دریانیوز: ورزش به عنوان یکی از مهمترین ارکان تأمین شادابی و سلامت، جسم و روح در زندگی افراد، نقشی اساسی و بنیادی ایفا میکند. در ایران نیز به منظور ترغیب همگان به انجام فعالیتهای ورزشی، هفتهای به نام تربیت بدنی و ورزش نامگذاری شده است تا با سرمایهگذاریهای مناسب در این حوزه بتوان پویایی و نشاط اجتماعی را ارتقا بخشید.
اهمیت ورزش از نگاه ایرانیان باستان
ورزش در نزد ایرانیان از دوران باستان دارای اهمیت بوده است در آثار تاریخنگاران این دوره مانند هردوت، گزنفون و همچنین در روایتهای شاهنامه آشکارا میتوان به اهمیت ورزش در نزد مردم ایران پی برد. بهطور کلی برنامه تربیتی و آموزشی ایرانیان به سه بخش عمده پرورش دینی و اخلاقی، تربیتبدنی و آموزش خواندن و نوشتن قابل تقسیم بود. ۲ آموزش نخست از طرف خانواده به فرزندان منتقل میشد. سوارکاری و تیراندازی از جمله مهمترین مهارتهایی به حساب میآمدند که خانوادهها به فرزندان خود میآموختند.بنابراین ورزش در زندگی روزمره ایرانی بخشی از نیاز زندگی و بقا به شمار میرفت. تعداد دیگری از ورزشها نظیر چوگانبازی، کشتی و زوبین اندازی در زمانهای صلح و بهعنوان سرگرمی مورد توجه مردم بود. به علاوه همواره حول این قدرت و زورمندی رفتارهایی تحت عنوان آداب پهلوانی، عیاری و فتوت شکل میگرفت که مستلزم آن بود که فرد ورزشکار دارای شماری از سجایای اخلاقی برای کمک به افراد ضعیف و ناتوان و همچنین آمادگی برای دفاع از مردم باشد.
مرکز اسناد آستان قدس رضوی ۴۰۰ سند مکتوب و تصویری از فعالیتهای مرتبط با تربیت بدنی در دوره های مختلف تاریخ در اختیار دارد که گویای اهمیت دادن به ورزش و قهرمانپروری در کشور باستانی ایران از سدهها قبل تاکنون است. امروزه پیامدهای مثبت ورزش در ابعاد گوناگون اجتماعی، اقتصادی و حتی سیاسی باعث گسترش روزافزون ورزش در بیشتر کشورهای جهان شده است. سید عماد حسینی، رئیس مرکز تربیت بدنی دانشگاه شهید بهشتی می گوید: تربیت بدنی با هدف سالم سازی و تربیت انسان سالم، شاداب و در نهایت جامعه ای پویا و سالم و عاری از ناهنجاری های جسمی و اخلاقی مهمترین شاخص جهت توسعه جوامع می باشد. امروزه کشورهای دنیا در تلاشند تا با توسعه فعالیت های بدنی و مهیا کردن بستر لازم برای آن، میزان امید به زندگی، ایجاد رفاقت و مودت در جامعه و سلامتی و استحکام بنیان خانواده هارا تضمین نمایند. در این میان کشور ایران که به سرعت به سوی جامعه میانسالی در حرکت میباشد به شدت این موضوع را احساس می کند.
آثار فردی ورزش
ورزش، بر جنبه های گوناگون فرد اثرمی گذارد. حرکات ورزشی، از یکسو قدرت و توانایی جسمانی ورزشکار را افزایش می دهد و از سوی دیگر، باعث سلامت بدن انسان می شود؛ نعمتی که به تعبیر امام علی علیه السلام از زیادی مال بهتر است. ورزش همچنین به تعادل جسم و جان آدمی می انجامد. با ورزش، انسان از روحی با نشاط برخوردار می شود و روح با نشاط، بدن را سرشار از طراوت و شادابی می سازد و البته بدن سالم هم، روح و جان را در دست یابی به مدارج کمال یاری می رساند.
