از آنجایی که زلزله یکی از فعل وانفعالات درونی زمین بوده و علل آن هنوز بدرستی شناخته نشده است و در دنیا بعنوان یکی از ویران کننده ترین بلایا پس از جنگ معرفی شده است. بنابراین ضرورت دارد جهت کاهش خسارات ناشی از وقوع آن تدابیری اندیشیده شود. تدابیری که بتوان میزان خسارتهای وارده را به حداقل ممکن برساند . با مشاهده 40-50 پس لرزه بعداز زلزله 6ریشتری در بندرعباسمی توان نام انرا دسته لرزه گذاشت چرا که مجموعهای از تعداد زیادی زلزله که در یک منطقه محدود در مقطع زمانی در حد هفته تا چند ماه به وقوع میپیوندد دسته لرزهها بوده که غالبا در نواحی آتشفشانی دیده میشوند.
كشور ايران نيز به دليل وسعت، موقعيت جغرافيايي و تنوع اقليمي جزء يكي از كشورهاي بلاخيز دنيا است و از اين جهت رتبه ششم را دارا مي باشد. عمده ترين عامل موفقيت براي مقابله با اين بلايا مديريت بحران و ميزان آمادگي قبل از وقوع بحران و بلايا مي باشد كه اين مهم بدون دسترسي و وجود نظام اطلاعاتي و اطلاع رساني در اين زمينه ميسر نخواهد شد.از آنجایی که تمامی زلزله های اخیر در مناطق روستایی خساراتی را برجا گذاشته و خانواده هایی را داغدار کرده لزوم بازنگری در ساخت وسازهای روستایی را می طلبد تا باردیگر شاهد چنین وقایعی نباشیم..
متاسفانه دیدگاه غلطی در زمینه زلزله وجود دارد که براساس آن دولت را مسئول تمامی خرابیهای و آسیبها میدانند در حالی که تا زمانی که مردم از خودشان وارد عمل نشوند هیچ قدمی در مقاومسازی میسر نمیشود. دولت هیچگاه نمیتواند همه روستاها را پوشش دهد و این بار باید بر روی دوش مردم هم گذارده شود.
موثرترین راه برای کاهش آسیبپذیری در برابر زلزله را آموزش مردم به ویژه روستاییان و آگاه کردن آنها از آسیبپذیری بالای ساختمانهای محل سکونتشان می باشد بر این اساس اولویت برنامههای آمادگی در برابر زلزله را باید به مطالعه روشهای موثر آموزشی برای افزایش آگاهی اقشار مختلف جامعه اعم از مردم و مسئولان قرار داد،کاهش خسارات ناشی از زلزله در ساختمانها از سه جنبه قابل بررسی است؛ یکی توجه به مساله ایمنی در ساختمانهای در حال احداث است که با اینکه در شرایط کنونی امری بدیهی و اجتنابناپذیر تلقی میشود ولی کاستیها و نواقص شدیدی در این زمینه وجود داشته و در عمل فاصله زیادی با استانداردهای جهانی داریم.
مساله بعدی بهسازی لرزهیی (مقاومسازی) ساختمانهای موجودست که در سالهای اخیر در دستور کار دولت قرار گرفته و سالانه میلیاردها تومان به اجرای این قبیل طرحها براساس دستورالعمل مقاوم سازی ساختمانهای موجود که توسط پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و با همکاری سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور تهیه شده تخصیص داده میشود وامید است هرچه سریعتر به مرحله اجرا رسد.
پيش آگاهي و پيشگيري در كليه امور بهتر از مبارزه و درمان است، در بسياري از مواقع پيشگيري صدمات و خسارات جاني و اقتصادي ناشي از اين گونه بلايا را به حداقل ممكن رسانده و اين مهم نيازمند آگاهي و شناخت آحاد جامعه است و بايد در سطح جوامع انساني بسط و گسترش بيشتري پيدا كند.
با تفاسیرگفته شده بهترین راه برای کاهش خسارات ناشی از بالایای طبیعی خصوصا زلزله را می توان افزایش آگاهی مردم درزمان بروز زلزله و اقدامات پیشگیرانه بوده ودیگری ضرورت مقاوم سازی واستاندارد سازی ساختمانهای درحال احداث با استفاده از نیروهای متخصص وفنی کار می باشد تا خسارات را به حداقل ممکن رساند. امید است پیمانکاران ،مهندسان،کارگران ومدیران شهری در زمینه ساخت وسازهای شهری وروستایی از دقت نظر وتعهد کاری دو چندان برخوردار بوده وتامین امنیت وسلامت جانی همنوعان خودرا ارجحتر برسایر مسائل قرار دهند.
فروغ مسلم زاده