دریانیوز: استفاده از ماسک اولین و ساده‌ترین راه مقابله با ویروس کروناست. با گسترش نوع دلتای بیماری کووید-۱۹، که به گونه‌ای تهاجمی و با قدرت سرایت زیاد افراد را مبتلا می‌کند، مقامات کشورها بار دیگر مقررات استفاده از ماسک در محیط‌های سربسته و عمومی را تشدید کرده‌اند و از مردم خواسته‌اند ماسک را فراموش نکنند. طبق تحقیقات انجام شده کووید-۱۹ بیشتر از سوی مبتلایانی منتقل می‌شود که هیچ‌گونه علائمی ندارند.لزوم استفاده از ماسک به همین دلیل این روزها نقش پررنگی پیدا کرده است. این کار نه‌تنها برای محافظت از خود، که برای مراقبت از جان افرادی است که در تماس نزدیک با شما هستند. اما برخی افراد با توجه به تاکید فراوان و با گذشت یک سال نیم از شیوع کرونا همچنان از ماسک استفاده نمی کنند که دلیل استفاده نکردن بخشی از جامعه از ماسک را می‌توان به دو دسته عدم تمکن مالی و یا نداشتن آگاهی از مخاطرات کرونا تقسیم کرد.

بخشی از جامعه به دلیل ناآگاهی نسبت به مخاطرات ابتلا به کرونا از ماسک استفاده نمی‌کنند، عده‌ای دیگر با این تصور که دارای بدن قوی هستند و یا این‌که پیش از این مبتلا شده و دیگر کرونا نمی‌گیرند، از ماسک استفاده نمی‌کنند. برخی هم تا وقتی یکی از اعضای خانواده‌شان به این بیماری مبتلا نشود،  نمی توانند درک درستی نسبت به آن داشته باشد، اینها همه ناشی از ناآگاهی است.  برخی هم با استفاده از این الفاظ که اعتقادی به کرونا ندارند از ماسک استفاده نمی‌کنند باید با افزایش آگاهی و آموزش از طریق رسانه‌ها مخاطرات ابتلا به کرونا را یادآور شد. البته عده‌ای هم ارتباط مستقیم با رسانه‌ها ندارند باید آنها را به صورت خوشه‌ای آگاه کرد. بخشی دیگر از جامعه کسانی هستند که علی‌رغم داشتن آگاهی به ناچار و جهت تامین معیشت خانواده هر روز از خانه خارج می‌شوند ولی امکان تهیه ماسک ندارند، چون حتی اگر قبول کنیم ماسک به نرخ مصوب ۱۳۰۰ تومان در دسترس است باز هم عملا یک خانواده با درآمد کم این امکان برایش فراهم نیست که روزانه ماسک با این قیمت تهیه کند چون این به معنای تحمیل هزینه مضاعف به سبد خانوار است حال این‌که عملا ماسک با نرخ دولتی در دسترس نیست و عده‌ای سوداگر با سودهای غیرمتعارف ماسک را به قیمت بالاتر می‌فروشند. این نشان می‌دهد که امکان تهیه ماسک برای خانواده‌های نیازمند و با درآمد پایین عملا فراهم نیست.

باید دولت به عنوان یکی از مسئولیت‌های اجتماعی ماسک برای نیازمندان تهیه کند و آن عده‌ای که علی‌رغم نداشتن مشکل مالی از ماسک استفاده نمی‌کنند را مجبور به استفاده کرد. این امکان در مکان‌های عمومی همچون مترو، پاساژها و بسیاری از مکان‌ها با گیت‌های ورودی و یا مغازه ها وجود دارد.  ایران که در مواجهه با ویروس کرونا خسارت‌های زیاد مالی و جانی را تحمل کرده، به سبب تحریم‌ها تلاش داشته تا بخش قابل توجه نیاز خود در جنگ با کووید-۱۹ را داخلی‌سازی‌ کند در نتیجه در این دوره حتی از صادرات اقلام پیشگیری و درمان ویروس کرونا جلوگیری شده است. آمارها نشان می‌دهد: بیش از ۹۹درصد از ارزش صادرات ماسک ایران تا تیرماه ۱۳۹۹ صورت گرفته زیرا دولت در ۲۰ تیرماه پارسال صادرات ماسک را ممنوع اعلام کرد. نکته جالب اینکه با وجود ممنوعیت صادرات، در آمارهای رسمی میزان صادرات ماسک در طول دوره شهریور تا پایان دی‌ ۹۹ بیش از ۵۶.۹ هزار دلار ماسک ایرانی صادر شده است. راز این معما را باید در طبقه‌بندی تعرفه‌های گمرکی جست‌وجو کرد.

در میان مقاصد صادرات ماسک ایرانی، بیشترین صادرات به ۲ کشور کویت و عراق با مجموع سهم از ارزش ۸۲درصد و بیشترین واردات هم از کشور چین با سهم ۷۹درصدی از ارزش واردات، صورت گرفته است. البته برخی کشورها مانند ارمنستان، ایتالیا و افغانستان هم جزو مبادی واردات و هم در فهرست مقاصد صادراتی ایران برای ماسک تنفسی قرار دارند. براساس اعلام اتاق تهران، ماسک تنفسی دارای پتانسیل ارزآوری بالایی است و میانگین قیمت صادرات ماسک تنفسی در سال گذشته ۱۸ دلار در هر کیلوگرم بوده که ۵۹ برابر میانگین قیمت صادرات بدون نفت خام ایران است. با این حال به‌ دلیل ممنوعیت صادرات، امکان صادرات از تیرماه سال گذشته و امکان ارزآوری از محل صادرات ماسک به‌شدت افت کرده و به صفر رسیده است. میانگین قیمت صادرات ماسک تحت تعرفه فصل ۶۳ در سال گذشته ۱۴ دلار در هر کیلوگرم و تحت تعرفه فصل ۹۰ حدود ۳۰ دلار در هر کیلوگرم یعنی دوبرابر تعرفه مشابه در فصل ۶۳ برآورد می‌شود درحالی‌که میانگین قیمت واردات ماسک تنفسی در سال گذشته ۷۲ دلار در هر کیلوگرم بوده که تقریباً ۴ برابر میانگین صادرات ماسک ایران است.اما همزمان با شیوع ویروس همه‌گیر کووید-۱۹ تجارت کالاهایی برای مقابله با کرونا جذاب شده است.

در میان این کالاها، ماسک صورت که یکی از مهم‌ترین کالاهای مقابله با این ویروس محسوب می‌شود، دارای رشد تجارت در جهان چه در صادرات و چه در واردات بوده است. صادرات و واردات ماسک صورت نسبت به سایر کالاهای مقابله با کرونا دارای افزایش قابل‌توجهی بوده است. امروز با توجه به شرایط ایجاد شده و وضعیت تولید، زمینه صادرات می‌تواند فراهم شود. واحد‌های تولیدی با توجه به حجم بالای دپوی ماسک می‌توانند اقدام به صادرات محصولات تولیدی خود کنند. تولیدات از ۲۰۰ هزار ماسک در روز، در اسفند ۹۸ که آغاز فاز عملیاتی مقابله با کرونا بود، آغاز شد و امروز تولیدات صنعتی  به ۲۷ میلیون عدد در روز رسیده است.

بهاره محمد حسینی زاده/ دریا