آثار روانی ورزش
ورزش، همان طور که بر جسم آدمی تأثیر می گذارد، بر روح و روان او هم تأثیر دارد. یکی از نتایج مفید ورزش بر روی شخصیت افراد، افزایش اعتماد به نفس است. ورزشکاران موفق، خود ساخته بوده و در برابر مشکلات، مقاوم تر هستند. از دیگر نتایج روانی ورزش، افزایش شور و نشاط ورزشکار و امید به آینده اوست. آدمی، با ورزش کمتر به دام وسوسه و گناه می افتد و به عادت های زشت، مثل اعتیاد دچار نمی شود. از دیگر آثار روانی ورزش، ویژگی ضدّ خمودگی و افسردگی آن است. ورزش، ورزشکار را سرزنده ساخته و او را در برابر دلمردگی بیمه می کند.
ورزش از دیدگاه قرآن و سنت
در فرهنگ اسلام، ورزش، ابزاری بسیار مؤثر برای بالندگی و کمال انسان به شمار می رود. اسلام، ورزش را بنا بر پنج اصل تأیید می کند:1. نزدیکی به خداوند: ورزش می تواند به انسان مؤمن توانایی و سلامت بهتر و بیشتری بدهد تا از آن برای ادای تکالیف دینی و دستورهای الهی استفاده کند؛ چنان که حضرت علی علیه السلام نیز از خداوند می خواهد: «اِلهی قَوِّ عَلی خِدمَتِکَ جَوارِحی؛ پروردگارا! اعضای بدنم را برای خدمت گزاری بر خودت نیرومند ساز!» 2. تعادل جسم و جان: پهلوانان و ورزش کاران هم باید جسم را تقویت کنند و هم به تهذیب نفس بپردازند که این تعادل، از راه ورزش کردن صورت می پذیرد. 3. تأمین سلامت: حضرت علی علیه السلام می فرماید: «سلامت، از برترین نعمت هاست» که بی شک ورزش، یکی از بهترین راه های رسیدن به آن شمرده می شود. 4. نشاط و انبساط: با ایجاد نشاط، کدورت های درونی و ملالت های بیرونی از بین می رود و روح انسان سبک بال می شود. رسول خدا صلی الله علیه و آله می فرماید: «سرگرمی و بازی داشته باشید؛ زیرا دوست ندارم در دین شما خشونت و سختی دیده شود.»
5. زیبایی و تناسب اندام: خداوند که آفریننده نظام احسن خلقت است، در کمال زیبایی است و زیبایی ها را دوست دارد. داشتن اندام برازنده و متناسب، تنها از راه ورزش کردن به دست می آید. بهینه سازی زنگ ورزش در مدارس زنگ ورزش مدارس، اهمیت فراوانی در ارضای نیازهای دانش آموزان دارد. برای کیفیت بخشیدن به ساعت های ورزش مدارس، بهتر است نکته های زیر را به دقت رعایت کنیم:1. ورزش با امکانات کافی و مطلوب ارائه شود؛
2. ورزش را معلمان و مربیان باتجربه اداره کنند؛
3. اجرای ورزش با حداقل احتمال آسیب بدنی و روانی همراه باشد؛4. شرایط رقابت سالم فراهم شود؛
5. زمینه لذت بردن از ساعت های ورزش و تربیت بدنی فراهم آید.
ساعت های ورزش در مدارس ما، بخشی از برنامه یادگیری است و نباید به آن بی توجه بود یا اینکه از این ساعت ها، برای تمرین دیگر درس ها استفاده کرد. البته رفع این نارسایی ها، در پرتو همکاری و ارتباط نزدیک آموزش و پرورش با سازمان تربیت بدنی امکان پذیر است. هدف از گنجاندن ورزش و تربیت بدنی در مدارس ورزش، بهترین راه برای تحرک بخشیدن به دانش آموزان است. زنگ ورزش، زمان مطمئنی برای فراگیری بسیاری از روابط اجتماعی است. در بازی های گروهی، کودک معنای مصلحت جمع را فرامی گیرد و در حد توان برای موفقیت گروه خود می کوشد. ورزش با هدف های زیر برای دانش آموزان در نظر گرفته می شود:
1. سلامت جسمانی و روانی؛
2. رشد تکامل و یادگیری حرکتی متناسب با آن؛
3. تربیت فردی و گروهی؛
4. پشتوانه قوی برای ورزش قهرمانی؛
5. موفقیت بیشتر در امور آموزشی؛
6. پیش گیری از آلودگی نوجوانان به عادت های ناپسند در محیط زندگی؛
7. ایجاد محیط و شرایط متناسب با علاقه و ذوق نوجوانان؛
8. پر کردن اوقات فراغت و لذت بردن از آن.
بیتا هوشنگی/دریا
نسحه چاپی
ارسال به دوستان
نظرات