در اين گفتگو ضمن بررسي پرونده هاي طلا‌ق مركز مداخله به منظور كاهش طلا‌ق ، نظر كارشناسي ليلا‌ لطيفي را نيز در خصوص پرونده مورد بررسي جويا
مي شويم.
پرونده طلا‌ق شايان 24 ساله و حميرا 20 ساله ( دخترخاله و پسرخاله )
موضوع طلا‌ق : عدم علاقه و تمايل نسبت به يكديگر (ازدواج تحميلي )
 خانم لطيفي در بازگويي اين پرونده طلا‌ق اينگونه مي گويد : " دوسال پيش زماني كه شايان 22 و حميرا 18 سالشان بود با هم عقد مي كنند بي  آنكه هيچگونه عشق وعلا‌قه اي نسبت به يكديگر داشته باشند. در واقع اين ازدواج به صلا‌حديد  خانواده ي دو طرف و اصرار مادربزرگ آنها از (سه سال پيش) سر مي گيرد بدون اينكه اهميتي به نظر واعتقاد زوجين داده شود . البته ناگفته  نماند كه خانواده زوجين از نظر سطح فرهنگي ، سواد واقتصادي در طبقه ضعيفي از جامعه قرار دارند طوري كه مادر خانواده خانه دار وپدر نيز كارگر ساده اي مي باشد كه در آمد وسواد آنچناني نيز ندارند.
    شايان وحميرا طي مدت زمان دوسال ( دوران عقد ) هيچگونه رابطه اي با يكديگر نداشتند و شايد انگشت شمار( 3 22 مرتبه )با يكديگر به بيرون از منزل مي رفتند حتي گاهي اوقات اين مادر حميرا بوده كه براي زندگي آنها برنامه ريزي مي كرده و اينكه كي وكجا با هم بروند!كم كم خانواده ها متوجه روابط سرد زوجين  مي شوند  و اينكه آنها هرگز به هم علا‌قه اي نداشتند. جالب است  كه حتي زوجين نيز سكوت مي كنند! و بخاطر حفظ احترام خانواده هاشان و با اين تصور كه عشق  و علا‌قه بعد از ازدواج شان ممكن است ايجاد شود ، تسليم خواسته ي خانواده ها مي شوند كه متاسفانه اين تصور هيچگاه تحقق نمي يابد!حال كه خانواده ها به اين حقيقت تلخ پي برده اند شديداً اظهار پشيماني مي كنند و معترف اند كه نظر وعلا‌قه آنها را براي  ازدواج جويا نشده اند و حال شايان و حميرا حدوداً 6 ماه پيش درخواست طلا‌ق داده اند!!

ريشه يابي معضل ازدواج تحميلي ( نظر كارشناسي)

