دریانیوز:  همزیستی با کرونا را باید آموخت، ویروس کرونا از بین رفتنی نیست و فعلا در کنار ماست، باید بیاموزیم چگونه با کرونا زندگی کنیم . بیش از یک سال از شیوع کووید ۱۹ در سراسر جهان می‌گذرد. کم و بیش تمام کشورهای جهان به این بیماری آلوده شده‌اند، در نتیجه قرنطینه، دورکاری و استفاده از ماسک و فاصله گذاری اجتماعی به هنجاری در زندگی امروز تبدیل شده‌اند. از روزهای پایانی سال ۲۰۱۹ که سروکله ویروس مزاحمی به نام کرونا به جوامع انسانی باز شد، تا امروز که حدود 19 ماه از حضورش می گذرد میلیون ها نفر مبتلا به این بیماری آزاردهنده شدند؛ و بسیاری از آنها نیز جان خود را از دست داده اند و حالا سویه‌های جدید و جهش یافته ویروس اولیه حتی قوی‌تر، کشنده‌تر و با سرعت بیشتری در حال گسترش در سطح جهان است. پ

طی یک سال گذشته تلاش‌ها برای جلوگیری از شیوع این بیماری فقط به اقدامات احتیاطی محدود نشد، علاوه بر تلاش جهت تولید واکسن‌های کارآمد، انواع و اقسام اپلیکیشن‌های ردیابی و هشدار، تحقیقات گسترده روی داروهای موجود (جهت تغییر کاربری و درمان کرونا) و همچنین توسعه داروهای جدید برای این منظور انجام شد.با این وجود هرچند طی بازه گفته شده دانشمندان دستاوردهایی داشتند و چند واکسن کارآمد تولید شد، اما از سوی دیگر شرایط واکسیناسیون، رفتار و جهش‌های ویروس کرونا نظر کارشناسان را درباره آینده این بیماری و زمان ریشه کن کردن آن بارها تغییر داد.

پیش‌بینی محققان از آینده کرونا

در میان شک و تردیدهای اکثریت دانشمندان و جامعه جهانی پزشکی درباره زمان پایان این همه گیری و بازگشت به زندگی عادی، "اوگور شاهین"، بنیان‌گذار ترک تبار شرکت داروسازی بیوان‌تک و سازنده واکسن فایزر، ادعا می کند که در صورت ادامه واکسیناسیون، محدودیت‌های مرتبط به کرونا از پاییز آینده به تدریج برچیده می شود.هرچند وی نیز همچنان تأکید می‌کند که ویروس کرونا از بین نخواهد رفت و دست کم یک سال دیگر طول می‌کشد تا وضعیت کاملا تحت کنترل قرار گیرد. برخی دیگر از محققان معتقدند این ویروس به شکل یک الگوی فصلی در می‌آید که مانند آنفلوانزا زمستان هر سال شیوع می‌یابد. البته به نظر می‌رسد آنفلوانزا بسیار سریع‌تر از ویروس کرونای جدید جهش می‌یابد و در نتیجه سیستم دفاعی بدن را دور می‌زند. به همین دلیل است که فرمول واکسن‌های این بیماری باید هر سال دوباره تعیین شود، اما در خصوص کووید ۱۹ احتمالاً به چنین فرایندی نیاز نباشد. بنابر گزارش دویچه وله، وی همچنین معتقد است که از آن پس کروناویروس و گونه‌های جهش‌یافته آن اینجا و آنجا سر بلند می‌کنند اما دیگر ترسناک نخواهند بود. گراد مارک لیپسیچ، اپیدمیولوژیست از هاروارد و همکارانش نیزدر مقاله ای با بررسی سناریوهای احتمالی نوشتند «ابتلا به کووید تا ۲۰۲۵ به مدت مصونیت نسبت به این ویروس بستگی خواهد داشت.» همچنین کمیته اضطراری سازمان جهانی بهداشت در این خصوص اعلام کرد: پایان بیماری همه‌گیر کرونا دور است.

