دریانیوز : سخنان انديشمندانه ، آينده گرا وافق شناس  مقام معظم رهبري در ديدار با نخبگان و برجستگان عرصه هاي علمي درباره اقتصاد نفتي ايران بويژه آن جمله حكيمانه ي "روزي كه در چاههاي نفت را پلمپ كنيم روز خوبي براي ملت ايران است" نشان از حاذقي  و والانگري ‌ايشان دارد كه علت العلل ناكامي ها و درجازدنهاي اقتصاد ايران  و ايراني را از فرازگاه ولا‌يي خويش به نيكي رصد كرده و درد نفت زدگي  كه عضلات اندام اقتصادي كشور  راناتوان كرده به روشني دريافته اند.
‌ اگر عالمان و كارشناسان اقتصادي از اصطلا‌ح "پول شويي" در تعريف و دگرگوني شناسي چهره درآمدهاي دست آمده از فعاليتها و اقدام هاي غير قانوني و خلا‌ف آمد عرف و قانون و اخلا‌ق بهره مي جويند در اقتصاد ايران نيز بايد از واژه " نفت شويي"امداد گرفت كه تمام ضعف  ها ،نارساييها،افت و خيز هاي  مديريتي ،ندانم كاري ها،بودجه سوزي ها،تحميل داشت هزينه هاي گزاف،آزمون وخطا هاي پي در پي،منفعت جويي هاي خسارت بار،پسرخاله بازي هاي اقتصاد براندازو... را در طي دورانهاي مختلف شسته و درز وشكافهاي سقف وكف اقتصاد ترك برداشته را موقت و مقطعي پوشانده است.
  ازيكصدويك سال پيش كه شير لوله ي نفت را جماعت انگليسي در خوزستان گشود وپاي طلا‌ي سياه را به اقتصاد ايران باز كرد  تا به امروز پايه وبنياد چرخش ها، سير و صعودها و تصميم گيري هاي اقتصاد ي همين  جست و خيز هاي  دلا‌رهاي نفتي بوده كه اكنون سالهاست به "بلا‌ي سياه"تبديل شده و سايه نامبارك خويش را بر زندگي و بودجه سفره وخرد و كلا‌ن و مدير و كارمند و تجارت و فرهنگ و سياست و... در يك كلا‌م همه چيز ايران و ايراني گسترده است. هر جا كمبود، گسست ،نقصان ،تنگنا و بي تدبيري برخاسته از مديران و مديريت هاست حجم غليظ درآمدهاي سرزير وسوسه انگيز نفت بداد ستونهاي كج و معوج كاخ كوشكهاي اقتصاد ايران آمده و آن را از مهلكه فروريزي و ويران شدگي  حتمي نجات بخشيده است .
  اگر روزي كارشناسان واژه "بيماري هلندي" را به فرهنگ نامه ها و كتب دانشگاهي و علمي جهان سرايت دادند و از آن در شرح و شناخت بيماري جيبهاي پرپول استفاده كردند در اقتصاد ايران نيز مرض نفت زدگي و"بيماري نفتي" نبايد چندان با  چارچوبه اذهان كارشناسي و اقتصادي غرابت نمايد چرا كه اين نيز هم از انباشت و غلظت  هوش رباي درآمدها و عايدي هاي نفتي پديدار مي شود و درد دوران پسا نفتي را شدت و عمق مي دهد . سيل نقدينگي سرگردان و ويرانگر كه در طي اين يكي دوسال گذشته ، مجاري تنفسي اقتصادي ايران راگاه تا سر حد مرگ و موت فشرد و  چنان رعشه و نوساني را در زندگي روزمره و سفره هاي ايراني بدنبال آورد كه مهار ناشدني شدني وصعب العلا‌ج مي نمود و هنوز هم هر از گاهي جامعه اقتصادي را دچار  التهاب و اضطراب،دلمشغولي مي سازد ،از نتايج سحرگاهي اقتصاد نفت زده و باز خورد دلا‌رهاي نفتي در شريانهاي مالي و پولي اين سرزمين ريشه يافته است . اگر نرخ مسكن و سرپناه در بازار سوداگري و دلا‌لي ،سر به آسمان مي سايد و سودهاي شبانه و دفعتي  را روانه جيبهاي  پيدا و پنهان  وسياه و سفيد و آبي وخاكستري و... مي كند باز نيز بايد سر ريسمان را در اقتصاد نفتي جست . مديران كوچك و بزرگ اقتصاد نفت زده چندان از شيوه و روش مديريتي خويش و هزينه تراشي هاي انساني و پولي و نادرست انديشي هاي كج راهانه خود و دستگاههاي زير مجموعه در هراس و خلجان نيستند چرا كه از پشتوانه طلا‌ي سياه مطمئن و راحت خيالند و شبها سر آسوده بر بستر پرقويي مي گذارند.
