دریانیوز: هر چند موقعیت جغرافیایی و وضعیت بارندگی ایران باعث شده در تمام تحلیل‌های دهه‌های گذشته، این کشور در فهرست کشورهای کم آب طبقه بندی شود، اما به نظر می‌رسد این وضعیت امروز به یک بحران رسیده است. در طول ماه‌های گذشته موضوع کم آبی به عنوان یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های اقتصاد ایران مطرح بوده و از قطعی برق در خرداد ماه گرفته تا مشکلات تامین آب در تعدادی از استان‌های کشور به خصوص خوزستان، کاهش منابع آبی کشور به عنوان یک نگرانی جدی مطرح شده است. هرچند بخش قابل توجهی از تولیدات برق ایران مستقیما با نیروگاه‌های برق آبی ارتباط ندارد اما نبود بارندگی و استفاده بی رویه از سفره‌های آب زیرزمینی باعث شده در فصل گرم سال از تامین برق لازم برای خانه‌ها و واحدهای صنعتی گرفته تا تامین آب کشاورزی، دام پروری و حتی شرب مردم با اما و اگرهای فراوانی مواجه باشد، موضوعی که علت اصلی آن از سوی رئیس اتاق بازرگانی ایران، نبود آینده پژوهی و نهایی نکردن تصمیمات بلندمدت بوده است.

نقشه‌های مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا از احتمال تداوم کم‌بارشی و خشکسالی در پاییز امسال حکایت دارد. کمتر از یک‌ماه و نیم دیگر تا پایان سال آبی ۱۴۰۰- ۱۳۹۹باقی مانده و میزان بارش‌ها ۳۴ درصد کمتر از میانگین ۵۲ سال اخیر است؛ در این میان پیش‌بینی‌های هواشناسی از احتمال افزایش دمای هوا در پاییز پیش رو و تداوم کاهش ۳۰ درصدی بارندگی در این فصل نسبت به دوره‌های بلندمدت حکایت دارد.احتمال کشیده شدن دامنه خشکسالی به فصل پاییز در حالی مطرح می‌شود که افت شدید بارش‌های جوی در ماه‌های گذشته باعث خالی ماندن حدود ۵۱ درصد از ظرفیت مخازن سدهای کشور شده است. آخرین آمارهای وزارت نیرو از وضعیت سدهای کشور، ذخیره آب مخازن را ۴۹ درصد اعلام کرده که ۲۹ درصد کمتر از مدت مشابه در سال آبی گذشته است.با توجه به کیفیت بارش‌های جوی در اقلیم خشک و کم باران ایران، احتمال جبران اندکی از کم‌بارشی‌های سال آبی ۱۴۰۰- ۱۳۹۹در ۴۵ روز باقی مانده از این سال آبی بسیار ناچیز و نزدیک به صفر است؛ اما حکایت بارش‌های پاییزی از این مقوله جداست و پیش از این نیز امید می‌رفت با بارش‌های پاییزی، معادلات کم‌آبی تغییر کند.

نکته اینجاست که این امید فقط درصورتی به نتیجه مطلوب می‌رسد که فصل پاییز مشمول تبعات تغییر اقلیم، افزایش دما و بروز خشکسالی نشود؛ این در حالی است که نقشه‌های مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا نشان می‌دهد در پاییز امسال با احتمال ۶۰ تا ۷۰ درصد، کم‌بارشی حدود ۳۰ درصدی نسبت به بلندمدت وجود خواهد داشت و این یعنی خشکسالی و کم‌بارانی سال آبی ۱۴۰۰-۱۳۹۹ به ‌احتمال ‌قوی در پاییز امسال نیز ادامه خواهد داشت. براساس پیش‌بینی‌ها، انتظار می‌رود پاییز امسال نیم تا یک درجه گرم‌تر از نرمال باشد و بارندگی‌ها  نیز دیرهنگام شروع شود. به‌نظر می‌رسد، با جمع شدن این دو عامل، یعنی تداوم کم‌بارشی و همچنین افزایش دما و تأخیر در بارش‌های پاییزی، محتمل‌ترین سناریو در فصل پاییز امسال، تداوم وضعیت فعلی بارندگی و خشکسالی باشد.

محمد هادی صادقی/ دریا