دریا نیوز







ناگفته های صنایع دستی میناب


دريانيوز:صنایع دستی از دیرباز در فرهنگ ایرانیان جز اصالتهای خاص بوده است . بی شک هنر وهنرمند از جایگاه ویژه ای در تاریخ ایران داشته و متاسفانه در هزار توی تاریخ  شاهد هستیم
، 15:01   /   کد خبر: 884   /   تعداد بازدید: 965


ناگفته های صنایع دستی میناب

 
دريانيوز:صنایع دستی از دیرباز در فرهنگ ایرانیان جز اصالتهای خاص بوده است . بی شک هنر وهنرمند از جایگاه ویژه ای در تاریخ ایران داشته و متاسفانه در هزار توی تاریخ  شاهد هستیم که هر از گاهی و در هر زمانی قسمتی از هنر و صنایع تاریخی ما به شکلی به تاراج رفته و یا د راثر کم لطفی ها به فراموشی سپرده شده است.اما  با کمی تامل می توان صنایع دستی را متحول کرد .

با گذشت دو دهه از پيروزي انقلا‌ب شكوهمند اسلا‌مي و تغييرات بنيادي كه در زمينه هاي مختلف علمي و فني بوجود آمد ولي متاسفانه در زمينه صنايع دستي تغييرات بنيادي و اساسي صورت نپذيرفته ، اين صنعت و هنر كه مواد اوليه آن : آسان ، در دسترس و خيلي ارزان تهيه مي گردد مي تواند در زمينه اشتغال و جذب افراد بيكار نقش موثري ايفا نمايد . كشور ما از لحاظ انجام فعاليت هاي دستي پيشينه بسيار خوبي دارد و همچون خورشيدي تابناك در آسمان كشورهاي عالم مي درخشد چرا كه ما نقاط قوت فراواني در زمينه هاي صنايع دستي داريم كه اهم آنها عبارتند از : 1-طراحان ايراني ذوق و هنر سرشاري دارند 2-ريشه در نسلهاي قومي ما دارد 3-فراواني ، بومي و ارزيابي مواد اوليه 4
-آثارهاي خلق شده در سازمانهاي بين المللي به عنوان سفير فرهنگي ما ، از ما و كشور ما به نوعي دفاع و آن را به جهانيان معرفي مي نمايند .
همين قدر كافي است كه بدانيد صدها سال قبل در روستا هاي شهرستان ميناب نوعي بازار انحصار بوجود آمده بود بدين ترتيب كه صنعتگران هر روستا موظف بودند فقط يك كالا‌ي انحصاري تهيه نمايند و در روز پنج شنبه همه روستاييان محصولا‌ت خود را به شهر مي آورند و در پنجشنبه بازار ميناب به صورت پاياپاي و يا خريد و فروش عرضه مي نمودند و بدين صورت بود كه مثلا‌: روستاي شهوار فقط صنايع سفالگري براي شهرستان ، استان ، جزاير خليج فارس و كشورهاي حاشيه خليج فارس تهيه مي نمودند ، روستاي بهمني به همان ترتيب فوق ، سيني (سپ)تهيه مي نموند ، بادبزن كاري از روستاي قاسم جلا‌لي ، صندوق لباس (كنتله ) كاري از روستاي چلو و ... بود كه ورود و خروج از آن امكان ناپذير بود پس وجود همين بازارها آنها را تشويق مي كرد كه از لحاظ خلق ابتكارات و مهارتها سر آمد دوران خود شوند و اگر روزي ديگر بار عرصه اي براي فعاليت هاي نوين پيدا نمايند بدون شك جايگاه از دست رفته خود را باز خواهند يافت و هنرمندان ايراني شعار تسخير بازارهاي بزرگ جهاني را در عصر اتم فرياد خواهند زد و اينها ميسر نخواهد بود مگر اينكه نقاط ضعف را ديد ، لمس و در رفع آنها كوشيد.
هرمزگان با جاذبه های تاریخی واصالتهای ماندگارش زبانزد همگان بوده و تا بوده آنرا به صنایع دستی میناب و پنجشنبه بازار میناب می شناخته اند. هنر دست هنری است ماندگار که جابذبه های گیرای آن همچو چشمانی سیه هر بیننده ای را میخکوب کرده و بی تامل و درنگ از کنار آن نمی توان گذشت.

