در آستانه بیداری زمین وشکوفایی طبیعت

بهار سایه ای از پیدایش آغازین زمین است همانگونه که خداوند با سر انگشت اعجاز همه چیز را آفرید.

 و در زمانه نو،پرنده در کام خود نغمه نویی را می سراید و درختان به بار می نشینند و از چشمه ها آب روان جاری می سازد و بذر حیات در کوه ودشت و خانه و کاشانه پاشیده می شود و گلهای رنگارنگ از زمین سر بر می آورند . نسیم برخاسته از گلها انسان را سرشار از بودن میکند واینجاست که باچشم دل قدرت خداوند را می توان در ظرافت برگ های بهاری دید.شاید بتوان گفت بهار سایه ای از پیدایش آغازین زمین است همانگونه که خداوند با سر انگشت اعجاز همه چیز را آفرید.چه زیباست شکوه وعظمت فصلی که انسان نیز تولد دوباره طبیعت را به جشن می نشیند.

نوروز به روایت تاریخ

روز اول بهار ،روز عدل وداد است و زمانی که اعتدال ربیعی ایجاد می شود و ساعات روز وشب برابر می شود ، وپادشاهان داد را بر کاری دیگری مقدم می دانستند.

تاریخ و مراسم با شکوه نوروز را می توان به "جمشید جم" پادشاه کیانی نسبت داد او که در زمان سلطنتش در آبادانی ایران و آسایش خاطر مردم از هجوم بیگانگان ، نقش بسیاری داشت. و در زمان هخامنشیان و ساسانیان نوروز به عنوان سنتی فراگیر و بسیار باشکوه در دربار شاهان وچه در خانه مردم عامه اجرا می شده. دکتر معین در فرهنگ فارسی خود نوشته :"آثار و قراینی که در دست است ، می رساند پس از اسلام همواره جشن نوروزی بر پا شده و مراسم آن با تغییراتی از عهدی به عهد دیگر منتقل می گردیده است تا عصر حاضر که آن بزرگترین جشن ملی ایرانیان محسوب می شود.

همچنین در این کتاب آمده است:در نوروز عامه ، پنج روز اول ماه فروردین ،شاهان مزد کارکنان را می دادند و. نوروز خاصه ،جشنی بوده که از ششم فروردین به بعد برپا می داشتند.

آیین های نوروز در ایران باستان

در ایران باستان آیین ها و مراسم ویژه ای در مناسبتهای گوناگون  اجرا می شد.و هم اکنون بسیاری از آنها منسوخ شده و یا در مناطق دور افتاده به صورت محدود اجرا می شود.

یکی از این آیین ها مراسم بسیار مشهور و معتبر که در نوروز انجام می شد آبریزگان یا شست وشو بوده است به نظر می رسد که جشن آبریزگان اصلی همان تیرگان باشد. در نوروز عبارت بوده است از غسل وشست وشو وآماده شدن از لحاظ سنن و دینی جهت حلول سال نو با آب جاری برای تبرک ودفع آفات  خود را شست وشو می دادند وبر این باور بودند چون آب تمییز و زلال است مایه روشنی ونیز برکت است بنابراین ناکامیها را تا اندازه ای زیادی شسته و می زداید.

آیین دیگر چراغانی است و پیشینه آن به روزگاز باستان می رسد که اقوام آریایی در آستانه نوروز در بام خانه وبلندی های دژ مشعل روشن می کردند ودر بسیاری از جاهای ایران این ایین برگزار می شودوبر در خانه ها چراغ روشن می کنند.

یکی از آیین های از بین رفته نوروز خوانی است که درآن با خواندن اشعاری از پدر ومادر ودیگر بستگان عیدی می گرفتند.

نوروز در هرمزگان

یکی از شهرهاي هرمزگان که دارای قدمت دیرینه است میناب مي باشد.  درنوروز، مردم میناب پیشانی و شاخ گاو وگوسفندان و درب منازل را با گل سرخ رنگین می سازند وبر این باورند که زمین روی شاخ گاو ماهی قرار دارد و نوروز روزی است که گاو ماهی برای رفع خستگی زمین را از این شاخ به آن شاخ منتقل می سازد واحیانا در روز اول بهار زلزله ای بیاد آن را در اثر جابه جا شدن زمین از یک شاخ به شاخ دیگر گاو ماهی می دانستند.

مردم میناب دو سه هفته پیش از نوروز ،گندم،جو،لوبیا ونخود می کارند درگذشته نیز با نزدیک شدن به سال نو هسته خرما در خانه هایشان می کاشتند تا جوانه بزند وسبز شود.

