دریانیوز: یکی از بهترین و در دسترس ترین راه های کنترل پاندمی کرونا در ایران و جهان، تزریق واکسن مناسب می باشد. انستیتو پاستور ایران در طول صد سال گذشته پیشرو در دسترس قراردادن واکسن های موثر برای مردم ایران و جهان بوده است و اکنون نیز در شروع سده دوم فعالیت خود، در تعامل با انستیتو فینلای کشور کوبا، که از موسسات پیشرو واکسن سازی محسوب می شود، واکسن کرونای کنژوگه را برای بیماری کرونا در دست توسعه و تولید دارد. برای دستیابی به این هدف، نیاز به بررسی اثربخشی و عوارض جانبی احتمالی این واکسن می باشد که مراحل اول و دوم این بررسی در کشور کوبا بر روی بیش از 1000 نفر انجام شد .

واکسن «پاستوکووک» که تولید شده بود و باید مدت ۱۴ روز قرنطینه خود را طی می‌کرد؛ در نهایت همانطور که رئیس سازمان غذا و دارو قبل تر نیز وعده داده بود که واکسن کرونا تولید پاستور نیمه اول مهر به مصرف عمومی می رسد، ۱۲ مهر این واکسن به سبد واکسیناسیون کشور اضافه و اولین پارت از محموله ۶ میلیون دوزی واکسن پاستوکووک آزاد و توزیع شد. براساس پیش‌بینی‌های رئیس سازمان غذا و دارو، در آبان ماه طبق وعده شرکت‌های سازنده ۱۰ میلیون دوز واکسن پاستوکووک تحویل وزارت بهداشت خواهد شد که بخشی از آنها در ایران فیلینگ و بخشی نیز به‌طور کامل در ایران تولید می‌شود.

واکسن پاستوکووک، دارای یک دوز یادآور

رئیس انستیتو پاستور ایران با بیان اینکه پاستوکوک یکی از بی خطر ترین و ایمن ترین واکسن های دنیاست، گفت: این واکسن تنها واکسنی در دنیاست که دُز یادآور همراه خود دارد.علیرضا بیگلری گفت: در هفته جاری، رگولاتور کوبا به سوبرانا۲ برای کودکان در سن ۲ تا ۱۸ سال هم مجوز مصرف اضطراری داده است. این واکسن، همان واکسنی است که در ایران با نام پاستووکوک تولید و عرضه می شود. مجوز استفاده اضطراری بر اساس نتایج انجام کارآزمایی بالینی در این گروه سنی داده شده است. این واکسن در کودکان دو دوزه خواهد بود. در صورت تایید سازمان غذا و داروی وزارت بهداشت، امکان استفاده از این واکسن در کودکان هم فراهم خواهد شد. نتایج مطالعه کوبا در افراد بالای 18 سال، اثربخشی 65 درصد را در رژیم دو دوزه و 92 درصد را در رژیم سه دوزه نشان داده بود و نتایج گزارش آنالیز میانی مطالعه در ایران هم به زودی در اختیار عموم قرار خواهد گرفت.

با توجه به پیک جدید اپیدمی در کشور که در آن واریانت دلتا واریانت غالب بود، با توجه به تایید سازمان غذا و دارو، مقررشد که دریافت کنندگان دو دوز واکسن پاستوکووک (سوبرانا2) در کشور (اعم از افراد شرکت کننده در مطالعه کارآزمایی بالینی و افرادی که این واکسن را در واکسیناسیون عمومی دریافت کرده بودند) دوز یادآور نیز تزریق شود و از این رو طبق برنامه، دو دوز واکسن پاستوکووک و یک دوز واکسن سوبراناپلاس به افراد تزریق می‌شود. همانگونه که مستحضرید امروزه در مورد سایر واکسن ها نیز موضوع استفاده از نوبت سوم واکسن مطرح است ولی این مهم، در طراحی واکسن فعلی مشترک انستیتو فینلای کوبا و انستیتو پاستور ایران از همان ابتدا دیده شده بود.

