تحقیقات یک تیم دانشگاهی نشان می دهد آثار و نشانه های زیادی در ساحل منطقه وجود دارد که وجود عامل آلودگی شدید نفتی و شیمیایی منطقه و تاثیر این آلودگی در مرگ این دلفین ها را تایید می کند.
دکتر همایون خوشروان مدیرعامل موسسه پژوهشی مدیریت محیط زیست ایران و عضو این تیم تحقیقاتی در گفتگو با خبرنگار مانا با اعلام این مطلب افزود: پس از اتفاقی که در خصوص مرگ دسته جمعی دلفینها در منطقه حاشیه شمال غربی دریای عمان و در مجاورت دهانه اصلی ورود آب خلیج فارس به دریای عمان روی داد تیمی متشکل از ۷ نفر از اساتید دانشگاه با همکاری معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد هرمزگان برای انجام تحقیقات در این زمینه تشکیل شد.
وی با بیان اینکه در طول دو ماه گذشته و با مرگ بیش از ۱۵۰ قطعه دلفین همچنان دلایل اولیه مرگ آنها نیز اعلام نشده است افزود: نهادها و ارگانهای مختلف دلایل متعددی از جمله آلودگی، صید صنعتی، امواج حاصل از رادار شناورها و خودکشی دسته جمعی را به عنوان دلایل اصلی مرگ این جانوران اعلام کردند که همگی تنها در سطح حدس و گمان بوده در حالیکه مشاهدات محیطی براحتی برخی واقعیتها را نشان می داد.

وجود مواد کروژنی در محل
خوشروان با بیان اینکه اولین منطقه ای که در آن دلفین ها به صورت دسته جمعی مرده اند منطقه خور کوه مبارک بوده که در فاصله ۳۰ کیلومتری بندر جاسک قرار دارد، خاطر نشان کرد: خوشبختانه با وجود گذشت چندین هفته از مرگ این دلفین ها، اجساد آنها در منطقه پراکنده است و در بررسی های صورت گرفته از وضعیت دینامیک ساحلی، وجود آلودگی به مقادیر زیادی مواد کروژن و یا مواد پیت در منطقه مشاهده شد که نشان دهنده آلودگی نفتی شدید آبهای این منطقه است.
به گفته وی آلودگی های نفتی به دو قسمت مایع یا لکه های نفتی سبک که بر اثر فرآیند گرما تبخیر شده و از بین می روند و مواد سفت و سنگین تر یا همان کروژنها تقسیم می شوند.
مدیرعامل موسسه پژوهشی مدیریت محیط زیست ایران تصریح کرد: آنچه در خورکوه مبارک و در ساحل سمت چپ آن مشاهده شد وفور مواد نفتی سنگین در ساحل بود که این موضوع با توجه به بکر بودن ساحل منطقه و عدم انجام فعالیتهای صنعتی در اطراف آن شگفت آور است.

دلفینها تنها قربیان نبودند
وی خاطر نشان کرد: بررسی هایی که انجام شد نشان داد فقط دلفین ها در این منطقه از بین نرفته اند بلکه انواع و اقسام ماهیها از جمله سفره ماهیها به تعداد کثیری در ساحل از بین رفته اند که این موضوع عدم تاثیر صیدهای صنعتی بر مرگ این دلفین ها و یا خودکشی دست جمعی این جانوران را نشان می دهد.
خوشروان گفت: طبق تصاویر ماهواره ای، آلودگی خور مبارک بخش وسیعی از ساحل را تحت تاثیر قرار داده و از آنجا که این منطقه قدرت شارژ هیدرولیکی بالایی دارد می تواند کلیه آبهای خود را به درون دریا جابجا کند.
وی در ادامه تاکید کرد: این مشاهدات و تصاویر ماهواره ای براحتی آلودگی شدید آب این منطقه را اثبات می کند.

آلودگی ها غیر سیستماتیک هستند
مدیرعامل موسسه پژوهشی مدیریت محیط زیست ایران جریان آب این منطقه را از دریای عمان به سمت خلیج فارس یا از جنوب شرق به شمال غرب عنوان و خاطر نشان کرد: در نگاه اول به نظر می رسد آلودگی های سیستماتیک و غیر سیستماتیک وارد این خور شده و در نتیجه ماهی هایی که برای تغذیه به سمت خلیج فارس می روند با این آلودگی ها برخورد کرده و این برخورد موجب مرگ و میر آنها شده باشد.
وی افزود: اما در اندازه گیری های انجام شده مشخص شد دلفین ها در ساحل سمت چپ این خور و به سمت بندرعباس مرده اند اما در ساحل سمت راست اینگونه نیست در حالیکه اگر آلودگی ها سیستماتیک بود اجساد باید در ساحل سمت راست نیز دیده می شد.
خوشروان ادامه داد: این موضوع نشان می دهد که آلودگی در بخشی از این منطقه بوجود آمده بنابراین تئوری آلودگی از سوی منابع متمرکز منتفی است اما امکان ایجاد آلودگی از سوی یکسری منابع غیر متمرکز را اثبات می کند.
وی اظهار داشت: آنچه از تحقیقات محلی و مشاهدات بدست آمده نشان می دهد که در این منطقه دخل و تصرفهای انسانی صورت گرفته، به این معنی که ممکن است افرادی منبع آلودگی را در برخی مواقع خاص و به صورت مصنوعی وارد آبهای منطقه کرده باشند.

مدارکی که دیده نشد
مدیرعامل موسسه پژوهشی مدیریت محیط زیست ایران دلیل اول مرگ دلفینها را وجود آلودگی محیط و مسمومیت شدید در آبهای منطقه بیان کرد و افزود: به نظر می رسد عامل ثانویه ای که موجب مرگ این دلفین ها شده است جنون فکری آنی و یا خودکشی باشد.
وی به وجود مقدار زیادی موجودات تجزیه کننده یا دی کامپوزرها در محیط اشاره کرد و گفت: این موجودات ریز به خوردن رسوبات می پردازند و اگر داخل رسوبات مواد آلی زیادی باشد از آن تغذیه کرده و تفاله های آن را به صورت گلوله های ماسه ای بیرون می ریزند.
خوشروان افزود: این نوع ساختار که خاص محیطهای آلوده است به میزان بسیار زیاد و گسترده در ساحل منطقه قابل مشاهده است که متاسفانه مشخص نیست چرا کارشناسان سازمان محیط زیست به وجود این رسوبات و یا کروژنها در گزارشهای خود اشاره نکرده اند در حالیکه تشخیص آنها کار سختی نیست.
به گفته وی در صورت کشف نشدن عوامل اصلی آلودگی در منطقه صد درصد امکان وقوع حوادث مشابه در آن وجود دارد چرا که این منطقه گلوگاه عبور موجودات دریایی است.

آمادگی برای تحقیقات بیشتر
مدیرعامل موسسه پژوهشی مدیریت محیط زیست ایران تیم تحقیقاتی تشکیل شده را متشکل از ۷ نفر از اساتید دانشگاه و پژوهشگران کشور بیان کرد و گفت: در این تیم متخصصانی در حوزه های پرنده شناسی، ماهی شناسی، اکولوژیست، شیمی دریا، فیزیک دریا، زمین شناسی دریا، محیط زیست و آلودگی محیط زیست حضور دارند که با مشارکت دانشگاه آزاد اسلامی واحد هرمزگان تشکیل شده است. خوشروان تاکید کرد: این آمادگی وجود دارد که با همکاری سازمانها و ارگانهای دولتی فازهای مطالعاتی دیگری نیز در این زمینه به منظور جلوگیری از بروز حوادث مشابه در منطقه تعریف شود.