مردم میناب به پوشاک نوروزی اهمیت می دهند،گویی تا پوشاک آنها آماده نشود نوروز نمی رسد. از این رو بازار پارچه فروشان ولباس فروشان رونق زیادی دارد. چرا که هنگام نوروز همه می خواهند لباس نو بر تن کنند و سال نو را باشادی و رخت نو آغاز نمایند.آن دسته از مردم که توانایی خریدن لباس نو را ندارند با خود این شعر را زمزمه می کنند"عید ما نوروز ما کهنه قبا هر روز ما".

نوروز باستانی در بندر عباس نیز همانند سایر شهرها و آبادی های با شکوه جشن گرفته می شود. در نخستین روز اول فروردین عده ای با عطر و گلاب وعود وشیرینی به زیارت اهل قبور می روند وبر مزار رفتگان خود فاتحه می خوانند. پوشیدن لباس نو مخصوصا در مورد کودکان از علائم این عید است بزرگترها به کوچک ترها عیدی می دهند و کوچکترها در اولین فرصت به دیدار بزرگترها می روند ونوروز را تبریک می گویند. واین دید وبازدیدها تا آخر تعطیلات ادامه می یابد.

طبیعت طراوت خود را به انسانها منتقل می کند

در این روزها وقتی از خیابان شهر عبور می کنم. جایگاههای فروش سبزی و ماهی در گوشه گوشه شهر خودنمایی میکند و بچه ها را با پدر ومادر خود می بینم که با ذوق وشوقی وصف ناپذیر برای خرید ماهی قرمزکه در آب و نور خورشید میرقصند آماده رفتن به تنگ بلوری برای سفره هفت سین هستند لحظه شماري ميكنند. مردم پر از شور ونشاط به استقبال بهار می روند.

و با چند تن از مردم در مورد بهار صحبت کردم.

بهار فصل نو شدن،متحول شدن است وبا آغاز بهار برگی جدید از زندگی را ورق میزنیم حال اینکه با شروع فصلی نو ما نیز تازه و متحول می شویم و می توانیم سال خوبی داشته باشیم . این بخشی از نظرات مینا دختر شاد وبهاریست.

بهار رابه خاطر نو بودن ،شادی که در آن هست دوست دارم و باید در آن هم ظاهر وباطن خود را از گرد و غبارگذشته پاک کردو خود را آماده کنیم برای تغییرات تازه. این نظرات یکی از پشت کنکوری  های عزیز است که برای ان آرزوی موفقیت می کنم .

بهار از منظر یک نقاش به نام رویینا: حداقل چیزی که بهار دارد تفکر نو است و می تواند شروع نو نیز همراه داشته باشد و تازگی خاصی دارد.طبیعت طراوت خودر را به انسان ها منتقل میکند . این تغییرات  چقدر می تواند مثبت باشد به نوع زندگی مردم بستگی دارد. شخصا خود می خواهم با سال 87 تصفیه حساب کنم واز نو شروع کنم.

از دید یک دانشجو بهار یعنی زندگی ،حرکت ،پویایی و شروع نو برای زندگی نو  ورسیدن به هدف است ومعتقد است که در سال جدید باید برنامه ریزی جدید و ناب داشته باشیم و از تکرار بپرهیزیم.

معاونت گردشگری و ميراث فرهنگي استان هرمزگان:

مهمان نوازی در ایران یک پدیده نیست سنت است

برای تکمیل گزارش به سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی وگردشگری رفتم در آنجا با محمد علی توحیدنیا معاون گردشگری در مورد چگونگی اطلاع رسانی در شهر بندر عباس و اطراف به گفت وگو پرداختم.

معاون گردشگری در مورد کلیات سازمان می گوید: این سازمان دارای معاونت های متفاوتی است که شامل معاونت حفظ واحیا(حوزه باستان شناسی)،معاونت گردشگری،معاونت سرمایه گذاری طرحها که زیر ساخت های گردشگری ایجاد می کند،معاونت صنایع دستی و معاونت فرهنگی که در حال حاضر زیر مجموعه رئیس سازمان و دارای کارشناس مسئول است که در حال حاضر محسن پور این سمت را به عهد دارد. کارهای فرهنگی ،ترویج،آموزش و اطلاع رسانی از وظایف اصلی این کارشناس است.

گزارش مربوط به امور فرهنگی ،ایین ها وسنت ها در عید نوروز است محسن پور مسئول این بخش از سازمان حضور نداشت و مصاحبه خود را با همکاری معاونت گردشگری و ميراث فرهنگي ادامه دادم.

