دریانیوز: تأمین امنیت، تحکیم نظم و اجرای قانون و عدالت، از مهمترین ارکان ثبات و سلامت نظام اجتماعی و سیاسی هر کشور است. در ایران، بخش عمده این وظیفه، بر عهده نیروی انتظامی است. همچنین در ایران برای پاسداشت مقام فعالان این عرصه روز ۱۳ مهر به عنوان روز نیروی انتظامی نامگذاری شده است. سیستم نوین ایجاد نظم و امنیت داخلی یعنی سازمان پلیس در ایران به حدود یكصد سال پیش مربوط می باشد. قبل از تأسيس نظميه ناصرالدين شاهی، امور انتظامی تهران برعهده قراول ها بود كه زير نظر كلانتر تهران خدمت میكردند. انديشه تأسيس نظام نوين ايجاد نظم و امنيت در شهرها و مناطق مختلف كشور يا همان سازمان پليس در ايران، نخستين بار در دوره ناصرالدين شاه قاجار به وجود آمد. شاه در سفر دوم خود به فرنگ، نظم و ترتيب پليس وين را پسنديد و «كنت دومونت فور» ايتاليائی را كه در وين خدمت میكرد برای ايجاد تشكيلات پليس در ايران به خدمت گرفت.نخستين تابلو شهربانی تهران در روز ۱۶م ذي قعده ۱۲۹۵ق، پس از ورود كنت، بر سردر عمارتی واقع در خيابان الماسيه(باب همايون) نصب گرديد. بر روی تابلو، عبارت «ادارۀ جليلۀ پليس دارالخلافه و احتسابيه» نقش بسته بود كه نشانمی دهد در ابتدا تأسيس، وظيفه شهربانی و شهرداری تهران در يك واحد تمركز داشته است. مدتی بعد اين اداره به وزارت نظميه تبديل شد.در زمان علاء-الدوله، تعدادی مستشار نظامی برای ژاندارمری به خدمت گرفته شد. اين گروه با سرپرستی وستداهل، مستشار سوئدی، اصلاحاتی در نظميه به وجود آورد.
مستشاران سوئدی، به آموزش اهميت زيادی میدادند و آموزشگاه هائی برای آژان ها و صاحب منصبان(افسران) در تهران و قزوين به وجود آوردند. همچنين در اين دوره، ژاندارمری و پليس تأمينات(آگاهی) نيز به سبك نوين و به همت مستشاران سوئدی در تهران ايجاد شد.پس از ورود رضاخان به عرصه سياسی كشور، نظميه به وزارت جنگ منتقل شد. از ديگر تغييرهای صورت گرفته در اين دوره، تغيير رسمی نام نظميه به شهربانی و تغيير نام های درجهها و سازمان ها و ادارات تابعه نظميه در دوره رياست سرپاس مختاری است. پليس ايران در دوره پهلوی دوم نيز، از دو قسمت مهم پليس شهرى(شهربانی) و ژاندارمرى(مرزى و روستائى) تشكيل شده بود.بعد از پيروزى انقلاب، كميته انقلاب اسلامى نيز به عنوان يكى از اركان مهم حفظ نظم و امنيت و دفاع از ارزش هاى انقلاب در داخل كشور به اين مجموعه افزوده شد. در سال ۱۳۷۰، مجلس شوراى اسلامى، با ادغام اين سه نيرو در يكديگر موافقت و تأسيس تشكيلات پليس واحد را تصويب كرد. اكنون واژه «ناجا» (نيروی انتظامی جمهوری اسلامی ايران) معرف پليس ايران است.بر اساس قانون جديد، پليس ايران، جزئى از ستاد نيروهاى مسلح و وابسته به وزارت كشور و در تبعيت از رهبری معظم نظام قرار دارد. در حال حاضر پليس جديد ايران شامل سه بخش تقريباً مستقل فرماندهی، حفاظت و اطلاعات و سازمان عقيدتى سياسى است.
* هدف از بزرگداشت روز نیروی انتظامی
هدف از تشکیل نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، استقرار نظم و امنیت و تأمین آسایشی عمومی و فردی و نگهبانی و پاسداری از دستاوردهای انقلاب اسلامی در چهارچوب قانون نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران در قلمرو کشور ایران است. هدف از روز نیروی انتظامی تشکر و قدردانی از بزرگ مردانی است که حافظ جان و مال و ناموس کشورمان در قلمرو مرز کشورمان هستند همچنین به نمایش گذاشتن توانمندی، اقتدار، کارآمدی و هوشمندی پلیس است. در هفته نیروی انتظامی با تقویت رویکرد جامعه محوری و نمایش پلیس دانش بنیان و فناورانه و مقتدر، گونههای از توانمندی، کارآمدی، هوشمندی و ذکاوت کارکنان را به منظور افزایش سطح احساس امنیت، جلب مشارکت مردمی و ارتقا انضباط اجتماعی و اخلاقی به منصه ظهور برسد.از سال ۱۳۷۸ با درخواست نیروی انتظامی و تصویب مقام معظم رهبری، فرمانده کل قوا زمان برگزاری هفته نیروی انتظامی از تیرماه به مهرماه انتقال یافت. قبلاً ۲۷ تیر به مناسبت سالروز تصویب قانون ادغام نیروی انتظامی به نام روز نیروی انتظامی و سپس هفته آخر تیرماه به نام هفته نیروی انتظامی نامگذاری شده بود و در این روز و هفته، مراسم ویژه ای برای بزرگداشت این نهاد انتظامی برگزار میگردید. ولیکن بعد از بررسیها و جمع بندی نظرات و دیدگاهها و پیشنهادهای مختلف مقرر شد هفته نیروی انتظامی در مهر ماه، برگزار شود.
از جمله عللی که برای این امر ذکر شد تعطیلی مدارس و دانشگاهها و آموزشگاهها بود، که طیف عظیم جوانان و نوجوانان کشور را تشکیل می دهند و نیروی انتظامی اصلیترین برنامههای خود را در ارتباط با این قشر تهیه و تدارک میبیند و با تعطیلات تابستانی امکان ارتباط مناسب و برنامه ریزی مطلوب برای آنها وجود نداشت، دیگر اینکه با توجه به درجه حرارت بالا در فصل تابستان امکان اجرای برنامههای مختلف برای همه اقشار مردم و در همه مناطق کمتر امکانپذیر بود.همبستگى، انسجام ملى و عمومى و نیز آرامش گسترده، حاصل وجود نظام عقیدتى مسلّط در جامعه است. هر قدر نیروى انتظامى بتواند با این نظام، صادقانه مرتبط شود، با آن احساس همدلى کند و خود را متعلق به آن بداند، اعتماد عمومى را بیشتر به خود جلب خواهد کرد.نیروى انتظامى باید در این راستا، به وضعیتى خاص برسد؛ یعنى در عین حفظ استقلال، فاصله بسیار کمى با مردم داشته باشد. لازمه تحقق این امر مهم آن است که دولت در تصحیح نگرش مردم راجع به نیروى انتظامى تلاش کند تا زمینه همکارى مردم و پلیس فراهم آید. در حال حاضر با اقدامات صورت گرفته در ایجاد زمینه هایى مناسب در ابعاد فرهنگى و تبلیغى، میزان تعامل مردم و نیروى انتظامى، افزایش چشمگیرى داشته و مهمترین اثر آن، کاهش ارتکاب جرایم و متلاشى شدن باندهاى کوچک و بزرگ بزهکارى در سطح جامعه بوده است.
بیتا هوشنگی/دریا
نسحه چاپی
ارسال به دوستان
نظرات