دریانیوز:  با توجه به اهمیت محیط زیست و تخریب بخش های زیادی از آن، کارشناسان محیط زیست در سطح دنیا به این نتیجه رسیدند که باید بخش هایی از محیط زیست طبیعی را محافظت بیشتری کرد تا به شکل اصلی خود باقی بماند و به همین جهت مناطقی از کره زمین را مشخص کردند تا حفاظت بیشتری بر آنها صورت گیرد.اگر فرض کنیم کل زمین اقیانوس است مناطقی از این اقیانوس را مانند جزیره مشخص کردند که بیشتر حفاظت شود و آن مکان، مناطق حفاظت شده نامگذاری شد و در ایران هم سازمان محیط زیست مناطق چهارگانه محیط زیست را تعریف کرد.

پارک های ملی، آثار طبیعی ملی، منطقه حفاظت شده و پناهگاه حیات وحش چهار منطقه تعریف شده تحت حفاظت سازمان حفاظت محیط زیست هستند که علاوه بر این چهار منطقه، مناطقی نیز تحت عنوان مناطق شکار ممنوع در نظر گرفته شدند.حفاظت از این مناطق بر عهده محیط بانان قرار دارد، چراکه این مناطق دارای گونه های حیات وحش و گونه های گیاهی خاصی هستند که باید مورد حفاظت بیشتری قرار بگیرند و محیط بانان به عنوان حافظ و کنترل کننده این آثار طبیعی ایفای نقش می کنند و به حفاظت از این مناطق می پردازند. محیط بانان وظایف سنگینی را بر عهده دارند که براساس قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست کشور،آنها حافظ عرصه های طبیعی ایران هستند و براساس استاندارهای جهانی به ازای هر یک هزار متر عرصه طبیعی یک محیط بان برای حفاظت از یک منطقه تعیین می شود؛ البته در ایران شرایط متفاوتی داریم و به ازای هر ۱۲ هزار هکتار یک محیط بان وجود دارد که شرایط را دشوار کرده است ولی محیط بانان با وجود این مشکلات این شغل را با عشق و علاقه انتخاب و به وظیفه خود عمل می کنند.محیط بانی، یکی از شریف‌ترین و مهمترین شغل های محیط زیستی در دنیا بوده و شغل جذاب و پر مخاطره ای است و محیط بانان با عشق و علاقه، این شغل را انتخاب می کنند.

چالش های سربازان طبیعت
محیط‌بانان کشور که وظیفه حفظ و حراست از مناطق تحت مدیریت سازمان محیط زیست را برعهده دارند، دغدغه‌های مشابهی دارند و برای حفاظت از محیط زیست با چالش ها و مشکلات زیادی رو به رو بودند که یکی از مهمترین آنها ضعف‌های قانونی و اما و اگرها در تامین تجهیزات و به روزرسانی قوانین این حوزه بود. کمبود نیروی محیط‌بان، نبود تجهیزات لازم محیط‌بانی و عدم حمایت قضایی کافی از محیط‌بانان فراگیرترین مشکلات سربازان طبیعت به شمار می آمد. از طرفی با توجه به یگان حفاظت محیط زیست در مسائل نظامی باید از ستاد کل نیروهای مسلح تبعیت کند، متأسفانه این تبعیت شامل مسائل رفاهی نمی شد و این طور نبود که محیط‌بانان مانند نیروهای انتظامی از تسهیلات و امکانات اولیه مانند صندوق بیمه و بنیاد تعاون برخوردار باشند و عزمی هم برای حل این مسائل وجود نداشت.