براساس گزارشی از شبکه خبری بی بی سی، "مری رامزی"، رئیس بخش ایمونولوژی وزارت بهداشت انگلیس اخیرا پیش بینی کرده است که (با توجه به جهش های کرونا ویروس) احتمالا مردم مجبور می شوند طی چند سال آینده از ماسک استفاده کرده و فاصله اجتماعی را رعایت کنند. پروفسور اوسین تاکید کرد که این کمیته دو توصیه اصلی را ارائه داده است که یکی از آن‌ها دفاع از دسترسی عادلانه به واکسن‌ است. وی درباره دومین موضوع گفت که با توجه به نابرابری در دسترسی به واکسن، تزریق دُز سوم که برخی از شرکت‌های داروسازی مانند بیون‌تک و فایزر اشاره کرده‌اند، توصیه نمی‌شود.

واکسن‌ها و ایمنی دسته جمعی

جهش‌های جدید کرونا، تصویر امیدبخش پایان کرونا در آینده نزدیک را مخدوش کرده تا جایی که ویروس‌شناسان می‌گویند با وجود واکسیناسیون گسترده در بسیاری از کشورهای جهان، به نظر می‌رسد تا چند سال دیگر، کرونا پابرجا باشد. واکسن‌هراسی، بی‌توجهی به رعایت پروتکل‌ها، قرنطینه‌های گاه و بیگاه و سویه‌های جدید ویروس، دایره شیوع را گسترده‌تر کرده است؛ به همین دلیل نیز تاکید ها بر واکسیناسیون با سرعت بالا در مدت زمان کم است اما این اتفاق به دلیل کمبودهای مقطعی واکسن در ایران، تاکنون صورت نگرفته است. در این بین با نزدیک شدن به پایان تابستان، نگرانی از شیوع گسترده‌تر بیماری در پاییز هم بالاتر رفته است پس در این وضعیت نباید به نوع واکسن توجه کرد. تمام واکسن‌ها با کارایی بالای ۶۰ درصد در برابر کرونا موثرند. کشورهایی که واکسیناسیون کووید ۱۹ را آغاز کرده‌اند، به زودی شاهد کاهش شدت ابتلاء به این بیماری خواهند بود.

اما مدت زمان بیشتری طول می‌کشد تا میزان تأثیرگذاری واکسن‌ها کاهش مسری بودن بیماری را نشان دهد. اطلاعات آزمایش‌های بالینی نشان می‌دهد واکسن‌هایی که از عفونت‌های دارای علامت جلوگیری می‌کنند، احتمالاً اجازه انتقال ویروس در افراد را نیز نمی‌دهند. اگر واکسن از انتقال بیماری جلوگیری کند و در صورتیکه برای شاخه‌های جدیدتر نیز کارآمد باشد، احتمالاً ویروس در برخی مناطق که تعداد کافی از جمعیت واکسینه شده‌اند، از بین می‌رود.

کرونا به عنوان یک ویروس بومی

رویترز در گزارشی می‌نویسد: بسیاری از کارشناسان در سراسر جهان پیش بینی‌های کریس موری یکی از کارشناسان بیماری در دانشگاه واشنگتن درباره میزان گسترش عفونت و مرگ‌های ناشی از کووید ۱۹ دنبال می‌کردند. اما او نیز دیدگاه خود را درباره مسیر پاندمی کووید ۱۹ تغییر داده است. او تا همین اواخر امیدوار بود تولید چند واکسن کارآمد به کشورها کمک کند تا ایمنی دسته جمعی به وجود بیاورند یا زنجیره انتقال را به وسیله واکسیناسیون و همچنین تولید آنتی بادی در بدن افراد (در نتیجه ابتلاء به عفونت) حذف کنند.اما ماه گذشته اطلاعات آزمایش بالینی واکسنی در آفریقای جنوبی نشان داد ممکن است روی شیوع شاخه ویروس کرونا مؤثر باشد و تأثیرگذاری واکسن را کاهش دهد.پزشکان و مقامات بهداشت عمومی بارها هشدار داده اند که حتی با انتشار گسترده واکسن‌ها هم، کووید ممکن است، بومی شود. نشریه رویترز مصاحبه‌ای با ۱۸ متخصص انجام داده که از نزدیک پاندمی را رصد می‌کنند یا مشغول کنترل تأثیرات آن هستند. این مصاحبه حاکی از اتفاق نظر جدیدی میان محققان است.

