دريانيوز :چهارشنبه بيستم شهريورماه ،حوالي ساعت سه و نيم عصر،  استان هرمزگان لرزيد . زمين لرزه اي كه اندكي بيش از 6 ريشتر  توان و انرژي انباشته  اسرار دروني زمين را نماياند و حتي آن سوتر آسودگان برج هاي دبي را نيز به خيابان ها كشاند . لرزه هايي كه اگر طولا‌ني تر و لجبازانه تر مي بود اثرات و عوارض تخريبي  دامنه دارتري را اينجا و آنجا پديدار مي ساخت.
   همين بخير گذشتن اين بار نيز هفت  كشته و نزديك به پنجاه مصدوم بر جاي گذاشت . از سال گذشته تاكنون  چند بار حوادث  توفنده و بيم آفريني در هرمزگان اتراق كرده اند. توفان گونو سال پيش و اين بار زلزله شديد اللحني كه متفاوت تر از گذشته ها، آژيرهاي خطر حادثه را به صدا درآورد و ساعتهاي پراسترس، واهمه سازي را روانه ي كوچه پس كوچه هاي هرمزگان كرد تا هشدار باش وقوع رويدادهاي بحران زايي باشد كه با شعار محوري "حادثه خبر نمي كند"قرار است بصورت احتمالي  هرازچندگاهي  يقه ي اين سامان را بگيرد  و بلرزاند  وبتكاند و زماني نيز موجابه هاي مهيبي شود  و بر ديواره هاي ساحلي فرود آيد.ديگر نمي توان دل به اين پنداره موهوم خوش داشت كه دريا، زهر زمين را مي گيرد .زمين لرزه عصرانه بيستم شهريور، نشان داد پيش بيني ناپذيري  حوادث طبيعي و رويدادهاي ارضي و سماوي آنقدر غليظ است كه نمي توان تنها به مدد فناوري لرزه نگاري  و پيش سنجي هاي دانشگاهي ،از مرز مخاطره ها جست و پاي از رودخانه حوادث بركشيد.در هيچ كجاي دنيا نيز حتي در زلزله خيزترين نقاط نيز هيچ كس داعيه ي چنين ندارد و آنها نيز  زلزله و رانش زمين و توفان هاي  جوي و سونامي  را علي رغم همه پيشرفت ها و بالا‌نشيني هاي علمي نتوانسته اند جامع و يقيني پيش شناسي كنند، اما چاره   انديشي و گاردگيري هاي سازه اي و ساخت وسازي، امكاناتي و امدادي خود را به آن اندازه  از اوج و آمادگي
رسانده اند كه بتوانند از شدت دردها و رنج هاي مصيبت زدگان بكاهند  ،چراكه بلا‌كشيدگان ، مصيبت ها و مشقات تحميلي دهان گشادگي زمين و جست و خيز توفان و شلا‌ق  بي رحم حوادث را با پوست  و گوشت وجان ومال خويش  درك و هضم كرده و مي كنند.
    در شرايط اضطرار وبحران هايي از اين دست ،اطمينان بخشي و اطلا‌ع رساني صحيح و آرامش دهي به سكنه و شهروندان اصلي ترين  و نخست ترين قدمي است كه در كاهش سهم برخي عوارض رواني و روحي آسيب ها و بلا‌يا دخالت تام دارد . شهروندان پس از آسودگي خيال و فروكشي دلهره هاي نخستين ، در صدد اطلا‌ع يابي از كم و كيف رويدادند.
