دریانیوز: تهیه رژیم غذائی مناسب برای افراد مبتلا به ضایعه نخاعی نسبت به رژیم غذائی افراد سالم از اهمیت بالاتری برخوردار است. بدیهی است، جیره غذائی مطلوب می تواند در پیشگیری بعضی از خطراتی که افراد ضایعه نخاعی در معرض آن قرار دارند نقش کمکی داشته باشد.امروزه افراد در مورد رژیم های غذائی متعادل آشنائی دارند ولی اکثریت قادر نیستند آنها را بطور کامل رعایت نمایند. رژیم غذائی متعادل می‌تواند از اضافه شدن وزن بدن فرد جلوگیری نماید چرا که وزن اضافه زمینه ساز افزایش بروز بیماریهای قلبی و دیابت بوده و باعث وابسته شدن بیشتر فرد به دیگران است. همچنین رژیم مناسب می تواند از بروز زخمهای فشاری جلوگیری نموده و در خوب کارکردن روده ها و مثانه نیز نقش داشته باشد. ایجاد تغییرات کوچک در رژیم غذائی به مرور زمان می تواند تاثیرات بزرگی را ایجاد نماید. همواره فرد بایستی اطمینان داشته باشد که سه مورد در رژیم غذایی وی رعایت شود. مصرف فیبر کافی، مصرف مایعات و عدم مصرف چربی شاید یکی از آسانترین، بهترین و سودمندترین تغییراتی که می توان در رژیم غذائی ایجاد کرد مصرف پنج وعده میوه و سبزیجات در روز است. یک قطعه میوه، یک لیوان کوچک آب میوه، یک مشت میوه خشک شده یا سه قاشق از سبزیجات همگی به عنوان یک وعده محسوب می شوند.آب میوه فقط یکی از بخشهای وعده های پنجگانه رژیم غذائی روزانه به حساب می آید که حتی اگر بیشتر مصرف شود از فیبری که سایر بخشها دارند بی بهره است.اگر فرد مشکل اضافه وزن داشته باشد لازمست یک رژیم متعادل با کالری کم مصرف نماید.

در این مورد ۳ وعده غذائی توصیه می شود که هر وعده از بخشهای کوچکی تشکیل شده است. باید نصف بشقاب رژیم غذائی سبزیجات مصرف شود.در موقع خرید غذاهای آماده بایستی مواردی انتخاب شوند که دارای برجسب راهنمای درج مشخصات اجزای تشکیل دهنده آن غذا باشند. مثلا” اگر روی آن ۲۰ گرم چربی در ۱۰۰ گرم ماده غذائی درج شده باشد این مقدار چربی زیاد است یا ۵/۱ گرم نمک در ۱۰۰ گرم غذا مناسب نیست. بطور کلی در رژیمهای غذائی دو نوع فیبر وجود دارد: فیبر قابل حل و فیبر غیر قابل حل. از جمله فیبرهای قابل حل می توان به میوه ها و سبزیجات و فرنی اشاره کرد. نمونه فیبرهای غیر قابل حل: نان گندم خالص، ماکارونی، حبوبات و برنج سبوس دار هستند. فیبرهای قابل حل می توانند به کاهش کلسترول کمک کنند ،در حالیکه فیبرهای غیر قابل حل کمک می کنند تا مدفوع نرم و جحیم شکل بگیرد تا در زمان کمتری از روده ها عبور نماید. در افرادی که روده آنان دارای فعالیت حرکتی کمتری است، هر چه مصرف فیبر کمتر باشد مدفوع سفت و خشکتری تشکیل می شود. در صورت کاهش فیبر غیر قابل حل، مصرف میوه و سبزیجات مفید خواهد بود.نکته مهمی که و جود دارد این است که توصیه می شود مایعات به میزان ۲ لیتر در روز مصرف شود. البته این مقدار نسبت به افراد مختلف فرق می کند. ۲ لیتر تقریبا” معادل ۱۰ فنجان یا ۸ لیوان است که به دلخواه در طول روز بطور منظم بایستی مصرف شود. در بین مایعات، آب سالمترین نوشیدنی محسوب می شود ولی آب میوه جات یا سبزیجات یا نوشیدن چای و قهوه به مقدار کم نیز مؤثر هستند.

نکته  ی مهم دیگر این است که هرگونه تغییری که در میزان فیبر و مایعات مصرفی جیره غذائی ایجاد می شود، بایستی بصورت تدریجی و طی دوره زمانی یک هفته ای اعمال گردد. در برخی افراد نیز که مواد مسهل مصرف می کنند، استفاده صحیح از جیره ی غذائی فیبردار نیاز به آن مواد را کاهش می دهد.البته چنانچه مایعات به میزان کافی مصرف شود به مثانه هم کمک خواهد کرد. شواهد نشان می دهد که در برخی افراد، مصرف روزانه یک لیوان آب کران بری ( همان ذغال اخته خودمان)یا قره قاط از عفونت های مثانه جلوگیری نموده است. متاسفانه مطالعات زیادی در این مورد به عمل نیامده است. برای مصرف کران بری بهتر است که یک لیوان غلیظ ( با کیفیت مطلوب آن ) یا دو لیوان رقیق از آن استفاده شود. ولی معمولا” توصیه می شود که همراه با وارفارین مصرف نشود. تشکیل سنگهای ناحیه ادراری در اغلب افراد مبتلا به ضایعه نخاعی شایع است. به همین علت مصرف غذاهای غنی از کلسیم برای آنان توصیه نمی شود.

بهزاد رحیمی : فیزیوتراپیست