ویژگی منحصر بفرد واکسن «پاستوکوک» در جهان

علیرضا بیگلری، رئیس انستیتو پاستور ایران در نشست خبری با اشاره به آخرین وضعیت تولید واکسن کرونا پاستوکووک که محصول مشترک ایران و کوبا است، اظهار داشت: این واکسن بر مبنای پروتئین است و یکی از ایمن‌ترین واکسن‌های دنیا به شمار می‌رود و تنها واکسنی است که در کنار خود دز یادآور تولید کرده و قابلیت استفاده در سنین 3 تا 18 سال و بالای 18 سال را دارد. وی با بیان اینکه این واکسن می‌تواند با بازمهندسی مجدد با چندین جهش در واکسن اصلی و یادآور مقابله کند، یادآور شد: خوشبختانه کارآزمایی بالینی مراحل یک و دو آن با موفقیت گذرانده شده به طوری که در فاز سوم 44 هزار نفر در کوبا و 24 هزار نفر در هر شهر کشور مورد مطالعه قرار گرفته و کارآیی و ایمنی خود را به اثبات رسانده است. 

رئیس انستیتو پاستور ایران با اشاره به ویژگی‌های خاص واکسن پاستوکووک، تصریح کرد: پاستوکووک واکسنی است که علاوه بر ایمنی خوبی که ایجاد می‌کند یکی از بی‌خطرترین واکسن‌های دنیا است؛ ضمن اینکه در گروه سنی زیر 18 سال مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ به طوری که یکی از ویژگی‌های آن این است که می‌توان از آن برای دانش‌آموزان استفاده کرد. بیگلری با تأکید بر اینکه افتخار داریم واکسنی مطمئن برای کودکان و بالغین عرضه کرده‌ایم، یادآور شد: با توجه به اینکه این واکسن می‌تواند یادآور واکسن در کسانی که قبلا به کرونا مبتلا شده‌اند باشد؛ به این شکل که می‌توان یک دز یادآور از آن استفاده کرد، ضمن اینکه از این واکسن می‌توان برای دزهای یادآور واکسن‌های دیگر استفاده کنیم.وی ابراز داشت: این واکسن تنها واکسنی در دنیاست که دز یادآور همراه خود دارد، به طوری که کارآیی 92.6 درصدی را در پیشگیری از ابتلا به کرونا نشان داده است. رئیس انستیتو پاستور ایران اضافه کرد: با توجه به اینکه در بیش از 99 درصد افراد ایمنی‌زایی با سه دز دیده می‌شود؛ در نتیجه در کودکان نیاز به دز یادآور نیست؛ با توجه به اینکه در آینده ما نیاز به دز یادآور خواهیم داشت و می‌توانیم در فرم‌های بعدی برای ارتقاء ایمنی از آن استفاده کنیم؛در نتیجه به اندازه کافی از این واکسن در اختیار ما قرار دارد. 

بیگلری تصریح کرد: گزارش‌ها نشان می‌دهد واکسن‌ها در کشورهای غربی و اروپایی کارآیی 95 درصدی داشته و وقتی با موج دلتا روبه‌رو شدند این کارآیی به نصف رسید اما افتخار می‌کنیم تا اعلام کنیم امروز واکسنی معتبر را به مردم کشورمان نشان داده‌ایم و مردم با خیال راحت می‌توانند از این واکسن استفاده کنند.

جزئیات جدید از تزریق واکسن پاستور به کودکان

مدیر گروه تحقیقات بالینی انستیتو پاستور ایران با بیان اینکه اگر کودکان واکسینه نشوند، چرخه ویروس ادامه پیدا می‌کند، گفت: البته این موضوع به معنی این نیست که کودکان را واکسن بزنیم و دو ماه دیگر آن‌ها را با همان شرایط قبلی به مدرسه بفرستیم و همه آن نکات ایمنی مانند تهویه هوای نیز مطرح است. آمیتیس رمضانی درباره تزریق واکسن پاستور به کودکان اظهار کرد: در حال حاضر برنامه‌ای برای سنین زیر شش سال نداریم. در کوبا برروی دو تا ۱۸ ساله‌ها کارآزمایی بالینی را انجام داده‌اند، نتایج این بود که خوب است و عوارض نداشته است و می‌شود سنین ۲ تا ۱۸ ساله را واکسیناسیون کرد، اما به این خاطر که قضیه بازگشایی مدارس حل شود، فعلاً واکسن را برای گروه سنی ۶ تا ۱۸ سال در نظر گرفته‌ایم. وی افزود: بیشتر کشورها هم به همین صورت عمل می‌کنند و یک دفعه در تمام گروه‌های سنی را واکسینه نمی‌کنند. برای مثال برخی کشورها ۱۵ تا ۱۸ ساله‌ها را واکسینه می‌کنند و به همین صورت به شکل تدریجی به سنین پایین می‌رسند و چندان سریع به همه گروه‌های سنی واکسن نمی‌زنند. برای همین بهتر است ما هم تدریجی رفتار کنیم. مدیر گروه تحقیقات بالینی انستیتو پاستور ایران در پاسخ به این سوال که عوارض واکسن پاستوکووَک برای کودکان دقیقاً به چه صورت است، گفت: در مطالعاتی که در کوبا انجام داده‌اند، عوارض بسیار محدود و بیشتر موضعی بوده. نوع تکنولوژی این واکسن نیز بر پایه پروتئین است و نسبت به این تکنولوژی تقریباً خاطرجمعی داریم، به این علت که این نوع واکسن را قبلاً هم داشته‌ایم. برای مثال واکسن اچ پی وی هم که بر پایه پروتئین است، سالهاست در کشورهای مختلف از جمله کشور خودمان به سنین ۹ تا ۱۱ سال تزریق می‌شود. به همین دلیل که این واکسن با تکنولوژی تقریباً مشابه در همه کشورها سال‌ها است که به کودکان تزریق می‌شود، بیشتر خاطرجمع هستیم. 