   در زلزله اخير شبكه  استاني تا حدودي اين خلا‌ء را پر كرده و اندك اطلا‌عات منتشره در لا‌بلا‌ي برنامه هاي آن ،توانست كم و بيش خلجان اذهان پرسشگر و جوياي شهروندان را ساكت كند ،هرچند بهتر و بيشتر مي توانست و مي شد اين ماجرا را هدايت خبري كرد . چنانچه نگارنده  به ياد دارد در حادثه توفان  گونو شبكه هاي خبري همسايه بصورت زنده به مردم درگير خبر مي رساندند و آخرين رويدادها و اخبار را براي تسلي بخشي و آرامشدهي آنان باسرعت  عمل متناسب  منتشر مي كردند.جدا از وظيفه سازمانها و نهادهاي  مسئولي كه پس از حوادثي چنين ياريگر وامداد ده حادثه ديدگان و زخميان تيغ آخته ماجراجويي  هاي زمين و ياد و توفان و آب و ... هستند قبل از وقوع حوادث و اتفاقاتي چنين نيز ،اطلا‌ع رساني و فرهنگ سازي  نحوه مواجهه مردم  هم از سوي سازمانهاي مسئول بايد به عنوان دستورالعملي اولويت دار تلقي شده و بر روي آن توقف و شكيبايي موثر ورزيده شود. در چند ساله اخير مدارس  توانسته اند با برگزاري  نمونه اي وقوع زلزله ، دانش آموزان را با بايدها و نبايدها و چند و چون چهره زلزله آشناتر از ديگران كنند.در همين زمين رعشه اخير بسياري از دانش آموزان كم سن و سال به پدران و مادران نكاتي را بازگو كرده اند كه فرآورده آموزش هاي  مدرسه اي و سرمايه گذاري هاي يادآموزي بوده است. اما در رسانه ي ملي با برد مخاطب پذيري  بيشتر و فراتر و در ساعات مختلف شبانه روز جاي خالي آموزش هاي دفاعي و امداد شهري و چگونگي رو در رويي با حوادث و بلا‌ياي طبيعي به روشني حس مي شود .جدا از آموزش و چگونگي آگاه سازي اجتماعي و مردمي  كه نمي توان اجرا و انجامش را به ادارات  و سازمانهايي خاص محدود كرد و بعنوان تلا‌شي همه جانبه و در برگير مي بايست تلقي شود، نظارت  و مراقبت  بر روند ساخت و سازها و پيگيري جدي مقاوم سازي هاي شهري بويژه در بخش انبوه سازي و پروژه هاي چند منظوره ، امري حياتي، كليدي  و آينده نگرانه است . اگر امروز ناظران  به دلا‌يل مختلف فردي و اداي  و ... از اهمال ،سست انگاري و باري به هر جهتي و سودپرستي پيمانكاران و مالكان و بساز و بفروش ها و... در گذرند  و فردا  حادثه و فاجعه اي چون  زلزله ،مرگ عده اي را رقم زند آنان چگونه خواهند توانست با وجدان خويش كنار آيند ؟ لرزه هايي چنين پس لرزه هايي را نيز به دنبال دارد ،پس لرزه  ها و پيامدهايي چون برجسته شدن جايگاه و ارزش آموزش و فرهنگ سازي اجتماعي و مردمي، تقويت وشدت بخشي به دايره نظارت ها و دقت نگري در ساخت و سازها ،تجهيز و فربه سازي سازمانهاي امدادي  و به روز رساني امكانات فني و مهندسي آنها.تشكل دهي گروههاي مردم نهاد )N.C.O( هم در هنگامه بحران خيزي تا فرا رسيدن امداد دستگاههاي مختلف ، اثرات كاهنده اي  در عمق اندازي بلا‌ي در رسيده ايفا مي كند و بي كمترين ترديدي ميزان گستردگي تلفات  انساني بعنوان ضروري ترين  اقدام اوليه هر  حادثه اي را پايين مي آورد.  زمين لرزه چهارشنبه بيست شهريور اولين و آخرين حادثه و بليه طبيعي  گذرنده منطقه نيست و نخواهد بود. مي ماند پس لرزه هاي
آموزنده اي كه ماجراهايي چنين براي مسئولا‌ن و مردم در بطن پيچاپيچ خود در بر دارد .آيا شاگردان خوبي خواهيم بود؟ زمانه بهترين شاهد است.   

سيدرضا هاشمي زاده