هر صنعت و هنر دستی که از استان خارج می شود در واقع سفر فرهنگی ما در آن نواحی می باشد . نمایشگاه "کاش و پیش" بهمنی آوازه ای برای خود کسب کرده سری به آنجا زدیم تا از نزدیک با صنایع دستی اصیل وبومی منطقه آشنا شویم .   روستای بهمنی در 3 کیلومتری شهرستان میناب با 200 خانوار و به عبارتی 1000 نفر جمعیت واقع شده است . این روستا دارای باغهای انبوه مرکبات ،نخیلات وانبه بوده که تمام مسیر با بوی خوش ودل انگیز درختان انباشته شده است.ابتدای روستا فروشگاهی  که به سبک بسیار زیبایی تزیین شده وصندلیهای تراشیده از تنه نخل در آنجا خودنمایی می کند هر رهگذری را مجذوب می نماید.صاحب فروشگاه با رویی گشاده پذیرای مشتریان و بازدیدکنندگان بوده واز هیچگونه راهنمایی دریغ نمی ورزد.
 علی صادقی بهمنی 35 ساله مدت 5 سال است که به این صنعت  روی آورده است و بقول خودش این هنر دیگر با گوشت و پوست و استخوانش عجین شده . وی صاحب این فروشگاه زیبا و یکی از حامیان صنایع دستی بومی وسنتی می باشد.
. با وی به گفتگو نشستیم و صادقی گفت:در سرشماري سال 1380كه براي اولين بار توسط شوراي اسلا‌مي روستاي بهمني و با همكاري جمعي از خواهران گردآوري شد از مجموع 200 خانوار ساكن در روستاي  بهمني بيش از 150 خانوار در زمينه هاي مختلف در كار گاههاي خرده مالكي خود مشغول به كار مي باشند در اين بررسي و تحقيق معلوم گرديد مقدار زيادي از اين صنعت و هنر اجدادي به دست فراموشي سپرده شده و هيچ اثري از بعضي از سازندگان (صنعتگران ) و يا كارهاي قديمي آنها جهت بازديد و مطالعه در دست نمي باشد كه اميدواريم در دهه سوم كه دهه توجه به صادرات غير نفتي و بخصوص صنايع دستي نام گذاري شده اين شعار جامه عمل به خود گيرد و همگي شاهد فعاليت بهينه تر كارگاههاي كوچك خانگي چه از لحاظ رشد كمي و چه از لحاظ رشد كيفي محصولا‌ت صنعتگران باشيم .
 از جمله كارهايي كه اگر در سرلوحه كار مديران دلسوز اين مرز و بوم وآينده اي روشن را براي نسل فردا نويد مي دهد و آنها عبارتند از :1 -تغيير در بينش ، روش و آموزش 2 -ارتباط وسيع با نمايشگاههاي داخلي و خارجي 3 -حمايتهاي بازار يابي براي صنعتگران 4- كمك براي وررود به بازار هاي داخلي و خارجي 5 -كمك به اشتهار و معروفيت 6- تحقيق و برنامه ريزي توسط مسولا‌ن ذي ربط 7 -وجود برنامه هاي رفاهي و تامين اجتماعي براي كليه صنعتگران  وهنرمندان 8 -راه اندازي خبرگزاري صنايع دستي 9-طراحي،خلق مهارتهاي و نوآوري‌
10 -اهداء جوايز به منتخبان با صنايع دستي 11-به روز در آوردن صنايع دستي  12-تشويق و حمايت از كارآفرينان (كارگاههاي كوچك خانگي )13 - تسهيل در اخذ اعتبارات وامي براي صنعتگران جهاني ) جهت رقابت با كشور هاي جنوب شرقي آسيا .كشور هاي جنوب آسيا از طريق سامان دهي به بنگاههاي اقتصادي كوچك (صنايع دستي ) توانستند :بازارهاي دنيا را تسخير كنند ، جذب گردشگر را آسان ، در صد بيكاري را بشدت كاهش داده ، ارزيابي بسيار بالا‌ از همين طريق ، از كار انداختن بنگاههاي كوچك توليدي ديگر كشورها ، صادارات بسيار ارزان به كشورها ، شبيه سازي و ارائه كالا‌هاي نامرغوب بجاي كالا‌هاي بومي ، حمايت مستقيم از توليد كنندگان و آسان و در دسترس بودن منابع بانكي باسود كم ، آنها را به عنوان يكي از قطبهاي گردشگردي جهان معرفي نموده و ما شاهد حضور محصولا‌ت آنها در سطح بازارهاي داخلي خود هستيم .
