دریانیوز: کرونای دلتا گونهی جدیدی از ویروس کرونا است، که این روزها نام آن را زیاد میشنویم. این اولین باری نیست که از زمان شیوع ویروس کرونا با گونهای جهش یافته روبهرو شده ایم. با هر جهش فکر ما مشغول میشود، چرا که ممکن است هر بار علائم و سرعت سرایت تغییر کند.اما چرا کرونا جهش پیدا میکند و این تغییرات تا چه اندازه خطرناک هستند؟از زمان شیوع ویروس کرونا راههایی جهت کنترل آن پیشنهاد شد، و در همین راستا قرنطینهها آغاز شدند و در برخی شهرها نیز تاثیرگذار بودند. ولی بعد از چند ماه ویروس کرونا جهش پیدا کرد و به گونهای مسریتر و با سرعت انتقال بالاتر تبدیل شد. اولین جهش در انگلستان، شروع شد و بعد از حدود ۲ ماه به بیش از ۳۰ کشور جهان رسید. بنابراین ویروس کرونا مدام در حال تغییر شکل است، و هر از چند گاهی از اخبار میشنویم که گونهی جدیدی از آن بهوجود آمده است.
اما شاید این سوال پیش بیاید چرا این جهشها اتفاق میافتند؟ ویروس ساختار خیلی سادهای دارد، در واقع یک لایه پروتئین است که به دور ماده ژنتیک DNA یا RNA پیچیده شده است. خود این ماده ژنتیکی هم مولکولهایی دارد که میتوانند بهصورت زنجیرهای از حروف باشد. هر بخش از حروف نیز کدهایی دارند که به قسمت خاصی از پروتئین دستور میدهند تا ویروس چگونه عمل کند.هدف اصلی ویروسها تکثیر است. شاید این امر به نظر ساده برسد، ولی ویروس بهتنهایی نمیتواند تکثیر پیدا کند. متاسفانه ویروس برای تکثیر از بدن ما استفاده میکند. پس ویروس به بدن ما می رود و بارها این کدهای دستوری را دریافت کرده و تکثیر پیدا می کند.بنابراین جهش دقیقا زمانی رخ میدهد که یک حرف از کدها حذف یا به آنها اضافه شود. این اتفاق دستور ساخت ویروس را عوض میکند. به این ترتیب میگوییم ویروس جهش پیدا کرده و به گونهی جدیدی تبدیل شده است.
از آنجایی که ویروسها برای تکثیر مدام در حال کپی شدن هستند، به هر حال یک جایی دچار اشتباه شده و جهش پیدا میکنند. جالب است بدانیم که این جهشها همیشه هم خطرناک نیستند، زیرا گاهی ممکن است که ویروس ضعیف شود یا حتی بدون هیچ نشانهای از بین برود. ولی زمانی این موضوع جدی میشود که چند جهش بهطور همزمان رخ میدهند و ویروس از ما پیشی میگیرد.دقیقا همین اتفاق برای ویروس کرونا افتاده و باعث شده است تا راحتتر به دریافت کنندههای عصبی ما بچسبد. در نتیجه، این گونههای جدید مرتبا در حال جهش بوده اند، و بهگونههای خطرناکی تبدیل شده اند. ویروسها طبق یک استراتژی خاص جهش نمییابند، بلکه بهطور تصادفی تغییر پیدا میکنند. این توضیحات نشان میدهند که وقتی ویروس انسانهای بیشتری را درگیر کند، بیشتر تغییر میکند و این تغییرات زیاد، زمینهای را بهوجود میآورند که ویروس بتواند به گونهای خطرناک تبدیل شود.در حال حاضر ۴ گونه ی جهش یافته به نامهای آلفا، بتا، گاما و دلتا وجود دارند، و سازمان جهانی بهداشت از آنها بهعنوان خطرناکترین گونهها یاد میکند. دلتا ۲ بار جهش یافته است، و این جهش به آن کمک میکند تا خیلی راحتتر و سریعتر منتقل شود.