وی در پاسخ به این سوال که عوارض این واکسن برای کودکان چیست، گفت: در کوبا که مطالعات کردند، دریافتند که عوارضش بسیار محدود و بیشتر موضعی بوده است، این باعث می‌شود که باز هم خیالمان راحت‌تر باشد. به طور کلی واکسن در کودکان نسبت به بزرگسالان چندان واکنش نشان نمی‌دهد و به طور کلی بیماری‌های ویروسی در کودکان راحت‌تر و کم عارضه‌تر بروز و بهبود پیدا می‌کنند تا بالغان. در آبله مرغان هم می‌بینیم که کودکان بسیار راحت از بزرگسالان به این بیماری مبتلا می‌شوند. اما به هرحال همه حساسیت‌ها برای کودکان وجود دارد که دلمان می‌خواهد کمترین آسیب و عامل آنتی ژنی یا پروتئینی وارد بدنشان شود. به همین دلیل هم تا به الان صبر کردیم و سعی کردیم کودکان را آخرین گروهی درنظر بگیریم که واکسیناسیون در آن‌ها انجام می‌شود. مدیر گروه تحقیقات بالینی انستیتو پاستور ایران با اشاره به اینکه واکسن پاستوکووک کودکان دو دوز و با فاصله ۲۸ روز است، در پاسخ به این سوال که کارایی این واکسن در کودکان چه قدر است، گفت: میزان کارایی را به این سرعت نمی‌شود، حساب کرد و باید کارآزمایی بالینی انجام شود که این مساله مشخص شود. وقتی کارآزمایی این واکسن تکمیل شود و افراد دو دوز واکسن را دریافت کند، شما حداقل سه تا چهار ماه نیاز دارید که این افراد را پیگیری کنید که ببینید چند نفر آن‌ها بیمار می‌شوند و چند نفر مبتلا نمی‌شوند، تا به عدد نهایی کارایی واکسن برسیم.

هنوز به آن زمان نرسیده؛ یعنی این کار دو ماه پیش در کوبا انجام شده است و حداقل سه ماه مانده که بخواهند به میزان کارایی برسند. اما درحال حاضر مشکل و عوارضی ایجاد نکرده است و آنتی بادی آن هم خوب بوده است. وی با بیان اینکه مسئله که هنوز مشخص نشده است گروه‌های غیرمجاز واکسن پاستوکووک چه افرادی هستند، گفت: به احتمال بسیار زیاد محدودیت خاصی برای این واکسن نداریم، اما برخی احتیاط‌ها در این زمینه وجود دارد که در آینده اعلام خواهد شد. فعلاً سویه دلتا را خواهیم داشت و این سویه خوشبختانه نسبت به سویه‌هایی مانند لاندا و مو که گریز از واکسن بیشتری دارند، غالب است و نمی‌گذارد آن‌ها به این زودی در دنیا غالب شوند. در کشور ما هم هنوز دلتا حاکم است و بقیه سویه‌ها به خاطر سفرهایی که وجود دارد وارد کشور می‌شوند، اما معمولاً این سویه‌ها در مقابل دلتا شکست می‌خورند

فاطمه هوشنگی/دریا