توحیدی نیا گفت: سالهای گذشته 12 روستا برای ایجاد گردشگری در نظر داشتیم و مطالعات ان به اتمام رسید وتامین اعتبار برای زیر ساخت های گردشگری مهیا شد. یکی از آنها روستای سید سلطان محمد است که تامین اعتبار شده و زیر ساخت های آن مهیا است.

در مصوبه سفر اول ریاست جمهوری 5منطقه گردشگری مشخص شد.که کلیه مطالعات امکان سنجی آنها به اتمام رسید و بخشهایی از مناطق به سرمایه گذار تحویل داده شد.

و نیز در سفر دوم ریاست جمهوری 7 منطقه در مصوبه قرار داشت که در مرحله مطالعات اولیه است.

وی در مورد عملکرد ستاد تسهیلات می گوید:هر سال بروشورهایی برای اطلاع رسانی در اختیار مسافران قرار می گیرد و سال گذشته 10 هزار لوح فشرده توزیع شدکه در این لوح های فشرده آیین وسنت استان هرمزگان به صورت مستند بیان شده.و همچنین به ازای هر شهرستان یک بروشور در مورد جاذبه ای گردشگری و کلیه اطلاعاتی که یک گردشگر نیاز دارد در آن موجود است.

علاوه بر آن امسال خانه گردشگری در ایام نوروز راه اندازی می شود که در آن علاوه بر اطلاع رسانی وتوزیع بروشور بسته های سفر یک روزه نیز به فروش می رسد.

توحیدی نیا در مورد بسته های سفر گفت: تورهایی که در هتل ها و دفتر خدمات مسافرتی فعال هستند در خانه گردشگری حضور دارند و بسته های سفر را توزیع میکنند.فعالیت به این صورت است که برای مسافرانی که در بندرعباس حضور دارند و می خواهند به جزیره هرمز سفر کنند تورهای نیم روزه وجود دارد که از قلعه پرتغالی ها ،جزیره هرمز،و سواحل زیبای آن بازدید کنند.

معاونت گردشگری ميراث فرهنگي افزود : علاوه بر خانه گردشگری دو کیوسک اطلاع رسانی که یکی در ورودی شهر،پارک شوراو دیگری در اسکله شهید حقانی برای توزیع بروشورها وجود دارد.

وی به اسکان مسافران نیز اشاره می کند و می گوید: هفت بوستان برای کمپینگ مسافران وجود دارد.که شرایط اولیه نظیرسکو،چادرو حمام ودستشویی برای آنها مهیا است علاوه بر آن مدارس نیز زیر نظر ستاد اسکان استان به مهمانان خدمات دهی می کنند،

وطرح کاشانه سومین سال است که دربندرعباس اجرا می شود.به این صورت که بخش خصوصی خانه هایی را معرفی می کند کارشناس واحد اقامتی گردشگری به اضافه اماکن خانه هایی که پیشنهاد دادند را مورد بررسی قرار می دهد اگر مورد تایید قرار گرفت .بخش خصوصی و جامعه هتل داران به مسافران ارائه میدهند. سال گذشته 254 واحد مسکونی در اختیار مسافران قرار گرفت.

توحیدی نیا در مورد موسیقی بندرعباس می گوید:موسیقی استان بسیار غنی است و نوروز بهترین زمان برای ارائه ان است .فستیوال موسیقی سال گذشته پر رونق بوده وبا حضور معاون گردشگری تهران در تالار شهید آوینی برگزار شد.

امسال نیز در ورودی شهر واسکله شهید حقانی اجرای موسیقی و غرفه صنایع دستی ایجاد می شود.

توحیدی نیا در مورد مهمان نوازی می گوید: مهمان نوازی در ایران یک پدیده نیست یک سنت است. وخیلی ها به آن به عنوان یک پدیده نگاه می کنند ودرب خانه ایرانیان بر روی همه باز است و باید امکانات را آماده کنیم.همچنین ستاد تسهیلات نوروزی امسال زودتر از سال گذشته با ریاست استاندار تشکیل شده ومشکلات رابه صورت مستند جمع آوری وشناسایی کرده ایم و 10کمیته به صورت زیر مجموعه ستاد هستند که خواسته شده این مشکلات را رفع کنند.

توحیدی نیا با بیان اینکه تجربه بالاترین عملکرد است می گوید:امسال ستاد اسکان هیچ مشکلی را نداشته و میزبان خوبی خواهیم بود و می توانیم به خوبی مهمان نوازی خود را نشان دهیم . مشکلات همه جا هست کم یا زیا ومدیریت را می طلبد که مشکلات را رفع کند استاندار خود به شخصه این مدیریت عالی را به عهد دارد.اگر مشکل خاصی مطرح شود در اسرع وقت حل خواهد شد.      

مريم هاشمي پور