   بديهي است كه در اين ازدواج ، شايان وحميرا به يكديگر تحميل شده اند و يا بهتر است بگوييم كه زوجين خواسته يا ناخواسته قرباني  حفظ سنتها، احترامها وانسجام خانواده هاشان شده و با سكوت خود تصوير ناخوشايندي از‌آينده خود را رقم زده اند !! اين را ليلا‌ لطيفي  كارشناس روانشناسي باليني مركز مداخله  در بحران به منظور كاهش طلاق  مي گويد. وي ادامه مي دهد : عدم آگاهي زوجين از مهارتهاي ارتباطي و زندگي ، نحوه ابراز علا‌قه زوجين به يكديگر ، عدم آگاهي از چگونگي  شناخت نيازهاي طرفين و بر آورده ساختن آنها و عدم آگاهي از مفهوم اصلي ازدواج ( درحالي متاسفانه  كه تعبير برخي خانواده ها از ازدواج تنها بچه دار شدن است ) از جمله دلا‌يل  اصلي ايجاد ازدواج هاي تحميلي  مي باشد  كه متاسفانه در اين پرونده به دليل فقر فرهنگي و سواد پايين خانواده شايان وحميرا‌، همه ي موارد ذكر شده كاملا‌ مشهودمي باشد .
    اين روانشناس باليني معتقد است كه چنين خانواده هايي  (با فقر فرهنگي و سواد پايين ) كه كم نيستند ، نيازمند آموزش هاي روابط بين فردي، مهارتهاي اجتماعي و زندگي ، فرزندپروري و... مي باشند كه با وجود ارايه آموزش هاي مذكور در پايگاه هاي  اجتماعي ( مستقردر مناطق فقير نشين وحومه  )، متاسفانه خانواده هاي بومي استان بدليل داشتن يك روحيه آسايش طلب و بيشتر سطح سواد پائين هميشه كوتاه ترين راه را انتخاب كرده و كمتر تمايلي در آموزش مسائل فوق از خودشان مي دهند !! ليلا‌ لطيفي اضافه مي كند: وجود كلاس هاي قبل از ازدواج (از سوي سازمان بهزيستي استان ) امتياز مثبتي براي زوجين مي باشد تا از اين طريق با مهارتهاي ارتباطي و زندگي و مهارتهاي قبل از ازدواج  آشنا شده وآنها را براي داشتن يك زندگي موفق بكار ببرند اما اين  در حالي است كه بسياري از زوجين از وجود چنين كلاسهايي اصلا مطلع نيستند كه در اين رابطه نيازمند فرهنگ سازي هر چه بيشتر و گسترده تري ( در زمينه آموزش مهارتهاي قبل از ازدواج)  مي باشيم و بايستي ضمن تبليغات گسترده و مستمر و آگاهي بخش به زوجين را هدف قرار دهيم. البته ما در اين خصوص پيشنهاداتي مبني بر اجباري  شدن حضور زوجين در كلا‌سهاي آموزشي قبل از ازدواج داريم كه طرح آن در حال بررسي مي باشد  و ناگفته نماند كه كلا‌سهاي ياد شده كاملا‌ متفاوت از  كلا‌سهاي قبل از عقد كه صرفا به آموزش تك بعدي  (روابط زناشويي ) آنهم به صورت جداگانه (زوج وزوجه به صورت منفرد ) كه بهتر مي بود با حضور مشترك زوجين باشد ، مي باشد در حاليكه مي بايست اين كلا‌سها نيز تنوع آموزشي داشته باشند.

توصيه هايي جهت پيگيري از وقوع ازدواج هاي تحميلي

   خانم لطيفي كارشناس روانشناسي باليني  مركز مداخله در بحران به منظور كاهش طلا‌ق بر اين باور است ؛ اهميت دادن به نظر و اعتقاد زوجين در انتخاب شريك زندگي ، مطرح شدن نيازها وتمايلا‌ت زوجين نه خانواده يا اطرافيان آنها ، يكسان بودن سطح فرهنگي ، تحصيلات ، اعتقادات مذهبي  زوجين از جمله فاكتورهاي مهمي است كه با در نظر گرفتن آنهامي توان مانع از وقوع ازدواج هاي تحميلي شد .اين كارشناس روانشناسي در خاتمه با تاكيد بر اين نكته كه خانواده ها نبايد به خود حق دخالت  در زندگي فرزندانشان را بدهند ، تصريح مي كند: "خانواده به عنوان يك بزرگتر حق راهنمايي دارد اما حق دخالت خير!"
.... و اما پايان يك ازدواج  تحميلي !
   شايان و حميرا خيلي  تلاش كردند تا دل يكديگر را بدست آورند اما بي فايده بود آنها اصلا‌ نمي توانند با يكديگر كنار بيايند چرا كه هيچ علا‌قه اي ميانشان وجود ندارد و عشق به حلقه اي گمشده در ميان صحراي دلهاشان مي ماند كه براي يافتنش شور وشوقي در اين ز وج نمي يابي !! و اين پايان يك ازدواج تحميلي است  !
پرنده مي داند
خيال دلكش پرواز در طراوت ابر
به خواب مي ماند
.
.
.
پرنده مي داند
كه باد بي نفس است
وباغ تصويري است
پرنده در قفس خويش
خواب مي بيند 
( ه . ا . سايه)    

زهرا بيگلري