به گزارش خبرنگار كتاب فارس، محمدحسين صفارهرندي، وزير ارشاد در همايش تجليل از پاسداران اهل قلم كه در نمايشگاه كتاب تهران برگزار شده بود، گفت: كساني كه مردم ايران را متهم مي‌كنند كه اهل كتابخواني نيستند به نمايشگاه بين‌المللي تهران بيايند تا غلط بودن فرضيات پيشين خود را به چشم خويش بينند.
صفارهرندي در همايش مزبور بار ديگر از فرهنگ كتابخواني در بين ايراني‌ها دفاع كرد و گفت: بياييد با اعتراف به اينكه قضاوت‌هاي پيشين و ارزيابي‌هاي سرانگشتي سابق، مبنايي نداشته اين باب را ببنديم و اين دفتر نادرست را ديگر نگشاييم.
بحث بر سر ميزان سرانه مطالعه ايراني‌ها با اظهارنظر علي‌اكبر اشعري، رئيس كتابخانه ملي و مشاور فرهنگي رئيس‌جمهور شروع شد هر چند پيش از آن هم آمار سرانه مطالعه جسته و گريخته خوب گزارش نمي‌شد. به گفته اشعري، هر شهروند ايراني در شبانه‌روز تنها دو دقيقه از وقت خود را به خواندن كتاب اختصاص مي‌دهد.
با اين حال وي به رغم اظهارات قبلي خود به ستاد خبري نمايشگاه كتاب گفت: اعلان سرانه مطالعه به ميزان دو دقيقه به نقل از وي مستند و صحيح نيست.
بعد از اين اظهارات محمدباقر قاليباف از نمايشگاه كتاب تهران بازديد كرد. شهردار تهران نيز در حاشيه اين بازديد در جمع خبرنگاران سرانه مطالعه در ايران را پائين دانست.
به گفته شهردار تهران، متأسفانه سرانه مطالعه چيزي حدود 2 دقيقه و حتي كمتر از 2 دقيقه براي هر فرد است.
پس از شهردار تهران، مصطفي پورمحمدي، وزير كشور به نمايشگاه كتاب تهران آمد. اظهارات پورمحمدي مشابهت زيادي با اظهارات صفارهرندي دارد.
به گفته وي، سرانه كتابخواني در كشور ما پايين نيست و بايد نحوه كتابخواني ايراني‌ها را با ديگران متفاوت دانست.
وزير كشور به ستاد خبري نمايشگاه كتاب گفت: بر اساس گزارشات 4 ميليون نفر از نمايشگاه بازديد كرده‌اند واگر اين رقم را 3 برابر كنيم 12 ميليون نفر تحت پوشش مستقيم اين نمايشگاه قرار گرفته‌اند و اگر هر كدام يك كتاب بخوانند به آمار خوبي مي‌رسيم.
به گفته پورمحمدي، درست نيست كه مقياس مشابهي در اندازه‌گيري آمار سرانه مطالعه با كشورهاي ديگر داشته باشيم، زيرا نوع كتابخواني ما با كشورهاي ديگر متفاوت است.
وزير كشور گفت: در بسياري از كشورهاي دنيا مرسوم است كه هر نفر يك بار كتابي را مي‌خواند و آن را كنار مي‌گذارد و به كتاب مثل يك مجله نگاه مي‌كند اما در كشور ما كتاب مثل سرمايه است، كتابي تهيه مي‌كنيم كه برايمان بماند و قابل استفاده مكرر باشد اين نوعي فرهنگ كتابخواني است كه با فرهنگ‌هاي ديگر تفاوت دارد اما در مجموع قبول داريم كه ميزان كتابخواني ما پايين است.
آنچه در اين اظهارنظرها بيشتر به چشم مي‌آيد تكذيب آمار موجود و قديمي از يك سو و تكرار همين آمار مغشوش از طرف ديگر است. هيچ يك از اين مسؤلان در اظهارات خود مرجع آمار را معرفي نمي‌كنند و تنها به تكرار آمار سياه يا روشني مي‌پردازند كه منشأ دقيقي ندارد.
سابقه آمارگيري در زمينه مطالعه ايراني‌ها به سال 79 بر مي‌گردد. در اين سال آماري در زمينه مطالعه ايراني‌ها گرفته شد و سال 82 نيز در كتابي تحت عنوان «رفتارهاي فرهنگي ايرانيان» منتشر شد.
غير از اين آمار، سال 83 نيز آمار ديگري براي تعيين سرانه مطالعه تهراني‌ها گرفته شد. آمار سال 83 كه خبرگزاري فارس پيش از اين نيز بخشي از آن را منتشر كرده بود خوشبينانه‌ترين آمار مطالعه در يك دهه اخير بود. بر اساس آن آمار 40درصد تهراني‌ها روزانه يك تا دو ساعت مطالعه مي‌كنند.