صنایع دستی ماندگار وزیبا
 از ديگر ويژگيهاي بازار استان هرمزگان وجود انواع و اقسام صنايع اعم از حصير بافي ، سفالگري ، زري بافي ، نساجي ، خوس دوزي ، توربافي و ... مي باشد كه شرح هر كدام از اين مجموعه ها خود كتاب قطور و يا داستانهاي بلند و جذابي دارد . مثلا‌ً حصير بافي و صنايع نساجي كه خود قدمتي هزار ساله دارد و قبل از عصر فلز و ماشين در شهرهاي جنوبي خليج فارس بخصوص استان هرمزگان كه مركز اصلي فعاليت بانوان و مردم ، شهرستان ميناب بوده فعاليت گسترده اي داشته اند . ساخت سيني (سپ)، جاميوه اي ، جاناني ، صندوق لباس (كنتله )و يا مركز نگهداري اشياء قيمتي ، دمكش  جانماز ، بادبزن، جارو ، پاپوش (سواس ) و ... كه همه اينها از برگ درخت خرما و انواعي از علفهاي هرز (كاش )ساخته مي شود . از صنايع نساجي نيز مي توان به "كيس كليي" و "لنگ گروگي" (پارچه هاي بسيار زيبايي كه توسط كارخانجات كوچك در اين دو روستا ساخته مي شد ) اشاره نمود كه سازندگان طي يك هفته وسايل ساخته شده خود را از روستاهاي دور و نزديك جهت معاملا‌ت پاياپاي يا خريد و فروش به مركز شهر به نام پنجشنبه بازار مي آوردند ، امروزه پنجشنبه بازار ميناب شهرت جهاني دارد و بسياري از دانشجويان،‌گردشگران ومحققان داخلي و خارجي جهت پايان نامه هاي دانشگاهي و نوشتن تحقيقات خود ،‌پنج شنبه بازار ميناب را انتخاب كرده اند و اگر با تدبر و تفكر به اين صنعت بنگريم، مشاهده مي نماييم كه بعد از عصر فلز،‌كارخانجات بزرگ با ساخت وسايل مشابه بصورت پلا‌ستيكي و فلزي عرصه را براي صنايع دستي تنگ و تنگ تر نموده اند. متاسفانه در رژيم گذشته هيچ توجهي به صنايع دستي نشد،‌بعد از انقلا‌ب نيز به علت مشكلا‌ت فراوان ‌، صنايع دستي جايگا خود را بدست نياورد ولي امروزه دولت با شعار حمايت از صنايع دستي و صادرات صنايع غيرنفتي افق تازه اي را به روي كشور گشوند.
همچنين لباس هاي زري بافي و شلوارهاي بندري شهرت جهاني دارد و روسري هاي خوسي كه در نوع خود بي نظير مي باشد براي مراسم شاد و روح بخش مثل عروسي و ... بكار مي رود كه قسمت ديگري از كار بانوان و هنرمندان تواناي اين خطه از ميهن عزيزمان (ميناب) مي باشد. از بزرگترين مشكلا‌ت اين سرزمين آب و آفتاب: 1- عدم توسعه و تحقيق  در ساخت. 2-كمبود زيربناهاي مناسب. 3-صاد كنندگان غير حرفه اي در كارند. 4- كمبود آموزش و نوآوري. 5- عدم خبر در خبرگزاري. 6- عدم بسته بندي براي كالا‌ها. 7- عدم تبليغ فرهنگ مصرف توسط رسانه  ها. - وجود فاصله طبقاتي بين صنعتگر و مسئولا‌ن ذي ربط. 11- به صورت خرده مالكي مشغول به كار مي باشند. 12- تنگ بودن عرصه براي شركت در نمايشگاههاي داخلي و خارجي. 13- كمبود علم و آگاهي و همچنين عدم سواد در بين هنرمندان و سازندگان صنايع دستي. 14- عدم بازاريابي براي محصولا‌ت. 15- عدم برابري بازار عرضه و تقاضا در شهرستان محل توليد شده مي باشند اينها قسمتي از مشكلا‌ت هنرمندان استانهرمزگان و كشور مي باشد كه هنوز بازار تقاضايي براي محصولات‌ خود فراهم ننموده اند.
با تمام اين فراز ونشيب ها نمايشگاه صنايع دستي كاش و پيش ميناب با سه مدال طلا‌ و شركت در نمايشگاههاي بين المللي بزرگترين نمايندگي صنايع دستي جنوب در استان هرمزگان مي باشد كه هر روز پذيراي گردشگران داخلي و خارجي مي باشد.
به اميد فردايي پر ثمر و پر بركت برا ي همه صنعتگران،‌هنرمندان و علا‌قمندان به اين صنعت و هنر.