بسیاری از آنها معتقدند تأیید واکسن‌های جدید با کارآمدی بالای حدود ۹۵ درصد در اواخر سال گذشته امیدها برای بهبود وضعیت فعلی را افزایش داده است. البته آنها اکنون معتقدند ویروس کرونا به عنوان یک ویروس بومی (اندمیک) باقی می‌ماند و در جوامع مختلف شیوع می‌یابد. به همین دلیل محققان معتقدند افراد (به خصوص عده‌ای که در معرض ریسک بالای ابتلاء قرار دارند) باید همچنان اقداماتی مانند استفاده از ماسک و اجتناب از حضور در اماکن شلوغ را در بازه‌های شیوع کووید ۱۹ انجام دهند و اکنون که تمام متخصصان معتقدند این ویروس همچنان با بشر باقی خواهد ماند و در حالی که روند واکسیناسیون در دنیا، هنوز به حد ایده آل ایمن سازی جمعی نرسیده است، انتظار می‌رود، زندگی با این ویروس را یاد بگیریم و خودمان را تا حد امکان در برابر آن مقاوم سازیم.

کلام آخر

۱۸ ماه پس از اعلام وضعیت اضطراری بین‌المللی بهداشت عمومی، ما همچنان به دنبال ویروس هستیم و ویروس همچنان ما را دنبال می کند.این تعقیب و گریز کی خاتمه می یابد؟ هنوز کسی جواب قطعی و قابل استنادی به این سئوال نداده است و مطالب گفته شده چیزی به جز حدسیات و فرضیات دکترها و دانشمندان بر اساس یافته هایشان از ویروس کرونا نیست و باید این را یادآور شد که ویروس مدام در حال تغییر و تحول و شاهد ظهور جهش های جدید از این ویروس هستیم پس نمی توان به این حدسیات و پیش بینی ها خیلی امید وار بود .تنها چیزی که در حال حاضر می توان به قاطعیت گفت این است که ماسک بزنید، با اقدام به واکسیناسیون خود به روند واکسیناسیون سرعت ببخشید و بدن خود را در برابر این ویروس مقاوم سازید.دکتر "آنتونی فائوچی" مشاور ارشد دولت و رئیس بخش بیماری های عفونی در ایالات متحده در مصاحبه‌ای گفت:اگر سویه دیگری از ویروس بروز کند حتی در صورت واکسیناسیون هم، من همچنان از ماسک استفاده می کنم.

یک جهش کوچک در ساختار سویه‌ای از این ویروس کافیست تا موج دیگری از شیوع بیماری را در پی داشته باشد و به این ترتیب پیش‌بینی‌هایمان در مورد زمان بازگشت به زندگی عادی به هم خواهد خورد.با این حال برخی از متخصصان و محققان از جمله موری همچنان تصدیق می‌کنند که چشم‌انداز این بیماری می‌تواند بهبود پیدا کند.آنها معتقدند واکسن‌های جدید علیه این بیماری که با سرعت بالایی تولید شده‌اند ظاهرا توانسته‌اند حتی در صورتیکه سویه‌های جدید ویروس عامل بیماری باشند بازهم از موارد بستری در بیمارستان‌ها و همچنین مرگ و میرها تاحدی بکاهند.بسیاری از تولیدکنندگان واکسن در حال کار روی واکسن های تقویت کننده و واکسن های جدید هستند که می تواند سطح بالایی از اثربخشی را در برابر انواع مختلف ویروس داشته باشند و محققان نیز تاکید دارند که هنوز لازم است که نکات زیادی در مورد توانایی سیستم ایمنی بدن در روند مبارزه با این ویروس آموخته شود.

فاطمه هوشنگی/دریا