت و تولید قطعات بر جای می مانند .ضایعات اگرچه خطرات کمتری نسبت به مواد زائد شهری برای سلامت و بهداشت افراد و محیط زیست دارند ولی با این وجود اگردرست مدیریت نشوند، میزان خطرات آن ها بیشتر خواهد شد .از جمله مهمترین عملیات در مدیریت مواد زائد جمع آوری و حمل و نقل زباله ی شهری می باشد و طبق محاسباتی که انجام گردیده است حدود ۸۰ درصد از کل مخارج مربوط به مدیریت مواد زاید جامد مربوط به جمع آوری زباله ها می باشد .

دفن صحیح زباله ها
دفن زباله ها در خاک چال ( محل دفن زباله های جامد ) جزو آخرین مراحل در سیستم مدیریت مواد زائد جامد بوده و سرنوشت نهایی تمامی مواد زایدی می باشد که ارزشی ندارند و باید دور ریخته شوند . دفن زباله ها یک گزینه حتمی و اجباری می باشد که از آنجاکه این راهکار نیز مشکلات و زیان هایی بر محیط زیست دارد ولی دفن نکردن آن ها و رها نمودن آن در محیط نیست مشکلاتی چند برابر بیشتر را ایجاد می کنند  . دفن بهداشتی زباله ها روشی مهندسی می باشد که جهت دفن مواد زاید جامد در زمین جهت ممانعت از آسیب دیدن محیط زیست می باشد .

در روش دفن زباله به صورت بهداشتی ضایعات را در لایه هایی با ضخامت مناسب پخش کرده و فشرده می کنند و سپس در انتهای هر روز با خاک روی آن ها را می پوشانند . با وجود این که خاک از جمله ی مهمترین و گسترده ترین صافی فیزیکی و شیمیایی و بیولوژیکی آب ها و همچنین بازیافت کننده ی ضایعات و دریافت کننده ی بسیاری از مواد  می باشد ولی با این حال ظرفیت آن محدود بوده و بنابراین ممکن است بسیاری از مواد سمی و آلاینده ها که در خاک انباشته می شوند از نظر تمرکز افزایش یابند و در نتیجه باعث زیان به محیط زیست شوند و اثرات مخربی را به بار آورند .

اثرات دفن غیر اصولی زباله ها
اگر زباله ها که به صورت غیر اصولی و در مکان های نامناسب از قبیل اطراف شهر ها دفن شوند، مقادیر بسیار زیادی شیرابه خطرناک تولید می کنند که این شیرابه ها در بردارنده ی مقدار زیادی سموم و فلزات سنگین می باشند که این شیرابه ها در محل دفن زباله ها به طور مستقیم طی فعل و انفعال بیوشیمیایی که همان شیرابه اولیه می باشد و یا به هنگام بارندگی شیرابه ثانویه تولید می شود، به جریان آب های سطحی و سفره های آب های زیر زمینی نفوذ می کند و موجب می شود منابع آب شیرین آلوده گردد.

* بازیافت ضایعات چه فایده ای دارد؟
صرفه جویی در منابع طبیعی
همه ما می دانیم که منابع طبیعی جهان محدود و برخی از آنها بسیار معدود هستند بنابراین با بازیافت ضایعات می توان از منابع طبیعی محافظت کرد. به عنوان مثال بازیافت کاغذ و چوب موجب کاهش نیاز به قطع درختان و حفاظت از جنگل ها می شود. هرچند شما می توانید درختان جدیدی بکارید اما نباید جنگل های بارانی بکر یا جنگل های قدیمی را از بین ببرید.بازیافت پلاستیک به معنای تولید پلاستیک جدید کمتر است که قطعاً چیز خوبی است، خصوصا به این دلیل که آنها از هیدروکربن های سوخت فسیلی ساخته
می شود.بازیافت فلزات به این معنی است که کمتر به استخراج فلزات و سنگ معدن های فلزی جدید، پر خطر، گران و آسیب رسان نیاز است که همه اینها باعث کاهش مصرف انرژی و هزینه ها خواهد شد.و در نهایت بازیافت شیشه نیاز به استفاده از مواد اولیه جدید مانند شن و ماسه را کاهش می دهد. شاید  باور کردن آن سخت به نظر می رسد ، اما منابع برخی از انواع شن و ماسه در سراسر جهان در حال از بین رفتن است.

محافظت از اکوسیستم ها و حیات وحش
بازیافت ضایعات نیاز به رشد، برداشت یا استخراج مواد اولیه جدید از زمین را کاهش می دهد. این امر به نوبه خود خلل و آسیب های مضر به جهان طبیعی از جمله کاهش تعداد جنگل ها، انحراف رودخانه ها، صدمه یا جابجایی حیوانات وحشی و آلودگی آب ، خاک و هوا را کاهش می دهد.و مسلماً اگر زباله های پلاستیکی ما مورد بازیافت قرار نگیرند، می توانند وارد رودخانه ها و دریاها شده و در نهایت صدها یا هزاران مایل دورتر خطوط ساحلی و آبراه ها را آلوده کنند و برای همه مشکل ساز شوند.

  تقاضا برای مواد اولیه را کاهش می دهد
تقاضای روزافزون جهان برای کالاهای جدید باعث شده است که فقیرترین و آسیب پذیرترین افراد (به عنوان مثال کسانی که در اطراف
جنگل ها یا اکوسیستم های رودخانه ای زندگی می کنند) از خانه های خود آواره شوند یا مورد بهره برداری و استثمار قرار گیرند. علاوه بر این اکوسیستم جنگلی در نتیجه جستجوی چوب ارزان قیمت از بین رفته و رودخانه ها می توانند توسط زباله های تولیدی آلوده شوند.بنابراین بازیافت محصولات موجود به مراتب بهتر از آسیب رساندن به جامعه یا سرزمین های دیگران در جستجوی مواد اولیه جدید است.

بیتا هوشنگی / دریا