ولی بخش عجیبتر آن جایی است که این گونهی جهش یافته باعث میشود افرادی که قبلا کرونا گرفتهاند هم باز به آن مبتلا شوند. زیرا این تغییرات مداوم به قدری ویروس را قوی میکند که باعث واکنش سیستم ایمنی یا مشکلات مزمن در بدن میشود.حال می فهمیم ویروس دلتا چگونه جهش یافته و تا چه حد خطر ناک است ویروسی که اکنون سراسر ایران در حال انتشار گسترده است و نگرانی اصلی که سازمان جهانی بهداشت در زمینه این جهش ها دارد این است که جهش ها به سمتی بروند که واکسن ها و ایمنی ناشی از واکسیناسیون نتواند در مقابل جهش های جدید مقاومت کند و اساسا جهش های ویروسی در پاسخ به همین واکسیناسیون ها و دارو درمانی ها به وجود آید؛ چرا که ویروس به صورت خیلی هوشمندانه برای تضمین بقای خود، در ساختار ژنتیکی خود جهش هایی را به وجود می آورد که داروها و واکسیناسیون نتوانند علیه آن ها موثر باشند.پس ساده ترین و موثر ترین راه برای مقابله با آن ها جلوگیری از انتشار بیشتر آن است و به نظر می رسد مشکل اصلی ما همین است؛ مردم دیگر اعتقادی به ماسک و رعایت پروتکل های بهداشتی ندارند.همین مسئله باعث انتشار بیشتر ویروس دلتا در شهر های کشور از جمله هرمزگان شده است، به طوری که بخش کووید بیمارستان ها مملو از بیماران مبتلا به دلتا شده و روز به روز بر تعداد فوتی ها افزوه می شود .
هنوز چتر کرونای انگلیسی از آسمان هرمزگان برداشته نشده بود و در مواجه با ویروس نوع انگلیسی کرونا با مشکلات زیادی از جمله کمبود تخت بیمارستانی و نیروی پرستار مواجه بودکه نگرانیهایی از بابت شیوع نوع هندی آن با نام دلتا از سوی مسوولان دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان اعلام شد که طبق گفته آنان سرایت پذیری این ویروس، ۴۰ درصد بیشتر از نوع قبلی بود که موجی از نگرانی را در میان مردم و مسئولین به وجود آورد.امروز ویروس کرونای دلتا در سراسر شهرها و روستاهای هرمزگان پراکنده شده است و شرایط بسیار وخیم است، در بندرعباس به عنوان مرکز استان با توجه به حجم بیش از اندازه مراجعات بیماران، دیگر تختی برای بستری بیماران وجود ندارد و برخی از بیماران در راهرو بیمارستان شهید محمدی بستری شدهاند که این مسئله نشان می دهد آن حجم از نگرانی ها بیراه نبود .
اما متاسفانه این نگرانی ها در میان مردم نه تنها موجب رعایت بیشتر پروتکل ها از سوی آنها نشد بلکه آمارها نشان می دهد میزان رعایت پروتکلهای بهداشتی در استان کاهش بسیار چشمگیری داشته و از حدود 95 درصد به زیر 35 درصد رسیده است که خود این مطلب نیز یک زنگ خطر و هشدار جدی است چرا که نباید مردم ویروس کرونا و شیوع انواع سویههای آن را امری عادی بپندارند و دچار سهلانگاری شوند در حال حاضر شرایط بیمارستانی استان نیز مطلوب نیست و حجم مراجعات بیماران افزایش یافته و بیم آن میرود پیک فعلی مهار نشده وارد پیک بعدی آن هم با شیوع ویروسی به مراتب خطرناکتر شویم. با توجه به هر آنچه گفته شد وضعیت شیوع کرونا در هرمزگان حاد و بحرانی بوده و ضروری است مردم به هشدارهای دانشگاه علوم پزشکی به صورت جدی توجه کنند تا از ابتلا به این ویروس مرگبار در امان بمانند.البته درست است که رعایت پروتکلهای بهداشتی نقش بسزایی در پیشگیری از ابتلا به این ویروس خواهد داشت اما صرفاً نمیتواند عامل بازدارندهای برای کاهش میزان شیوع بیماری باشد و بایستی در کنار همکاری مردم و رعایت 100 درصدی هموطنان، مسئولان استانی و کشوری نیز نقش خود را در مدیریت بیماری بشناسند و بدان واقف باشند و تصمیمات بجا و درست گرفته و سلامت عمومی مردم را مد نظر قرار دهند تا شاهد ریشهکنی این ویروس منحوس در هرمزگان و سراسر ایران عزیز باشیم.
معصومه زارعی/ دریا