محیط‌بانان طلایه‌داران عرصه طبیعت هستند که به حفاظت از حیات وحش می‌پردازند، به نظر می رسد آنطور که باید به این سبزپوشان عرصه طبیعت توجه نشده بود اما در چند سال گذشته به ویژه در دولت دوازدهم توجه ویژه ای به آنها شده، به طوری که هم مشکلات بیمه ای و هم معیشتی آنها تا حد زیادی رفع، همچنین با تصویب قانون حمایت از محیط بانان، ضابط قضایی شدند. تا چندی پیش دریافتی محیط بانان بسیار اندک بود و کفاف زندگی آنها را نمی کرد، بنا به گفته فرمانده یگان حفاظت محیط زیست؛ سه سال و ۶ ماه پیش میزان دریافتی محیط بانان شاید ۵۰ درصد کمتر از دریافتی یک کارشناس بود اما با تلاش های صورت گرفته اکنون دریافتی محیط بانان نسبت به کارشناسان برعکس شده یعنی دریافتی محیط بانان نسبت به کارشناسان افزایش یافته است و این جای خوشحالی و خوشبختی دارد.

   انجام وظیفه با دست خالی
  آنها علاوه بر تحمل رنج و سختی های شغل خود باید با افراد شرور و مجهز به اسلحه نظامی هم مبارزه می کردند و گویا هیچ راهی برای دفاع از خود هم نداشتند مساله مهم دیگری که نیاز است به آن توجه شود درباره محیط بانان تجهیزات موتوری و شخصی آنهاست. محیط بانان برای حفاظت از اراضی زیست محیطی در سطح کشور نیاز به تجهیزات خودرویی حداقل در حد و قواره شکارچیان دارند و این در حالیست که هم اکنون فاصله تجهیزات خودرویی محیطبانان با متخلفان زیست محیطی و شکارچیان نابرابر است و نمی توان انتظار داشت با این تجهیزات فرسوده آنها بتوانند وظایفشان را به درستی انجام دهند.محیط بانان همواره در کوه و دشت در حال گشت زنی هستند بنابراین باید موتور و خودرو مخصوص راه های صعب العبور را داشته باشند تا بتوانند در روند تعقیب و گریز و حتی گشت زنی روزانه از آن استفاده کنند اما متاسفانه بنا به گفته سرهنگ محبت خانی فرمانده یگان حفاظت محیط زیست در ناوگان موتوری و خودرویی محیط بان بحران داریم و وضعیت اصلا خوب نیست.

البته چندی پیش سازمان حفاظت محیط زیست اقدام به خرید ۱۲۰۰ دستگاه موتورسیکلت کرده که توان پیمایش راه های صعب العبور را دارند و قرار است تا دو ماه دیگر به محیط بانان تحویل داده شود، در کنار این مسأله البته وضعیت خودرویی محیط بانان نیز مناسب نیست و در این زمینه نیز اقدامات خوبی برای جبران آن انجام شده که امید است تا پایان امسال این اقدامات نتیجه بدهد و محیط بانان بتوانند با خودروهای مخصوص که خاص جاده های صعب العبور است از محیط زیست کشور حفاظت کنند.   سبزپوشان سخت کوش و سلحشوری که شجاعانه و بی‌ادعا، چشمان تیزبین و نگرانشان، بی‌وقفه پهنه‌های وسیع مناطق حفاظت شده‌ این سرزمین را می‌نگرند و برای پاسداری از عرصه‌های طبیعی و حیات وحش، از فدا کردن جان خویش که گران‌بهاترین و ارزشمندترین هدیه‌ آفریدگار به آدمی است نیز، دریغ ندارند. سی و یکم جولای سال ۲۰۰۷ مصادف با 9 مرداد در تقویم ایران روز ملی محیط بانان است اما هنوز در تقویم رسمی کشور روزی به نام آنان اختصاص داده نشده است با توجه به اهمیت موضوع رییس سازمان محیط زیست در نامه‌ای به رییس جمهوری خواستار ثبت روز ملی محیط بان در تقویم رسمی کشور شد که دستور مناسبی نیز در این زمینه صادر شده است و امیدواریم این روند هر چه سریعتر طی شود .در واقع این حق محیط بانان است که یک روز به نامشان در تقویم ثبت شود تا شاید به بهانه این روز زحمات بی دریغشان دیده شود، حدود نیم قرن است که در عرصه های طبیعی کشور با عنوان مناطق حفاظت شده چهارگانه تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست، برای حفاظت از جان حیات وحش و گونه های زیستی موجود در آن تلاش می کنند اما حتی در تقویم رسمی کشور جایی ندارند.

فاطمه هوشنگی/ دریا