  در كدامين  اقتصاد غير نفتي سراغ داريد كه ساليانه ‌ هزاران ميليارد ريال و دلا‌ر به مصالح سازه هاي نامرغوب  طرح ها،ايده ها و نظرهايي تبديل شود كه نه تنها سود و فايده اي در بر ندارد بلكه جز اتلا‌ف وقت و هزينه انساني و مالي دست آورد ديگري را نيز بار نمي آفريند .
  روايت مشهوري است كه درناكجا آباد سه نفر به كار گرفته شده بودند  كه فرد نخست  گودالي مي كند ، ديگري لوله اي  مي كاشت و سومي آن را با خاك پر مي كرد ، روزي فرد دوم به علتي مبهم  در اين همايش "كندن و پركردن" حضور نيافت ولي دو ديگر  كارخويش مي كردند اولي گودالي مي كند و دومي آن را با خاكي مي انباشت،بخشهايي از اقتصاد ايران  و حاشيه هاي  گوناگون آن به همين كندن و پركردن بدون لوله گذاري شباهت دارد .
درجا زدن ها، موازنه منفي در صادرات، ويژه خواري ها،كاربست تسهيلا‌ت در امور دلا‌لي ،تبعيض و ناروايي اقتصادي ،تصميم گيري هاي جزيره اي و منقطع ،لا‌پوشاني گسلهاي اجتماعي و اقتصادي و... برآمده از نفت زدگي مشئومي مي باشد  كه سالهاست چنان اژدهايي هفت سر بر سرير اقتصاد ايران چنبره زده و گويا آن ميزان قدرت و  سيطره دارد كه همه نيك انديشان و درد  شناسان را نيز در جاذبه مغناطيسي نرگس خمار ديدگانش سست  و از پاي افتاده مي كند .  اگر رهبر معظم انقلا‌ب اسلا‌مي از روز بستن در چاههاي نفت به عنوان "روز خوب ملت ايران" نام بردند ازحزم انديشي و دور نگري ولا‌يي ايشان گواه است . سخن و فرموده ايي كه تمامي كارشناسان اقتصادي دلسوز اين مملكت نيز در آرزوي رويداد و تحقق آن لحظه شماري مي كنند .
  نفت زدگي در اقتصاد اين سرزمين درست به مانند مزرعه شوري است كه روياي سبزه زاري وثمردهي شيرين كشتكاران را بدست باد يغماگر مي سپارد . اگر چه در طي اين ساليان برا ي دورجويي و فاصله طلبي و كم سازي وابستگي بودجه اقتصاد به نفت در سامانه هاي مديريتي كشور، همايش ها، نشست ها و گردهمايي ريزو درشتي بر پا شده و ميلياردها تومان نيز اينجا و آنجا ، به
طرح هاي مطالعاتي  و پروژه  هاي دانشگاهي و علمي اختصاص يافته ولي همواره  نفت حرف اول را در اقتصاد ايران مي زند و با بالا‌ وپايين شدن قيمت اين طلا‌ي سياه ،ضربان نبض اقتصادي كشور  نيز كم و زياد مي شود  وناكارآمدي مديران ،
سياستگذاري هاي ناعالمانه و دلا‌ل صفتي برخي كارگزاران اداري و اجرايي ، همچنان در  پس تير گي رنگ طلا‌ي ثروت ملي نهان مي شود و در همچنان بر همان پاشنه مي چرخد.

سيد رضا هاشمي زاده