در مورد سعدي شيرازي

دريانيوز : الشيخ الا‌مام المحقق ملك الكام افصح المتكلمين ابو محمد مشرف الدين مصلح بن عبدالله بن مشرف السعدي شيرازي بزرگترين شاعري است كه بعد از فردوسي در‌آسمان  ادب فارسي درخشيده است وهنوز مي درخشد .
    تخلص " سعدي " به سبب انتصاب اين استاد سخن سعد بن ابي بكر بن سعد بن زنگيست . تاريخ ولادت اورابه قرينه سخن او در گلستان مي توان به تقريب در حدود سال 606 هجري دانست .
وي در شيراز در ميان خانداني كه از عالمان دين بودند ولادت يافت .
    از كودكي تحت تربيت پدر قرار گرفت واز هدايت ونصيحت او برخوردار گشت وي در خردسالي يتيم شد وظاهرا در حجر تربيت نياي مادري خود قرار گرفت ومقدمات دانشهاي ادبي وشرعي را در شيراز آموخت . و براي اتمام تحصيلات به بغداد رفت ودر مدرسه معروف نظاميه آن شهر به ادامه تحصيل پرداخت .
  بعد ازسالهاي تحصيل در بغداد سعدي سفرهاي طولا‌ني خود رابه حجاز وشام ولبنان وروم آغازكرد وبنا بر اشاره خود در اقصاي عالم گشت وبا هر كس ايام رابسر برد وبهر گوشه يي تمتعي يافت واز هر خرمني خوشه يي برداشت .
   اين سفرها كه در حدود سال 620 آغاز شد ومقارن  با 655 با بازگشت به شيراز پايان يافت و سعدي هرگز يك شاعر در باري نشد بلكه زندگي را با آزادگي وارشاد وخدمت به خلق گذرانيد و ازآن پس عمرش در شيراز به نظم قصيده ها وغزلها وتاليف رساله هاي مختلف او وشايد به وعظ وتذكري مي گذشت ويكبار نيز سفري به مكه كرد واز راه تبريز به شيراز بازگشت واز گويندگاني است كه در زمان حيات خويش در ميان فارسي شناسان كشورهاي مختلف از‌آسياي صغير گرفته تا هندوستان شهرت  بسيار حاصل كرد .

آثار سعدي به  دودسته منظوم ومنثور تقسيم مي كرد .

1- از آثار منثور گلستان است كه درسال 656 نوشته وداراي يك ديپاچه وهشت باب است كه‌آميخته به نظم ونثر است. كه بابهاي آن عبارتند از:
1-سيرت پادشاهان 2-در اخلاق درويشان
3- در فضيلت وقناعت 4-در فوائد خاموشي
5-در عشق وجواني 6-در ضعف وپيري
7-در تاثير تربيت 8-درآداب صحبت واز آثار منظوم او مي توان به سعدي نامه يا بوستان اشاره كرد كه در سال 655 به اتمام رسيد .
ودر موضوع اخلا‌ق وتربيت و وعظ وتحقيق است وده باب دارد بنامهاي : 1- عدل 2- احسان 3- عشق 4 - تواضع 5- رضا 6- ذكر 7- تربيت 8-شكر 9-توبه 10- مناجات وختم كتاب .و از اثرهاي منظوم سعدي قصيده هاي عربي اوست كه اندكي كمتر از هفتصد بيت مشتمل بر معاني غنايي ومدح ونصيحت يك قصيده در مرثيه المستعصم بالله است .
   قصيده هاي فارسي در موعظه ونصيحت وتوحيد ومدح شاهان وبزرگانست . وغزلهاي سعدي است و متقدمان فارسي در پارسي زبان در توصيف شعر سعدي ديوان اورا " نمكدان شعر " گفته اند والحق اين تعبيريست سزاوار و رساچه به حقيقت شعر سعدي همگي نمك ومزه شيريني ولطافت است .

به قلم : رقيه محمدي